Leki stosowane w leczeniu zespołu stresu pourazowego Dlaczego ten przegląd jest ważny? Zespół stresu pourazowego (PTSD) występuje po doświadczeniu znacznej traumy i powoduje ogromne koszty osobiste i społeczne. Chociaż tradycyjnie PTSD leczy się za pomocą psychoterapii, terapia farmakologiczna również okazała się skuteczna w leczeniu tego schorzenia. Kogo może zainteresować ten przegląd? – Osoby cierpiące na PTSD. – Ich rodziny i przyjaciół. – Lekarzy pierwszego kontaktu, psychiatrów i farmaceutów. Na jakie pytania odpowiada ten przegląd? – Czy farmakoterapia jest skuteczna w zmniejszaniu...

Czy synbiotyki mogą zapobiec martwiczemu zapaleniu jelit u skrajnych wcześniaków lub noworodków z bardzo małą masą urodzeniową? Wprowadzenie Skrajne wcześniaki (urodzone ponad 8 tygodni przed planowanym terminem) i noworodki z bardzo małą masą urodzeniową (poniżej 1,5 kg) są narażone na rozwój martwiczego zapalenia jelit. Jest to poważna choroba, w której dochodzi do zapalenia części błony śluzowej jelit i obumarcia komórek jego tkanki. Choroba ta może prowadzić do zgonu, wystąpienia poważnych zakażeń, trwałej niepełnosprawności, a także zaburzeń rozwojowych. Co dokładnie chcieliśmy...

Dieta o obniżonej zawartości glutenu lub dieta bezglutenowa w prewencji pierwotnej chorób układu krążenia Wprowadzenie Choroby sercowo-naczyniowe (ChSN) to zaburzenia pracy serca i naczyń krwionośnych, w tym ostre incydenty wieńcowe i naczyniowo-mózgowe (takie jak zawał serca i udar mózgu). Około 50% przypadków niepełnosprawności wynikających z ChSN jest związanych z nieoptymalną dietą. W szczególności spożywanie glutenu (białka występującego w niektórych ziarnach zbóż) zostało powiązane z wieloma niekorzystnymi skutkami zdrowotnymi. Na przykład u osób dotkniętych chorobami spowodowanymi...

Dieta o obniżonej zawartości glutenu lub dieta bezglutenowej w prewencji pierwotnej chorób układu krążenia Wprowadzenie Choroby sercowo-naczyniowe (ChSN) to zaburzenia pracy serca i naczyń krwionośnych, w tym ostre incydenty wieńcowe i naczyniowo-mózgowe (takie jak zawał serca i udar mózgu). Około 50% przypadków niepełnosprawności wynikających z ChSN jest związanych z nieoptymalną dietą. W szczególności spożywanie glutenu (białka występującego w niektórych ziarnach zbóż) zostało powiązane z wieloma niekorzystnymi skutkami zdrowotnymi. Na przykład u osób dotkniętych chorobami spowodowanymi...

Leczenie szybkiego oddechu u noworodka (przemijającego szybkiego oddechu u noworodka) Pytanie badawcze Czy leki i inne metody leczenia u dzieci z nieprawidłowo szybkim oddechem (tzw. przemijającym szybkim oddechem u noworodka) poprawiają czynność płuc i zmniejszają potrzebę wspomagania oddychania (tj. wentylacji mechanicznej) i/lub czas trwania objawów? Wprowadzenie Przemijający szybki oddech u noworodka (ang. transient tachypnoea of the newborn, TTN) charakteryzuje się szybkim oddychaniem (ponad 60 oddechów na minutę) i zaburzeniami oddychania (trudnościami w oddychaniu). Zwykle pojawia się...

Jakie są najlepsze metody leczenia złamań szyjki kości udowej u osób starszych? Dlaczego jest to ważna kwestia? Złamanie szyjki kości udowej to złamanie w górnej części kości nogi. Do badania włączono osoby ze złamaniem tuż poniżej stawu kulisto-panewkowego. Tego typu złamania kości udowej są częste u osób starszych, których kości mogą być kruche z powodu schorzenia zwanego osteoporozą. Do urazów dochodzi często po upadku z pozycji stojącej lub siedzącej. Złamaną kość udową można leczyć na różne sposoby, ale nie wiadomo, czy niektóre z nich są lepsze od pozostałych. Jakie są sposoby...

Lakowanie zębów mlecznych jako metoda zapobiegania próchnicy Pytanie badawcze Czy założenie laków na powierzchnie gryzące zębów mlecznych w tylnej części jamy ustnej może zapobiec powstawaniu próchnicy w tych zębach? Wprowadzenie Próchnica zębów to jedna z najczęstszych chorób wieku dziecięcego, która może wpływać na ogólny dobrostan dziecka. Najczęściej narażone na próchnicę są tylne zęby, których powierzchnie gryzące nie są płaskie i mają bruzdy (szczeliny i zagłębienia), w których mogą pozostawać resztki jedzenia i bakterie, prowadząc do powstawania próchnicy. Ponadto otwór tych bruzd...

Diety niskowęglowodanowe czy diety o zbilansowanej zawartości węglowodanów: która z nich lepiej wpływa na utratę masy ciała i ryzyko chorób serca? Najważniejsze informacje • Istnieje prawdopodobnie niewielka lub żadna różnica między utratą masy ciała przez osoby stosujące diety niskowęglowodanowe (zwane również dietami low carb) a redukcją masy ciała przez osoby stosujące diety o zbilansowanej zawartości węglowodanów, w ciągu 2 lat. • Analogicznie, prawdopodobnie istnieje niewielka lub żadna różnica w zakresie wpływu na czynniki ryzyka chorób serca, takie jak rozkurczowe ciśnienie tętnicze...

Ortezy stopy stosowane w leczeniu płaskostopia u dzieci Pytanie badawcze Jakie są korzyści i szkody wynikające ze stosowania ortez/stabilizatorów stóp (wkładek ortopedycznych) w leczeniu płaskostopia u dzieci? Wprowadzenie Dzieci z płaskostopiem mają obniżony łuk stopy. Kiedy dziecko stoi, jego stopy wydają się przylegać płasko do podłoża. Może również stawiać stopy do środka lub dotykać podłogi całą powierzchnią stopy. Czasami płaskostopie może powodować ból lub doprowadzić do zmian w sposobie chodzenia dzieci. Istnieje wiele niechirurgicznych metod leczenia płaskostopia, jednak większość...

Doustne stosowanie połączenia leków przeciwhistaminowych, obkurczających błonę śluzową nosa i przeciwbólowych w przeziębieniu Pytanie badawcze Czy preparaty łączone zawierające leki przeciwhistaminowe (ang. antihistamines, AH), leki obkurczające błonę śluzową nosa (ang. decongestants, DC) i/lub leki przeciwbólowe (ang. analgesics, AN), sprzedawane bez recepty, są skuteczne w leczeniu objawów przeziębienia? Wprowadzenie Małe dzieci chorują średnio od 6 do 8 razy w ciągu roku, a dorośli od 2 do 4 razy. Przeziębienie jest wywoływane przez wirusy, a jego objawy to ból gardła, uczucie zatkanego...

Środki wdrożone w środowisku szkolnym w celu opanowania pandemii COVID-19 Co oceniano w niniejszym przeglądzie? Aby ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa wywołującego COVID-19, wiele rządów i społeczeństw wprowadziło w szkołach środki ograniczające ryzyko zakażenia. Nie wiemy jednak, czy środki te są skuteczne w ograniczeniu rozprzestrzeniania się wirusa, ani w jaki sposób wpływają na inne aspekty życia, takie jak edukacja, gospodarka czy społeczeństwo. Jakie środki wdrożono w środowisku szkolnym? Środki wdrożone w środowisku szkolnym można podzielić na 4 kategorie. 1. Środki...

Dodatkowa podaż wapnia w zapobieganiu nadciśnieniu tętniczemu Pytanie badawcze Chcieliśmy przeanalizować wpływ przyjmowania wapnia na ciśnienie tętnicze (BP) u osób z prawidłowymi jego wartościami. Wprowadzenie Nadciśnienie tętnicze (NT) to poważny problem zdrowotny, który zwiększa ryzyko chorób serca i nerek. Liczne badania wykazały, że zwiększone przyjmowanie wapnia obniża BP, nawet u osób z prawidłowymi wartościami, ale ma także korzystny wpływ na wyniki u kobiet ciężarnych. Wydaje się, że może to być dodatkowo spowodowane przez obniżenie BP. Wysokie BP jest zidentyfikowane jako główny...

Blokery kanału wapniowego w porównaniu z innymi grupami leków na nadciśnienie tętnicze Jaki jest cel niniejszego przeglądu? W tej pierwszej aktualizacji przeglądu opublikowanego w 2010 roku chcieliśmy się dowiedzieć, czy stosowanie blokerów kanału wapniowego (ang. calcium channel blockers, CCB) może zapobiegać szkodliwym incydentom sercowo-naczyniowym, takim jak udar mózgu, zawał czy niewydolność serca, w porównaniu ze stosowaniem innych leków hipotensyjnych (obniżających ciśnienie tętnicze, BP) u chorych z podwyższonym BP (nadciśnieniem tętniczym, NT). Wprowadzenie Odpowiednie obniżenie BP...

Czy podgrzewane wyroby tytoniowe pomagają bezpiecznie rzucić palenie oraz czy przyczyniają się do zmniejszenia liczby palaczy? Najważniejsze informacje Podgrzewane wyroby tytoniowe prawdopodobnie narażają użytkowników na wdychanie mniejszej ilości toksyn niż tradycyjne papierosy, jednak prawdopodobnie większej niż nieużywanie żadnego tytoniu. Po wprowadzeniu na japoński rynek podgrzewanych wyrobów tytoniowych nastąpił spadek sprzedaży papierosów, jednak nie można stwierdzić z całą pewnością, że był on spowodowany przestawianiem się użytkowników papierosów na podgrzewany tytoń. Konieczne jest...

Długotrwałe przyjmowanie antybiotyków w regularnych odstępach czasu u chorych z rozstrzeniami oskrzeli Wprowadzenie Rozstrzenie oskrzeli to częste schorzenie wynikające z cyklu powtarzających się zakażeń w klatce piersiowej, które uszkadzają drogi oddechowe, czyniąc je podatnymi na dalsze zakażenia. Typowe objawy to uporczywy kaszel i wydzielanie flegmy. Głównym celem leczenia jest zmniejszenie zakresu zakażenia płuc i poprawa jakości życia. Długotrwałe stosowanie antybiotyków ma na celu zapobiec ponownym zakażeniom, jednak ze względu na zwiększenie ryzyka rozwoju oporności na antybiotyki,...

Małe spożycie cukru w zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym Wprowadzenie Choroby sercowo-naczyniowe (ChSN) to grupa zaburzeń, które dotykają serce i naczynia krwionośne, a także główna przyczyna zgonów na świecie. Ważne jest znalezienie modyfikowalnych czynników ryzyka i strategii zapobiegania ChSN. Istnieje kilka ustalonych czynników ryzyka rozwoju ChSN, które można modyfikować. Jednym z nich jest niezdrowa dieta bogata w cukier. Cukier można podzielić na dwie kategorie – naturalnie występujący w żywności i cukier dodany. Przyjmuje się, że duże spożycie cukru dodanego powoduje przyrost...

Połączenie przezcewnikowej chemoembolizacji tętniczej (TACE) i ablacji termicznej w porównaniu z samą TACE w leczeniu raka wątrobowokomórkowego Wprowadzenie Rak wątrobowokomórkowy (HCC; powszechny rodzaj raka wątroby) jest szóstym najczęściej występującym nowotworem na świecie. Przezcewnikowa chemoembolizacja tętnicza (TACE) (wstrzykiwanie chemioterapeutyku do naczyń doprowadzających krew do guza w celu zmniejszenia dopływu do niego krwi i zniszczenia komórek nowotworowych) to najczęściej stosowana terapia HCC, ale wyniki tej metody nie są zadowalające. W ostatnich latach kombinacja TACE i...

Jakie jest najlepsze leczenie stłoczenia zębów u dzieci? Czym jest stłoczenie zębów? Gdy zęby wyrzynają się (wchodzą przez dziąsło do jamy ustnej), mogą się rotować, wystawać, opadać lub zachodzić na siebie, jeśli w jamie ustnej nie ma wystarczająco dużo miejsca. Wczesna utrata zębów mlecznych na skutek próchnicy lub urazu może prowadzić do stłoczenia zębów stałych. Jeśli stłoczone zęby wpływają na samoocenę dziecka, powodują ból, uszkodzenia lub problemy z żuciem, dziecko może zostać skierowane do ortodonty w celu skorygowania zgryzu. Ortodoncja zajmuje się badaniem wzrostu szczęk i twarzy,...

Czy aparat ortodontyczny jest skuteczny w leczeniu zgryzu krzyżowego (kiedy dolne zęby boczne zachodzą na górne zęby boczne)? Najważniejsze informacje Leczenie ortodontyczne z zastosowaniem aparatów Quad Helix (stałych) lub ekspanderów, czyli aparatów poszerzających łuki zębowe (wyjmowanych), jest skuteczne w korekcji zgryzu krzyżowego u dzieci. Aparaty Quad Helix są prawdopodobnie jeszcze bardziej skuteczne niż ekspandery. W przypadku młodzieży nie ma prawdopodobnie żadnej różnicy między aparatami Hyrax i Haas w korekcji zgryzu krzyżowego bocznego. Czego dotyczy problem? Zgryz krzyżowy...

Porady dietetyczne u osób dorosłych z niedożywieniem będącym wynikiem choroby Pytanie badawcze Czy poradnictwo dietetyczne z zaleceniem lub bez zalecenia stosowania doustnych suplementów pokarmowych (ang. oral nutritional supplements, ONS) może poprawić wyniki w niedożywieniu związanym z chorobą u dorosłych? Wprowadzenie Chorzy często mają słaby apetyt lub czują się źle z powodu leków lub innych metod leczenia i jedzą mniej niż zwykle. Jedzenie mniejszej ilości pokarmu przez dłuższy czas może spowodować utratę masy ciała, niedożywienie, nasilenie problemów zdrowotnych oraz śmierć. Pracownicy...