Antagoniści receptora endoteliny w tętniczym nadciśnieniu płucnym Pytanie badawcze Czy stosowanie antagonistów receptora endoteliny zwiększa możliwość wykonywania ćwiczeń fizycznych (wydolność wysiłkową), łagodzi objawy lub zmniejsza ryzyko zgonu u chorych z tętniczym nadciśnieniem płucnym (PAH)? Wprowadzenie Tętnicze nadciśnienie płucne (ang. pulmonary arterial hypertension, PAH) jest wyniszczającą chorobą, która charakteryzuje się zwiększeniem naczyniowego oporu płucnego, który prowadzi do niewydolności prawego serca i ostatecznie do śmierci. Antagoniści receptora endoteliny należą do...

Czy środki kontroli związane z podróżowaniem mogą powstrzymać rozprzestrzenianie się pandemii COVID-19? Jak rozumiemy środki kontroli związane z zagranicznym podróżowaniem? Środki kontroli podróży międzynarodowych to metody zarządzania podróżami pomiędzy krajami w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się COVID-19. Środki obejmują: - zamknięcie granic międzynarodowych w celu powstrzymania podróżnych przed przekraczaniem granic jednego kraju do drugiego; - ograniczenie podróży do i z niektórych krajów, szczególnie tych o wysokim poziomie zakażeń; - badanie przesiewowe lub badanie podróżnych...

Jak dokładne są szybkie testy przeznaczone do wykrywania COVID-19? Co to są szybkie testy na COVID-19 wykonywane w miejscu opieki nad chorym? Szybkie testy wykonywane w miejscu opieki nad chorym (ang. point-of-care tests, tzw. testy przyłóżkowe‐przyp. tłum.) mają na celu potwierdzenie lub wykluczenie zakażenia COVID-19 u osób z objawami lub bez objawów tej choroby. Testy: - są przenośne, więc można ich używać wszędzie tam, gdzie znajduje się pacjent (w miejscu opieki); - są łatwe do wykonania, nie wymagają dodatkowego sprzętu ani skomplikowanych czynności przygotowawczych; - są mniej...

Dornaza alfa stosowana wziewnie w leczeniu chorób płuc w przebiegu mukowiscydozy Pytanie badawcze Poszukiwano danych dotyczących efektów stosowania wziewnej dornazy alfa w leczeniu chorób płuc u chorych na mukowiscydozę. Wprowadzenie Mukowiscydoza to wrodzona choroba, w której dochodzi do zaburzeń transportu jonów w komórkach organizmu. Dotyczy to m.in. gruczołów potowych, dróg oddechowych, trzustki i męskiego układu rozrodczego. Choroba płuc jest najczęstszą przyczyną śmierci chorujących na mukowiscydozę. Chociaż w przeciągu ostatnich 30 lat wzrosła średnia długość życia pacjentów, to w...

Leczenie pierwszej linii zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca z potwierdzoną mutacją EGFR Wprowadzenie Rak płuca jest najczęściej występującym nowotworem na świecie. Choroba często rozprzestrzenia się przed postawieniem diagnozy. W związku z tym przeprowadzenie operacji jest zwykle niemożliwe i konieczne jest wprowadzenie leczenia farmakologicznego, zazwyczaj chemioterapii. Najczęściej występującym typem raka płuca jest niedrobnokomórkowy rak płuca (ang. non-small cell lung cancer, NSCLC). U około 10% do 15% chorych na NSCLC stwierdza się specyficzny rodzaj nowotworu z obecnością...

Regularna antybiotykoterapia jako metoda zapobiegania zakażeniom pneumokokowym u małych dzieci z niedokrwistością sierpowatokrwinkową Pytanie badawcze Dokonaliśmy przeglądu danych naukowych dotyczących wpływu stosowania profilaktycznej antybiotykoterapii na zapobieganie zakażeniom pneumokokowym u dzieci z niedokrwistością sierpowatokrwinkową (ang. sickle cell disease, SCD). Niniejsza publikacja jest aktualizacją wcześniej opublikowanego przeglądu Cochrane. Wprowadzenie Osoby zmagające się z SCD są szczególnie podatne na zakażenia dróg oddechowych oraz zakażenia krwi. Te infekcje są często...

Czy interwencje psychospołeczne pomagają rodzicom zmniejszyć częstość picia alkoholu lub używania narkotyków? Cel przeglądu Interwencje psychospołeczne polegają na rozmowie lub zajęciach praktycznych (bądź jednym i drugim) i skierowane są do osób indywidualnych lub grup. Niniejszy przegląd dotyczy interwencji, których zadaniem jest pomoc rodzicom w zmianie zachowań związanych z piciem alkoholu lub używaniem narkotyków oraz pomoc w rozwiązywaniu problemów związanych z opieką nad dziećmi. Chcieliśmy się dowiedzieć, czy stosowanie tego rodzaju interwencji może pomóc rodzicom w ograniczeniu...

Badanie przewodnictwa elektrycznego w rozpoznawaniu wczesnej próchnicy Dlaczego tak ważne jest ulepszanie metod służących wykrywaniu próchnicy? Dentyści często starają się rozpoznać próchnicę, gdy stopień jej zaawansowania wymaga już wypełnienia. Gdyby dentyści byli w stanie znaleźć próchnicę, która dopiero zaatakowała zewnętrzną warstwę zęba (szkliwo), wtedy mogliby powstrzymać dalszy jej rozwój bez konieczności wypełniania ubytków. Ważne jest również, aby unikać wyników fałszywie dodatnich, żeby nie rozpoczynać leczenia w miejscu, w którym w rzeczywistości próchnica nie występuje. Jaki...

Opieka domowa u kresu życia Jaki był cel niniejszego przeglądu? Dokonaliśmy systematycznego przeglądu piśmiennictwa, aby sprawdzić, czy zapewnienie opieki domowej u schyłku życia zmniejsza prawdopodobieństwo śmierci w szpitalu i jaki ma to wpływ na koszty usług zdrowotnych oraz satysfakcję pacjentów i ich opiekunów, w porównaniu z przyjęciem do szpitala lub hospicjum. Jest to piąta aktualizacja oryginalnego przeglądu. Najważniejsze informacje Osoby, którym zapewnia się opiekę domową u kresu życia częściej umierają w domu. Zebrano niewiele danych dotyczących wpływu opieki domowej u kresu...

Enteralna suplementacja cynku w celu zapobiegania zachorowalności i śmiertelności wśród wcześniaków Pytanie przeglądu: czy wcześniaki (dzieci urodzone przedwcześnie) rzadziej umierają oraz lepiej się rozwijają i rosną gdy otrzymują dodatkowy cynk drogą przewodu pokarmowego? Wprowadzenie: Cynk jest ważnym mikroelementem, którego niemowlęta potrzebują do prawidłowego rozwoju i zwalczania infekcji. Kiedy dzieci rodzą się za wcześnie, tracą możliwość pobrania wielu ważnych składników odżywczych od matki przez pępowinę, co normalnie nastąpiłoby w ostatnich tygodniach ciąży. Z tego powodu stężenie...

Czas inhalacji wziewnej dornazy alfa u osób z mukowiscydozą Pytanie badawcze Określenie wpływu czasu inhalacji wziewnej dornazy alfa na skuteczność leku u osób z mukowiscydozą (w odniesieniu do pory dnia lub zabiegu oczyszczania dróg oddechowych [przed lub po; przyp.tłum.]). Jest to aktualizacja opublikowanego wcześniej przeglądu Cochrane. Wprowadzenie Wziewne stosowanie enzymu dornaza alfa zmniejsza lepkość plwociny i poprawia wyniki kliniczne u osób z mukowiscydozą. Nie jest pewne, czy lepiej jest wykonywać inhalację z dornazy alfa przed czy po oczyszczeniu dróg oddechowych za pomocą...

Interwencje stosowane w przypadku samouszkodzeń u dzieci i młodzieży Dokonaliśmy przeglądu międzynarodowych publikacji dotyczących stosowania interwencji psychospołecznych oraz farmakologicznych (lek) i naturalnych (suplementacja) prób leczenia w tej dziedzinie. Zidentyfikowano 17 badań spełniających kryteria włączenia do przeglądu. Istnieje niewiele danych naukowych potwierdzających korzystny wpływ indywidualnej psychoterapii opartej na terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), terapii opartej na mentalizacji dla młodzieży (MBT-A), psychoterapii grupowej, metod pogłębionej oceny, metod...

Czy antybiotyki stanowią skuteczną metodę zapobiegania zakażeniu po ekstrakcji zęba? Czego dotyczy problem? Lekarze stomatolodzy często usuwają (ekstrahują) zęby dotknięte próchnicą lub chorobami dziąseł, albo zęby mądrości powodujące ból. Ekstrakcja zęba to zabieg chirurgiczny, po którym w jamie ustnej pozostaje rana, która może zostać zainfekowana. Powikłanie zakażeniem może się objawiać obrzękiem, bólem, przetoką z wydzieliną ropną, gorączką bądź suchym zębodołem (zębodół nie jest wypełniony skrzepem krwi, występuje silny ból i brzydki zapach). Powikłania te są nieprzyjemne dla pacjentów...

Czy za pomocą oceny objawów i badania lekarskiego można odpowiednio zdiagnozować COVID-19? COVID-19 wpływa na wiele narządów w organizmie, więc osoby z COVID-19 mogą mieć szerokie spektrum objawów. Objawy podmiotowe i przedmiotowe choroby mogą być pomocne zarówno dla pacjentów jak i personelu medycznego, w stwierdzeniu czy osoby te są chore czy też nie. Objawy podmiotowe:Osoby z łagodnym COVID-19 mogą doświadczać kaszlu, bólu gardła, wysokiej temperatury, biegunki, bólu głowy, mięśni lub stawów, zmęczenia i utraty lub zaburzenia zmysłu węchu i smaku. Objawy przedmiotowe uzyskuje się na...

Stosowanie leków przeciwdepresyjnych u kobiet z depresją poporodową Pytanie badawcze W tym przeglądzie Cochrane chcieliśmy się dowiedzieć, jak dobrze działają leki przeciwdepresyjne w leczeniu kobiet z depresją poporodową. Dlaczego jest to istotne? Depresja poporodowa to depresja, która rozpoczyna się w ciągu 12 miesięcy od urodzenia dziecka. Problem ten dotyka wiele kobiet. Może mieć ona poważne krótko- i długoterminowe skutki dla matki, dziecka, jak również całej rodziny. Istnieje kilka sposobów leczenia depresji poporodowej. Należą do nich: stosowanie leków przeciwdepresyjnych,...

Czy stosowanie diety odchudzającej wpływa na ciśnienie tętnicze i zmniejsza skutki wysokiego ciśnienia tętniczego (nadciśnienia tętniczego)? Czym jest wysokie ciśnienie tętnicze (nadciśnienie tętnicze)? Ciśnienie tętnicze (BP) jest miarą siły jaką serce wykorzystuje do pompowania krwi w organizmie. Zazwyczaj podaje się dwie wartości: ciśnienie, kiedy serce pompuje krew (skurczowe BP) oraz ciśnienie, kiedy serce odpoczywa pomiędzy uderzeniami (rozkurczowe BP). BP uważa się za podwyższone, gdy skurczowe BP przekracza 140 i/lub rozkurczowe BP przekracza 90, często zapisywane jako 140/90 i...

Czy terapie psychologiczne przyspieszają leczenie owrzodzeń stopy cukrzycowej i zapobiegają ich nawrotom? Wprowadzenie Cukrzyca to choroba powodująca duże stężenie glukozy (cukru) we krwi. Regulacja stężenia glukozy we krwi następuje wskutek uwalniania do krwiobiegu insuliny, hormonu produkowanego przez trzustkę. Ta stymuluje wątrobę, mięśnie oraz komórki tłuszczowe do usunięcia nadmiaru glukozy krążącej we krwi, która następnie zostaje w nich zmagazynowana. Kiedy trzustka nie wydziela wystarczającej ilości insuliny, lub gdy organizm przestaje na nią reagować, we krwi pozostaje zbyt dużo...

Stosowanie salbutamolu (albuterolu) w leczeniu przejściowych zaburzeń oddychania u noworodków Pytanie przeglądu: Czy stosowanie salbutamolu skraca czas tlenoterapii oraz zmniejsza ryzyko konieczności wspomagania oddychania u noworodków z przejściowymi zaburzeniami oddychania? Wprowadzenie: Przejściowe zaburzenia oddychania (przyspieszenie częstości oddechów) u noworodków charakteryzuje się zwiększoną liczbą oddechów (powyżej 60 oddechów na minutę) oraz występowaniem objawów niewydolności oddechowej (problemów z oddychaniem) i najczęściej pojawia się w ciągu 2 pierwszych godzin po porodzie u...

Gry wideo w leczeniu schizofrenii Pytanie badawcze Czy gry wideo stanowią skuteczną metodę leczenia (w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym) poprawiającą samopoczucie i funkcjonowanie chorych na schizofrenię lub z zaburzeniem schizoafektywnym? Wprowadzenie Schizofrenia to ciężka choroba psychiczna, która dotyka ludzi na całym świecie. Chorzy na schizofrenię często mają zakłócony obraz rzeczywistości – postrzegają rzeczy, które w rzeczywistości nie istnieją (halucynacje) oraz wierzą w rzeczy, które nie są prawdziwe (urojenia). Osoby cierpiące na schizofrenię mogą zmagać się z niską...

Wpływ koenzymu Q10 na niewydolność serca Niewydolność serca (NS) jest terminem używanym do opisania stanu, który rozwija się, gdy serce nie jest w stanie utrzymać odpowiedniego rzutu serca lub może to zrobić tylko kosztem przepełnienia komór serca. Chorzy z NS często doświadczają nawracającego i ustępującego przebiegu choroby, z okresami stabilizacji i epizodami dekompensacji (nieradzenie sobie z uszkodzeniem serca), co prowadzi do nasilenia objawów, i w konsekwencji do konieczności hospitalizacji. Metody leczenia NS obejmują stosowanie różnorodnych leków, a nawet przeszczep serca, przy czym...