Cochrane prostym językiem

Projekt współfinansowany ze środków KNOW

Najnowsze tłumaczenia

  • Joga stosowana łącznie z innymi metodami leczenia w porównaniu z leczeniem standardowym u chorych na schizofrenię
    [  Data publikacji przeglądu: 29 Września 2017   ]

    Wiele istotnych punktów końcowych nie było ocenianych w analizowanych badaniach, m.in. te dotyczące psychicznego, fizycznego oraz społecznego funkcjonowania chorych, działań niepożądanych oraz aspektów ekonomicznych. Joga w porównaniu z leczeniem standardowym może w niewielkim stopniu poprawiać jakości życia chorych, jednak nie ma wystarczającej liczby wysokiej jakości danych naukowych, aby ją zalecać jako leczenia uzupełniającego u chorych na schizofrenię.
  • Edukacja o astmie dla personelu szkoły
    [  Data publikacji przeglądu: 12 Kwietnia 2017   ]

    Nie byliśmy w stanie określić, czy szkolenie personelu szkolnego zmniejszyło liczbę dzieci, które potrzebowały wizyty na oddziale ratunkowym lub w szpitalu. W żadnym z badań nie podawano informacji o zgonach. Autorzy badania w różny sposób oceniali kontrolę objawów astmy, ale stwierdzili niewiele korzyści, szczególnie ponad rok po wdrożeniu interwencji. W szkołach, w których przeprowadzono szkolenia w zakresie astmy, lepiej przestrzegano zasad postępowania w astmie, a i ich personel był lepiej przygotowany. Większa liczba szkół w tej grupie dysponowała pisemnymi zasadami postępowania a astmie w porównaniu z grupą kontrolną. W większej liczbie szkół, w których przeprowadzono szkolenia, stwierdzono poprawę pod względem zapobiegania napadom astmy wywołanym wysiłkiem fizycznym lub ich leczenia, a większa liczba pracowników uznała, że byli w stanie podać salbutamol za pomocą komory inhalacyjnej. Chcieliśmy ocenić, jakie treści należy przekazywać w trakcie sesji szkoleniowych i jak najlepiej to robić, ale nie znaleźliśmy wystarczających informacji, aby tego dokonać. Podsumowując, szkolenie personelu szkolnego na temat astmy zwiększa wiedzę na temat tej choroby i przygotowanie w szkołach, ale posiadamy niewielką wiedzę na temat rzeczywistych korzyści z takich szkoleń u dzieci z astmą.
  • Sponsorowanie badań przez przemysł a ich wyniki
    [  Data publikacji przeglądu: 16 Lutego 2017   ]

    W badaniach klinicznych dotyczących leków i wyrobów medycznych finansowanych przez przemysł częściej wykazywano większą skuteczność produktów sponsora (ryzyko względne (RR): 1,27; 95% przedział ufności (CI): 1,17 do 1,37), podobną szkodliwość porównywanych produktów (RR: 1,37; 95% CI: 0,64 do 2,93) oraz korzystniejsze wnioski ogólne (RR: 1,34; 95% CI: 1,19 do 1,51), w porównaniu z badaniami nad lekami i wyrobami medycznymi niefinansowanymi przez przemysł.

    Nie znaleźliśmy różnicy między badaniami finansowanymi i niefinansowanymi przez przemysł w odniesieniu do standardowych czynników metodologicznych, które mogą zwiększyć ryzyko stronniczości, z wyjątkiem zastosowania ślepej próby — w badaniach finansowanych przez przemysł częściej stosowano w sposób prawidłowy czyli metodę ślepej próby niż w badaniach niefinansowanych przez przemysł.

    W badaniach finansowanych przez przemysł obserwowano mniejszą zgodność między wynikami i wnioskami niż w badaniach niefinansowanych przez przemysł, RR: 0,83 (95% CI: 0,70 do 0,98).

    Nie znaleźliśmy różnicy między badaniami dotyczącymi leków i wyrobów medycznych w odniesieniu do źródeł finansowania oraz wniosków.

    Nasza analiza sugeruje, że badania sponsorowane przez przemysł częściej faworyzują produkty sponsora niż badania niefinansowane przez przemysł z powodu błędów, których nie można wytłumaczyć za pomocą standardowych narzędzi służących do oceny ryzyka błędu.

  • Wieloskładnikowa suplementacja mikroelementów u kobiet w ciąży
    [  Data publikacji przeglądu: 13 Kwietnia 2017   ]

    Wyniki te, konsekwentnie obserwowane w innych przeglądach systematycznych dostarczają mocną podstawę dla zmiany wytycznych dotyczących uzupełniania żelaza i kwasu foliowego na suplementację preparatami wieloskładnikowymi zawierającymi mikroelementy u kobiet ciężarnych w krajach o niskim i średnim dochodzie, gdzie niedobór mikroelementów jest powszechny wśród kobiet.
  • Testy wykrywające zeza u dzieci w wieku od 1 do 6 lat w populacji ogólnej
    [  Data publikacji przeglądu: 6 Listopada 2017   ]

    Znaleziono tylko jedno badanie spełniające kryteria włączenia do tego przeglądu. Użyto w nim autorefraktometru (rodzaju aparatu sprawdzającego wielkość i rodzaj wady wzroku oraz odchylenie osi optycznej oczu). Po przeprowadzeniu badania przesiewowego wszystkie dzieci zostały zbadane przez okulistę, aby potwierdzić, u których faktycznie występował zez. Autorefraktometr bardzo skutecznie wykrywał, które dzieci nie mają zeza (duża swoistość), jednak niedokładnie wykrywał dzieci, u których występuje zez (mała czułość). Nie można określić, która metoda jest najdokładniejsza w wykrywaniu zeza, ponieważ tylko jedno badanie spełniło kryteria włączenia do przeglądu. Ustalenie tego wymaga dalszych badań. W celu wyciągnięcia statystycznie wiarygodne wnioski takie badanie musiałoby obejmować bardzo dużą liczbę dzieci.
  • Interwencje mające na celu zapobieganie utracie słuchu wywołanej hałasem w miejscu pracy
    [  Data publikacji przeglądu: 7 Lipca 2017   ]

    Bardziej surowe prawodawstwo może zmniejszyć poziom hałasu. Na poziomie ochrony osobistej, nauszniki i zatyczki do uszu mogą zmniejszyć narażenie na hałas do bezpiecznych poziomów. Jednak potrzebna jest instrukcja, jak należy stosować zatyczki do uszu. Bez odpowiedniej instrukcji zatyczki do uszu prawdopodobnie nie stanowią wystarczającej ochrony. Udzielanie pracownikom informacji zwrotnej odnośnie ekspozycji na hałas prawdopodobnie nie przyczynia się do zmniejszenia hałasu. Rozwiązania inżynieryjne, takie jak poprawa w utrzymaniu stanu maszyn może prowadzić do podobnej redukcji hałasu jak ochraniacze. Konieczna jest lepsza ocena rozwiązań inżynieryjnych. Efekty działania programów zapobiegających utracie słuchu (HLPP - ang. hearing loss prevention programmes) są niejasne. Efektywniejsze używanie ochraniaczy słuchu, jako części programu, prawdopodobnie pomaga, ale nie chroni w pełni przed utratą słuchu. Poprawa w zakresie wdrażania może zapewnić lepszą ochronę.
  • Interwencje mające na celu zapobieganie chorobie wysokościowej: część 1. Najczęściej stosowane klasy leków
    [  Data publikacji przeglądu: 27 Czerwca 2017   ]

    Nasze wyniki sugerują, że acetazolamid jest skuteczny w zapobieganiu ostrego HAI, w dawkach od 250 do 750 mg/dobę, w porównaniu z placebo (tj. substancji bez aktywnego leku). Większość dostępnych informacji odnosi się do zapobiegania nieskomplikowanej postaci HAI (ból głowy, nudności, wymioty i zmęczenie), a nie do bardziej poważnych problemów związanych z mózgiem lub płucami. Okazało się również, że podawanie acetazolamidu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem parestezji palców (tj. uczucie mrowienie, łaskotanie, kłucie lub pieczenie skóry), chociaż ten wynik nie jest dobrze opisywany w dostępnych danych naukowych. Korzyści i szkody związane z przyjmowaniem innych leków, takich jak ibuprofen, budezonid i deksametazon są niejasne, ze względu na małą liczbę badań.
  • Związki na bazie amfetaminy w zespole nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci i młodzieży
    [  Data publikacji przeglądu: 4 Lutego 2016   ]

    Odnaleźliśmy dane wskazujące, że związki amfetaminy były skuteczne w zakresie poprawy głównych objawów ADHD w krótkiej obserwacji, ale jednocześnie wiązały się z większym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak: zaburzenia snu, zmniejszenie apetytu i ból brzucha. Nie znaleźliśmy żadnych danych naukowych wskazujących, że jeden rodzaj pochodnej amfetaminy był lepszy od innego, ponadto nie znaleźliśmy różnicy pomiędzy związkami amfetaminy, które działają w dłuższym okresie czasu w porównaniu z tymi działającymi krócej.
  • Stosowanie antybiotyków podczas zabiegu usunięcia zaćmy w celu zapobiegania bakteryjnemu zakażeniu oka
    [  Data publikacji przeglądu: 13 Lutego 2017   ]

    Wyniki tego przeglądu wskazują, że:

    • Wstrzyknięcie antybiotyku do oka (cefuroksymu) pod koniec zabiegu usunięcia zaćmy zmniejsza ryzyko zapalenia wnętrza gałki ocznej (dane naukowe o wysokiej pewności co do ich wiarygodności).

    • Zastosowanie antybiotyku w postaci kropli do oczu (lewofloksacyny lub chloramfenikolu) łącznie z wstrzyknięciem antybiotyku (cefuroksymu lub penicyliny) prawdopodobnie zmniejsza ryzyko wystąpienia zapalenia wnętrza gałki ocznej, w porównaniu z wykonaniem samego wstrzyknięcia lub z podaniem samych kropli do oczu (dane naukowe o umiarkowanej pewności co do ich wiarygodności).

    • Bardzo niepewne jest, czy dodanie antybiotyku do sterylnego płynu nawadniającego podczas operacji usunięcia zaćmy zmniejsza ryzyko wystąpienia zapalenia wnętrza gałki ocznej (dane naukowe o bardzo niskiej pewności co do ich wiarygodności).

    • Bardzo niepewne jest, czy zastosowanie antybiotyków i kortykosteroidów, pojedynczo lub w połączeniu, wpływa na ryzyko wystąpienia zapalenia wnętrza gałki ocznej (dane naukowe o bardzo niskiej pewności co do ich wiarygodności).

  • Ćwiczenia ramion u chorych na POChP
    [  Data publikacji przeglądu: 15 Listopada 2016   ]

    Gdy porównano ćwiczenia ramion z brakiem treningu lub interwencją pozorowaną, zaobserwowano niewielką poprawę w zakresie odczuwania duszności. Poprawy nie stwierdzono, gdy porównano łączone ćwiczeń ramion i nóg z ćwiczeniami wyłącznie nóg. W żadnym badaniu nie oceniano, czy dochodzi do zmniejszenia duszność, gdy wykonuje się określony rodzaj ćwiczeń ramion (w porównaniu z innym treningiem; przyp.tłum.). Ćwiczenia ramion nie miały wpływu na jakość życia w żadnym z trzech porównań. Trening wytrzymałościowy w porównaniu z brakiem ćwiczeń wiązał się z poprawą siły ramion ocenianą na podstawie podnoszenia i przenoszenia lekkich ciężarów. Takiego efektu nie obserwowano po treningu siłowym.
  • Program wizyt domowych we wczesnym okresie połogu
    [  Data publikacji przeglądu: 2 Sierpnia 2017   ]

    Nie wykazano, aby domowe wizyty wiązały się ze zmniejszeniem liczby zgonów noworodków lub poważnych problemów zdrowotnych matek. Zdrowie fizyczne i psychiczne kobiet nie uległo poprawie w wyniku częstszych wizyt domowych, jednak w jednym badaniu bardziej zindywidualizowana opieka wpłynęła na poprawę ich zdrowia psychicznego. Ogólnie, dzieci rzadziej potrzebowały nagłej pomocy medycznej, jeśli ich matki otrzymały więcej domowych wizyt poporodowych. Częstsze wizyty mogły wpłynąć na większą liczbę matek karmiących swoje dziecko wyłącznie piersią. Ograniczeniami przeglądu były różne punkty końcowe raportowane w poszczególnych badaniach, sposoby pomiaru wyników oraz duże zróżnicowanie interwencji i grup kontrolnych w poszczególnych badaniach. Badania miały różną jakość pod względem ryzyka błędu systematycznego.
  • Leczenie chorób przyzębia u kobiet ciężarnych w celu zapobiegania negatywnych skutków zdrowotnych okołoporodowych
    [  Data publikacji przeglądu: 12 Czerwca 2017   ]

    Po porównaniu kobiet ciężarnych z chorobami dziąseł, które zostały poddane leczeniu z tymi, które nie otrzymały żadnego leczenia, stwierdzono:

    - brak wyraźnej różnicy w liczbie dzieci urodzonych przed 37. tygodniem ciąży (dane naukowe niskiej jakości);

    - liczba urodzonych dzieci z masą urodzeniową poniżej 2500 g może być mniejsza (dane naukowe niskiej jakości).

    Nie jest jasne, czy w zapobieganiu negatywnym skutkom w ciąży jeden sposób leczenia chorób przyzębia jest lepszy niż inne.

  • Balneoterapia (terapia spa, leczenie uzdrowiskowe) w reumatoidalnym zapaleniu stawów
    [  Data publikacji przeglądu: 11 Kwietnia 2015   ]

    • nie jesteśmy pewni, czy okłady borowinowe (balneoterapia) łagodzi ból, poprawia samopoczucie oraz zmniejsza obrzęk stawów bardziej niż placebo (leczenie pozorowane) u pacjentów z RZS i zmianami w zakresie rąk. Okłady borowinowe mogą nieznacznie lepiej łagodzić bolesność stawów w porównaniu z placebo, ale nie podano w badaniu danych dotyczących sprawności fizycznej oraz efektów ubocznych.

    • dodanie radonu do kąpieli kwasowęglowej nie wpływa na natężenie bólu w okresie 3 miesięcy, ale może poprawiać ogólne samopoczucie oraz łagodzić ból w okresie 6 miesięcy bardziej niż kąpiel kwasowęglowa bez radonu; efekt ten może być jednak wynikiem przypadkowym. W badaniach nie podano informacji o niesprawności fizycznej, bolesności i obrzęku stawów ani skutkach ubocznych.

    • nie jesteśmy pewni, czy balneoterapia (zanurzenie w pozycji siedzącej) łagodzi ból i poprawia sprawność fizyczną bardziej niż hydroterapia, ćwiczenia lub relaksacja. W badaniu nie podano danych na temat poprawy w zakresie objawów, bolesności lub obrzęku stawów ani efektów ubocznych.

    • nie jesteśmy pewni, czy kąpiele w wodzie mineralnej (balneoterapia) łagodzą ból i obrzęk stawów bardziej niż stosowanie leków (cyklosporyny A). Kąpiele mineralne mogą poprawiać ogólne samopoczucie bardziej niż cyklosoryna A, natomiast cyklosporyna A może zmniejszać liczbę bolesnych stawów. Nie podano danych na temat niesprawności fizycznej oraz efektów ubocznych.

    • brakuje szczegółowych informacji dotyczących skutków ubocznych oraz powikłań balneoterapii, zwłaszcza w przypadku tych rzadko występujących. Efekty uboczne mogą obejmować wysypkę skórną, infekcje oraz wypadki, takie jak poślizgniecie się na mokrej powierzchni w miejscu kąpieli. W jedynym badaniu, które raportowało działania niepożądane, wykazano, że nie występują żadne efekty uboczne.

  • Szczepienia przeciw grypie w grupie zdrowych dzieci
    [  Data publikacji przeglądu: 15 Sierpnia 2012   ]

    Według autorów przeglądu, u dzieci powyżej drugiego roku życia, donosowe szczepionki powstałe z osłabionych wirusów grypy w większym stopniu zapobiegają chorobom wywołanym przez wirusa grypy niż te podawane jako zawiesina do wstrzykiwań zawierające zabitego wirusa. Żadna z powyższych szczepionek nie była szczególnie skuteczna w zapobieganiu infekcjom "grypopodobnym" spowodowanym innymi niż grypa wirusami. U dzieci poniżej drugiego roku życia skuteczność szczepionki inaktywowanej była podobna do placebo. Analiza bezpieczeństwa szczepionek na podstawie badań nie była możliwa ze względu na brak standaryzacji raportowanych informacji, lecz niewielka liczba znalezionych danych dotyczyła bezpieczeństwa szczepionki inaktywowanej, szczepionki najczęściej używanej u małych dzieci.
  • Leki ziołowe stosowane w chorobach stłuszczeniowych wątroby
    [  Data publikacji przeglądu: 24 Sierpnia 2013   ]

    Leki ziołowe oceniane w badaniach klinicznych z randomizacją obejmowały produkty wytwarzane z pojedynczych ziół (Gynostemma pentaphyllum (tzw. "ziele nieśmiertelności"), Panax notoginseng (żeńszeń amerykański), i Prunus armeniaca (morela pospolita)), dostępne na rynku markowe leki ziołowe oraz preparaty recepturowe przepisane przez lekarzy. Do ziół będących najczęściej składnikami różnych produktów należały: Crataegus pinnatifid (głóg pierzastolistny), Salvia miltiorrhiza (szałwia czerwona), Alisma orientalis (żabiniec babka wodna), Bupleurum chinense (przewiercień chiński), Cassia obtusifolia (strączyniec tępoliściowy), Astragalus membranaceous (traganek błoniasty) i Rheum palmatum (rzewień palczasty). Nie było możliwe połączenie wyników badań ze względu na różnorodność stosowanych ziół. Nie mogliśmy sformułować żadnych wniosków na temat stosowania leków ziołowych u osób z chorobą stłuszczeniową wątroby, gdyż żadne z badań nie raportowało przypadków zgonu, chorób wątroby, jakości życia, lub kosztów. Wiele badań wskazywało na pozytywny wpływ leków ziołowych w porównaniu z interwencjami kontrolnymi na: aktywność enzymów (enzymy są białkami, które przyspieszają reakcje chemiczne w organizmie, np. aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferaza alaninowa, glutamylotransferaza, fosfatazy alkaliczne), wyniki USG i wyniki skanów tomografii komputerowej. Nie odnotowano żadnych poważnych działań niepożądanych związanych z przyjmowaniem leków ziołowych.
  • Antybiotyki w leczeniu powszechnych zakażeń dróg oddechowych o niewyjaśnionej przyczynie i niespecyficznych objawach u dzieci poniżej 5 roku życia
    [  Data publikacji przeglądu: 29 Lutego 2016   ]

    Na ten moment nie istnieją dane naukowe uzasadniające podawanie dzieciom do piątego roku życia, chorującym na powszechne ostre zakażenia górnych dróg oddechowych, antybiotyków jako metody zapobiegania rozwojowi zapalenia ucha środkowego oraz zapalenia płuc.
  • Suplementacja wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w okresie niemowlęcym w zapobieganiu występowania alergii
    [  Data publikacji przeglądu: 27 Października 2016   ]

    Suplementacja PUFA u niemowląt, nie zmieniała ryzyka występowania alergii, astmy, zapalenia skóry i alergii pokarmowej u niemowląt (do 2. roku życia) lub dzieci (do 10. roku życia). Odnotowano zmniejszenie ryzyka występowania alergicznego nieżytu nosa (katar sienny - przyp. tłum.) w okresie niemowlęcym, jednakże tego efektu nie obserwowano w przypadku ryzyka dziecięcego alergicznego nieżytu nosa. Nie ma wystarczających danych naukowych, aby określić wpływ suplementacji PUFA na ryzyko alergicznego nieżytu nosa.
  • Dieta, aktywność fizyczna i interwencje behawioralne w leczeniu młodzieży z nadwagą lub otyłością w wieku od 12 do 17 lat
    [  Data publikacji przeglądu: 22 Czerwca 2017   ]

    Podsumowaliśmy wyniki 28 badań obejmujących w sumie 2 774 młodych ludzi, w których oceniono BMI: w grupach z interwencją wskaźnik BMI był średnio o 1,18 kg/m2 niższy niż w grupach kontrolnych. Podsumowując wyniki 17 badań oceniających masę ciała łącznie u 1993 osób stwierdzono, że była ona średnio o 3,67 kg niższa w grupach z interwencją w porównaniu z grupami kontrolnymi. Redukcja BMI utrzymywała się w okresie od 18 do 24 miesięcy obserwacji (monitorowanie uczestników do zakończenia badania) a jej wartość była mniejsza o średnio 1,49 kg/m2 w grupach interwencji w porównaniu z grupami kontrolnymi. Badane interwencje umiarkowanie poprawiły jakość życia związaną ze zdrowiem (miara satysfakcji ze swojego życia i zdrowia), ale nie znaleźliśmy mocnych danych naukowych wskazujących na korzyści lub szkody tych działań w odniesieniu do poprawy poczucia własnej wartości, aktywności fizycznej czy spożycia żywności.
  • Szczepienia przeciw pneumokokom w okresie ciąży jako profilaktyka infekcji u niemowląt
    [  Data publikacji przeglądu: 23 Stycznia 2015   ]

    Nie ma wystarczających danych pozwalających ocenić czy stosowanie szczepień przeciwko pneumokokom w czasie ciąży zapobiega zakażeniom u niemowląt.
  • Doustna aspiryna w leczeniu ostrego epizodycznego bólu głowy typu napięciowego u dorosłych
    [  Data publikacji przeglądu: 13 Stycznia 2017   ]

    W żadnym z badań nie podano liczby osób, u których ból głowy ustąpił po upływie dwóch godzin od zażycia aspiryny i tylko w jednym badaniu oceniano efekt, który uznano za równoważny z ustąpieniem bólu lub obecnością bólu umiarkowanego po dwóch godzinach. Dodatkowe leki przeciwbólowe zażyło 10 na 1000 osób przyjmujących aspirynę w dawce 1000 mg oraz 30 na 100 osób z grupy placebo (dane naukowe bardzo niskiej jakości). Zadowolenie z terapii pod koniec badania zgłosiło 55 na 100 pacjentów z grupy aspiryny w porównaniu z 37 osobami na 100 z grupy placebo (dane bardzo niskiej jakości). Skutki uboczne zgłosiło 15 na 100 uczestników po zażyciu 1000 mg aspiryny, co stanowiło taki sam odsetek jak w grupie osób, którzy przyjęli placebo (dane bardzo niskiej jakości).
  • Leczenie światłem w zapobieganiu depresji zimowej
    [  Data publikacji przeglądu: 7 Listopada 2015   ]

    Jakość danych naukowych dla wszystkich wyników była bardzo niska, dlatego też nie można wyciągnąć żadnych wniosków na temat tego, czy leczenie światłem jest skuteczne w zapobieganiu depresji zimowej. Włączone badanie nie przedstawia żadnych informacji na temat niepożądanych działań terapii światłem.
  • Działania, których celem jest zapobieganie znęcaniu się nad osobami starszymi
    [  Data publikacji przeglądu: 16 Sierpnia 2016   ]

    Wyniki włączonych badań wskazują, że nie jest pewne, czy ukierunkowane działania edukacyjne poprawiają poziom wiedzy na temat znęcania się nad seniorami u pracowników służby zdrowia i pokrewnych sektorów oraz u ich opiekunów. Nie jesteśmy pewni, czy większy poziom wiedzy prowadzi do zmian w ich zachowaniu i czy wiąże się to ze zmniejszeniem liczby przypadków znęcania się. Wspieranie i edukowanie ofiar prowadzi do częstszego zgłaszania przypadków znęcania się, jednak nie wiadomo, czy powodem jest częstsze znęcanie się, czy większa gotowość do zgłaszania problemów.
  • Kampanie zachęcające dzieci do noszenia kasków rowerowych
    [  Data publikacji przeglądu: 9 Listopada 2011   ]

    Wyniki były również bardzo zróżnicowane, jednak ogólnie w 11 badaniach stwierdzono, że w wyniku programów promujących noszenie kasków przez dzieci było bardziej prawdopodobne, że ich uczestnicy będą nosić kaski w porównaniu do innych dzieci. Dalsze badania są nadal potrzebne, ale wydaje się możliwe, że najlepsze systemy opierają się na lokalnym środowisku i łączą zarówno edukację, jak i dostarczanie darmowych kasków. Promowanie kasków w szkołach, również wydaje się być skuteczne. Promowanie noszenia kasków wydaje się być bardziej skuteczne w przypadku młodszych dzieci (w wieku do 12 lat) niż w przypadku starszych dzieci i młodzieży. Badania włączone do przeglądu nie oceniały wpływu programów zachęcających do noszenia kasków na odsetek urazów, nie oceniały także, czy programy miały jakiekolwiek negatywne skutki, takie jak zmniejszenie częstości jazdy na rowerze. Większość z tych badań zostało przeprowadzonych w krajach o wyższych dochodach, a dodatkowy efekt promocji kasków ponad obowiązujące przepisy nie został zbadany.
  • Zmiana spożycia soli wśród osób z przewlekłą chorobą nerek
    [  Data publikacji przeglądu: 18 Lutego 2015   ]

    W analizie wykazano, że zmniejszenie spożycia soli zmniejszyło 24-godzinne wydalanie sodu z moczem, ciśnienie krwi. W jednym badaniu stwierdzono, że ograniczenie spożycia soli zmniejszyło ryzyko wystąpienia obrzęków. Dawka leku przeciwnadciśnieniowego została znacznie zmniejszona wraz z małym spożyciem soli w diecie. Nie stwierdzono istotnych różnic w zakresie czynności nerek lub masy ciała. Nie stwierdzono znaczącej zmiany w stężeniu cholesterolu całkowitego we krwi lub niedociśnienia.
  • Czy tlenoterapia hiperbaryczna poprawia rokowanie po zawale serca?
    [  Data publikacji przeglądu: 23 Lipca 2015   ]

    Ogólnie, znaleźliśmy pewne dane naukowe wskazujące, że u osób z OZW otrzymujących tlenoterapię hiperbaryczną jako element leczenia rzadziej umierają lub mają poważne działania niepożądane, a także szybciej osiągają oni ulgę w bólu. Jednakże, nasze wnioski opierają się na badaniach z randomizacją (badania, w których uczestników losowo przydziela się do grupy leczonej i kontrolnej) o małej grupie uczestników. Nasza pewność co do wiarygodności powyższych wyników jest dodatkowo obniżona ze względu na fakt, że w większości badań zarówno pacjenci, jak i badacze wiedzieli, u kogo stosowana jest HBOT, a tzw. "efekt placebo" mógł zaburzyć wyniki na korzyść HBOT. HBOT jest na ogół dobrze tolerowana. Niektórzy pacjenci skarżyli się na klaustrofobię, gdy korzystali z małych (dla jednej osoby) komór i nie wykazano istotnych efektów toksycznych związanych z oddychaniem tlenem u któregokolwiek z pacjentów. U jednej osoby nastąpiło uszkodzenie błony bębenkowej z powodu zwiększonego ciśnienia.
  • Sfermentowane mleko w nadciśnieniu
    [  Data publikacji przeglądu: 18 Kwietnia 2012   ]

    Wysokie ciśnienie tętnicze krwi jest głównym problemem zdrowotnym oraz jednym z głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia. Sugeruje się, że sfermentowane mleko może zmniejszać ciśnienie tętnicze u ludzi. Niniejszy przegląd przeprowadzono w celu sprawdzenia czy spożywanie sfermentowanego mleka obniża ciśnienie tętnicze krwi u ludzi. W 15 badaniach obejmujących 1232 uczestników zaobserwowano bardzo niewielkie obniżenie skurczowego ciśnienia tętniczego, ale nie obserwowano tego efektu dla rozkurczowego ciśnienia tętniczego krwi. Włączone badania były o zróżnicowanej jakości, a wyniki nie potwierdziły, że stosowanie sfermentowanego mleka jako interwencji przeciwnadciśnieniowej lub jako zmiany w stylu życia w celu zmniejszenia ciśnienia tętniczego krwi.
  • Terapie komplementarne w trądziku pospolitym
    [  Data publikacji przeglądu: 19 Stycznia 2015   ]

    Dla głównego ocenianego przez nas wyniku, którym była liczba zmian niezapalnych, połączyliśmy dwa badania, w których porównywano dietę o niskim indeksie glikemicznym z dietą o wysokim indeksie glikemicznych, jednak nie odnaleźliśmy jasnych danych wskazujących na różnicę pomiędzy dwoma grupami w okresie 12 tygodni. Tylko w jednym z dwóch badań prezentowano dane, które wykazały potencjalną korzyść z diety o niskim indeksie glikemicznym w zmniejszeniu liczby zmian zapalnych oraz w ogólnej liczbie zmian skórnych. Olej z drzewa herbacianego oraz oczyszczony jad z pyłku pszczelego zmniejszał ogólną liczbę zmian skórnych w pojedynczych badaniach. Pozostałe 31 włączonych badań dostarczyło zróżnicowanych wyników dotyczących skuteczności komplementarnych terapii w zmniejszeniu ogólnej liczby zmian skórnych.
  • Metody odciągania mleka u kobiet karmiących
    [  Data publikacji przeglądu: 29 Września 2016   ]

    Dostępne dane naukowe wskazują, że do skutecznych metod zalicza się: wczesne odciąganie mleka po porodzie dla niemowląt niemogących jeszcze być karmionymi piersią, relaksacja, masaż piersi, ogrzewanie piersi, ręczne odciąganie oraz stosowanie tanich laktatorów. Metody te mogą być równie lub bardziej skuteczne w odniesieniu do niektórych wyników, niż duże droższe elektryczne laktatory. Najbardziej odpowiednia metoda odciągania mleka może zależeć od czasu od urodzenia dziecka, celu odciągania mleka oraz indywidualnych potrzeb matki i dziecka. Publikacje dotyczące odciągania mleka nie powinny być traktowane jako sugestia, że stosowanie laktatora jest rutynowym elementem karmienia piersią, raczej to lekarz powinien przed zaleceniem stosowania laktatora dokonać uzasadnienia jego używania, biorąc pod uwagę indywidualną sytuację matki.
  • Fototerapia w leczeniu owrzodzeń stóp u osób z cukrzycą
    [  Data publikacji przeglądu: 28 Czerwca 2017   ]

    Wyniki sugerują, że fototerapia w porównaniu z brakiem leczenia lub placebo może zwiększyć odsetek całkowicie wyleczonych ran w okresie obserwacji i zmniejszać wielkość samego owrzodzenia. Jednak z uwagi na małą liczbę uczestników oraz stwierdzone w badaniach błędy metodologiczne nasza pewność odnośnie wyników jest ograniczona. Nie odnaleźliśmy wystarczających danych naukowych, które potwierdziłyby, że częstość szkód i amputacji różni się w grupie stosującej fototerapię od tych stwierdzonych w grupie bez fototerapii/placebo.
  • Leki podobne do morfiny w leczeniu bólu nowotworowego
    [  Data publikacji przeglądu: 6 Lipca 2017   ]

    W przypadku dwóch leków (morfina przyjmowana doustnie i fentanyl w plastrach) u ponad 19 na 20 osób przed włączeniem leku stwierdzano ból o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego, natomiast po zastosowaniu leku ból ten nie miał większego nasilenia niż łagodne w okresie 14 dniu, pod warunkiem zaakceptowania działań niepożądanych. Większość osób przyjmujących leki morfinopodobne miała co najmniej jedno działanie niepożądane. Jedynie 1 do 2 osób na 10 zaprzestały przyjmowania leków ze względu na występujące skutki uboczne. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi były zaparcia, nudności i wymioty.
  • Wsparcie ze strony rówieśników lub liderów dla nastolatków z astmą
    [  Data publikacji przeglądu: 19 Kwietnia 2017   ]

    U młodzieży, która otrzymała wsparcie stwierdzono lepszą jakość życia w porównaniu z grupą kontrolną, jednak wyniki były zróżnicowane, więc nie możemy być ich pewni. Dla większości innych ocenianych wyników nie wykazano istotnych korzyści z zastosowanej interwencji. Badania te dostarczyły bardzo niewiele informacji na temat napadów duszności w przebiegu astmy i nieplanowanych wizyt lekarskich podczas trwania badania, nie jesteśmy więc pewni, czy interwencja wiązała się z poprawą kontroli astmy. Wyniki dwóch badań, w których duży odsetek nastolatków palił tytoń, wydają się być obiecujące pod względem zobowiązania się przez palaczy do rzucenia palenia, ale ogólne uzależnienie od nikotyny oraz wiedza dotycząca palenia nie były większe niż w grupach kontrolnych. W badaniach nie podano informacji na temat objawów niepożądanych.
  • Rożne rodzaje porad żywieniowych dla kobiet z cukrzycą ciążową
    [  Data publikacji przeglądu: 25 Lutego 2017   ]

    Porady dietetyczne są główną strategią kontroli GDM, jednak nie jest jasne, jakiego rodzaju porady są najlepsze. Rozstrzygające dane naukowe pochodzące z badań z randomizacją, którymi można by się kierować w praktyce nie są jeszcze dostępne, choć zbadano szeroki wachlarz różnych interwencji w postaci porad dietetycznych. W kilku badaniach porównywano te same lub podobne interwencje, obejmowały one małą liczbę uczestników i podały ograniczone wyniki.
  • Suplementy selenu dla dorosłych, którzy są krytycznie chorzy
    [  Data publikacji przeglądu: 27 Lipca 2015   ]

    Nie stwierdzono jednoznacznych danych naukowych wskazujących na korzyści z suplementacji selenu lub ebselenu na liczbę dni, które wymagały zastosowania respiratora, długość pobytu w oddziale intensywnej terapii, długość hospitalizacji lub jakość życia. Ze względu na jakość włączonych badań, wnioski odnośnie suplementacji selenem należy interpretować z ostrożnością, pomimo stwierdzenia statystycznej istotności wyników.
  • Suplementacja jodu u kobiet przed, w trakcie lub po ciąży.
    [  Data publikacji przeglądu: 5 Marca 2017   ]

    U kobiet otrzymujących suplementy jodu w porównaniu z tymi, które jodu nie otrzymywały, stwierdzono mniejsze ryzyko skutku ubocznego w postaci nadczynności tarczycy (nadmiernej produkcji hormonów tarczycy) po porodzie (3 badania; 543 kobiet), ale częściej obserwowano nudności lub wymioty w czasie ciąży (1 badanie; 76 kobiet). W jednym badaniu (365 kobiet) nie stwierdzono różnicy w liczbie kobiet z nadczynnością tarczycy w okresie ciąży. Suplementacja jodu w okresie ciąży (1 badanie; 365 kobiet) lub po po porodzie (3 badania; 540 kobiet) nie zmieniła istotnie liczby kobiet z niedoczynnością tarczycy (zmniejszona produkcja hormonów tarczycowych). U porównywalnej liczby kobiet stwierdzono zwiększony poziom przeciwciał przeciwtarczycowych w okresie ciąży (1 badanie, 359 kobiet) i po porodzie (3 badania, 397 kobiet). Nie stwierdzono, aby suplementacja jodu u kobiet w porównaniu z brakiem leczenia wpływała wyraźnie na liczbę porodów przedwczesnych (2 badania, 376 kobiet), zgonów w okresie okołoporodowym (2 badania, 457 kobiet), niemowląt urodzonych z niską masą urodzeniową (2 badania , 377 niemowląt), noworodków z niedoczynnością tarczycy (2 badania, 260 dzieci) lub ze zwiększonym stężeniem przeciwciał przeciwtarczycowych (1 badanie, 108 niemowląt).
  • Suplementacja selenu w chorobie Hashimoto
    [  Data publikacji przeglądu: 6 Czerwca 2013   ]

    Podsumowując, wyniki tych czterech włączonych badań nie dostarczają wystarczających danych naukowych na poparcie stosowania selenu w leczeniu choroby Hashimoto.
  • Płatki pełnoziarniste w chorobach sercowo-naczyniowych
    [  Data publikacji przeglądu: 24 Sierpnia 2017   ]

    Nie ma wystarczających danych naukowych pochodzących z randomizowanych badań kontrolnych (czyli takich, w których uczestnicy są losowo przydzielani do dwóch lub więcej grup; przyp. tłum.), które potwierdziłyby zalecanie spożywania produktów pełnoziarnistych w celu zmniejszenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, obniżenia poziomu cholesterolu we krwi lub ciśnienia tętniczego krwi.
  • Czy kampanie medialne (telewizyjne, w radiu, prasie, na bilbordach oraz broszurach) mogą powstrzymać młode osoby od rozpoczęcia palenia tytoniu?
    [  Data publikacji przeglądu: 2 Czerwca 2017   ]

    W trzech spośród ośmiu badań stwierdzono, że stosowanie różnych interwencji skutecznie zapobiegało paleniu tytoniu wśród młodzieży. W pozostałych pięciu badaniach nie odnotowano żadnego efektu. Pomimo tego, że pewne cechy zarówno skutecznych jak i nieskutecznych działań były podobne, to kampanie efektywne trwały dłużej (co najmniej 3 lata) i były bardziej intensywne (dłuższy czas kontaktu młodzieży z interwencją), co obejmowało zarówno zajęcia lekcyjne (co najmniej 8 godzin lekcyjnych na jedną klasę) jak i spoty medialne (obejmujące od 167 do 350 spotów telewizyjnych i radiowych emitowanych w wielu kanałach przez co najmniej 4 tygodnie). Wdrożenie łączonych programów szkolnych (np. plakatów) i wykorzystanie powtarzających się przekazów medialnych za pośrednictwem wielu kanałów (prasa, radio, telewizja) przyczyniły się do sukcesu kampanii.
  • Dodatkowa podaż wapnia w zapobieganiu nadciśnieniu tętniczemu
    [  Data publikacji przeglądu: 30 Czerwca 2015   ]

    Niniejszy przegląd analizował dane z 16 badań (3048 uczestników). Okazało się, że zwiększenie spożycia wapnia nieznacznie obniża zarówno skurczowe, jak i rozkurczowe ciśnienie krwi, odpowiednio o: 1,43 mmHg i 0,98 mmHg. Efekt ten był większy przy dawkach wapnia powyżej 1000 mg/dobę. Skurczowe ciśnienie krwi było obniżone o 1,14 mmHg przy dawkach wapnia 1000-1500 mg/dobę i o 2,79 mmHg przy dawce wapnia równej lub wyższej od 1500 mg/dobę. Zaobserwowaliśmy obniżenie ciśnienia krwi zarówno w grupie mężczyzn, jak i kobiet, w wieku od 11 do 82 lat, ale redukcja ta była większa wśród młodszych osób. Wartość skurczowego ciśnienia obniżyła się o 2,11 mmHg wśród osób poniżej 35 lat i o 0,96 mmHg wśród osób w wieku 35 lat lub starszych. W żadnym z badań nie raportowano działań niepożądanych. Potrzebne są dalsze badania, aby ustalić idealną dawkę wapnia przy suplementacji oraz jaka interwencja jest bardziej skuteczna i bezpieczniejsza: zwiększenie spożycia wapnia w diecie czy jego suplementacja.
  • Rozpoczynanie zajęć szkolnych o późniejszej godzinie w celu wspierania edukacji, stanu zdrowia oraz dobrego samopoczucia uczniów szkół ponadgimnazjalnych
    [  Data publikacji przeglądu: 3 Lipca 2017   ]

    Z powodu ograniczeń i niskiej jakości danych nie mogliśmy określić skutków późniejszego rozpoczynania zajęć szkolnych z jakąkolwiek pewnością. Zaobserwowaliśmy, że rozpoczynanie zajęć szkolnych o późniejszej godzinie może wpływać na sukcesy szkolne, jednak wyniki 4 badań były niejednoznaczne. Rozpoczynanie szkoły o późniejszej godzinie wiązało się z wydłużeniem czasu snu nocnego w dni szkolne (na podstawie łącznej analizy wyników 2 badań), co więcej dane z 6 innych badań również wykazały związek między późniejszym rozpoczynaniem zajęć, a wydłużeniem snu. W jednym badaniu stwierdzono, że uczniowie rozpoczynający lekcje później zgłaszali mniej zaburzeń depresyjnych niż ich rówieśnicy rozpoczynający je wcześniej. W różnych badaniach opisywano odmienne wnioski w odniesieniu do związku pomiędzy późniejszym rozpoczynaniem zajęć szkolnych, a większą frekwencją i koncentracją uczniów. Interwencje te mogą mieć również potencjalne niekorzystny wpływ na organizację dnia, gdyż dane jakościowe pochodzące z jednego badania wykazały skrócenie kontaktu między rodzicami a dziećmi, natomiast inne - trudności w organizacji planu oraz zajęć. Ponownie ze względu na ograniczenia oraz niską jakość danych nie możemy wyciągnąć żadnych pewnych wniosków dotyczących niekorzystnych skutków związanych z rozpoczynaniem zajęć szkolnych o późniejszej godzinie.
  • Usługi mające na celu skrócenie czasu hospitalizacji osób po ostrym udarze mózgu
    [  Data publikacji przeglądu: 13 Lipca 2017   ]

    Odpowiednio zaopatrzone usługi ESD ze skoordynowanym multidyscyplinarnym zespołem mogą zmniejszyć stopień niepełnosprawności oraz skrócić czas pobytu pacjenta w szpitalu, przynajmniej w przypadku analizowanej grupy osób z udarem mózgu. W przypadku usług, które nie są oparte na zespołach multidyscyplinarnych wyniki nie są jasne. Nie zidentyfikowaliśmy jakichkolwiek istotnych szkodliwych efektów.
  • Korzyści i szkody związane ze stosowaniem metylofenidatu u dzieci i młodzieży z nadpobudliwością psychoruchową z deficytem uwagi (ADHD)
    [  Data publikacji przeglądu: 25 Listopada 2015   ]

    Na obecną chwilę jakość dostępnych danych naukowych powoduje, że nie możemy stwierdzić z całą pewnością, że przyjmowanie metylofenidatu wpłynie na poprawę życia dzieci i młodzieży z ADHD. Przyjmowanie tego leku wiąże się z mniejszymi działaniami niepożądanymi, takimi jak: zaburzenia snu i zmniejszenie apetytu. Chociaż nie odnaleźliśmy danych naukowych wskazujących, że istnieje zwiększone ryzyko poważnych zdarzeń niepożądanych, konieczne są dalsze badania z dłuższym okresem obserwacji, aby lepiej ocenić ryzyko ich wystąpienia u osób przyjmujących metylofenidat przez dłuższy czas. Zważywszy na fakt, że stosowanie metylofenidatu jest związane z występowaniem skutków ubocznych, projektowanie wysokiej jakości badań pozostaje wyzwaniem. Zarówno dla lekarzy, badaczy, jak i uczestników badania może być łatwe do oceny, czy dziecko jest w grupie eksperymentalnej (przyjmującej metylofenidat), czy też w grupie kontrolnej (otrzymującej placebo). Może się to wiązać z ryzykiem błędu systematycznego (brak stronniczości), co ogranicza nasze zaufanie względem otrzymanych wyników. Jedynym sposobem na uniknięcie takiego błędu jest zaprojektowanie badań, które porównują metylofenidat z placebo, przy czym substancja ta powinna dawać podobne skutki uboczne pomimo braku aktywnego składnika. Badania takie są znane jako 'badania z nocebo'. Ze względów etycznych badania z nocebo powinny być w pierwszej kolejności przeprowadzane w grupie osób dorosłych. Tylko wtedy, gdyby wyniki wskazywały na skuteczność metylofenidatu u dorosłych, badacze mogliby rozważać rekrutację dzieci do takich badań.
  • Ćwiczenia fizyczne w chorobie zwyrodnieniowej stawów rąk
    [  Data publikacji przeglądu: 31 Stycznia 2017   ]

    Osoby bezpośrednio po zakończeniu cyklu ćwiczeń oceniły nasilenie bólu rąk o 0,5 punktu niżej w skali od 0 do 10 (im niższa punktacja, tym mniejsze nasilenie bólu) w porównaniu z osobami, które nie wykonywały ćwiczeń (bezwzględna poprawa o 5%). Pacjenci nie wykonujący ćwiczeń ocenili nasilenie bólu na poziomie 3,9 punktu. Osoby, które ukończyły program ćwiczeń oceniły sprawność rąk o 2,2 punktu niżej w skali od 0 do 36 punktów (im niższa punktacja, tym większa sprawność), w porównaniu z osobami nie ćwiczącymi (bezwzględna poprawa o 6%). Pacjenci, którzy nie mieli wdrożonego programu ćwiczeń ocenili sprawność rąk na poziomie 14,5 punktu. Osoby po zakończeniu cyklu ćwiczeń oceniły jakość swojego życia o 0,3 punktu wyżej w skali od 0 do 100 (im wyższy wynik, tym lepsza jakość życia) w porównaniu z osobami nie wykonującymi ćwiczeń (bezwzględna poprawa o 0,3%), które oceniły jakość swojego życia na 50,4 punktu. Pacjenci stosujący program ćwiczeń ocenili sztywność w stawach rąk o 0,7 punktu niżej w skali od 0 do 10 punktów (im niższy wynik, tym mniejsza sztywność stawów palców) w porównaniu z osobami, które nie wykonywały ćwiczeń (bezwzględna poprawa o 7%). Pacjenci nie ćwiczący ocenili sztywność stawów rąk na 4,5 punktu. Niewielka liczba osób wykonujących ćwiczenia zgłosiła działania niepożądane, takie jak zwiększony ból i/lub obrzęk stawów. Nie jesteśmy pewni, czy ćwiczenia fizyczne przyczyniły się do zwiększenia liczby osób, u których wystąpiły działania niepożądane.
  • Terapia lekami złożonymi w zapobieganiu chorobom serca i udarom mózgu.
    [  Data publikacji przeglądu: 6 Marca 2017   ]

    Efekty stosowania leków złożonych na ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny, zawału serca zakończonego i niezakończonego zgonem, a także udaru mózgu są niepewne, głównie z powodu małej liczby uczestników, u których wystąpiły te zdarzenia w czasie trwania badań (mniej niż 5% w obu grupach) oraz z powodu porównań ze zwykłą opieką medyczną (niska jakość danych naukowych). Stosowanie leków złożonych prowadzi do częstszego występowania działań niepożądanych w porównaniu z grupą kontrolną (32% w porównaniu z 27%), włącznie z placebo (umiarkowana jakość danych). Wiadomość ta nie jest zaskoczeniem, ponieważ wiadomo, że stosowanie aspiryny, leków obniżających ciśnienie tętnicze oraz leków obniżających stężenie cholesterolu wiąże się ze zwiększeniem ryzyka skutków ubocznych w porównaniu z placebo. Terapia lekami złożonymi może w niewielkim stopniu obniżać ciśnienie krwi (~6 mmHg) i stężenie cholesterolu (-0,6 mmol/L cholesterolu LDL), ale wielkość tych zaobserwowanych efektów nie była spójna między badaniami (dane umiarkowanej jakości dla ciśnienia tętniczego i cholesterolu LDL, ale niskiej jakości dla cholesterolu całkowitego). Stosowanie leków złożonych w zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym o podłożu miażdżycowym wydaje się poprawiać przestrzeganie przez pacjentów zaleceń dotyczących zażywania leków (dane naukowe umiarkowanej jakości).
  • Antyoksydacyjne witaminy i suplementy z minerałami w opóźnieniu progresji zwyrodnienia plamki żółtej związanej z wiekiem (AMD)
    [  Data publikacji przeglądu: 30 Lipca 2017   ]

    Przyjmowanie suplementów multiwitaminowych zawierających związki antyoksydacyjne może spowolnić rozwój AMD. Największe korzyści będą widoczne u chorych z większym ryzykiem progresji zmian. Chociaż suplementy witaminowe są ogólnie uważane za bezpieczne, badania zawarte w niniejszym przeglądzie były zbyt małe, aby dostarczyć dobrych danych naukowych odnośne bezpieczeństwa podczas ich przyjmowania.
  • Interwencje obniżające stężenie homocysteiny (terapia kompleksem witamin z grupy B) w zapobieganiu incydentom sercowo-naczyniowym
    [  Data publikacji przeglądu: 17 Sierpnia 2017   ]

    Nie znaleźliśmy żadnych danych naukowych wskazujących, że interwencje obniżające stężenie homocysteiny (w postaci suplementów witamin B6, B9 i B12 podawanych samodzielnie lub w połączeniu, w jakiejkolwiek dawce) w porównaniu z placebo lub standardowym leczeniem zapobiegały zawałowi serca lub zmniejszały ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny u osób obciążonych ryzykiem lub z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową. Interwencje wpływające na zmniejszenie stężenia homocysteiny w połączeniu z leczeniem przeciwnadciśnieniowym miały niepewny wpływ na wystąpienie udaru mózgu; około 143 osoby należałoby leczyć przez 5,4 lata, aby zapobiec wystąpieniu jednego udaru mózgu. Interwencje obniżające stężenie homocysteiny w porównaniu z placebo lub innym leczeniem nie wpływały znacząco na wystąpienie poważnych działań niepożądanych (nowotworów).
  • Witaminy i minerały w leczeniu obniżonej płodności u kobiet
    [  Data publikacji przeglądu: 28 Lipca 2017   ]

    Dane naukowe bardzo niskiej jakości sugerują, że antyoksydanty mogą mieć związek ze zwiększeniem liczby urodzeń oraz odsetka ciąż klinicznych. W oparciu o te wyniki możemy oszacować, że 20 na 100 kobiet z obniżoną płodnością nie stosujących antyoksydantów zaszłoby w ciążę, podczas gdy w przypadku kobiet stosujących antyoksydanty w ciążę zaszłoby od 26 do 43 na 100 kobiet. Nie odnaleziono wystarczających danych naukowych, aby móc sformułować jakiekolwiek wnioski dotyczące działań niepożądanych takich jak: poronienie, ciąża mnoga lub dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Dane naukowe bardzo niskiej jakości sugerują, że pentoksyfilina może również mieć związek ze zwiększonym odsetkiem ciąż klinicznych, ale w tej analizie odnaleziono jedynie trzy takie badania. Na podstawie dostępnych wyników możemy oczekiwać, że 25 na 100 kobiet nie stosujących pentoksyfilinę zaszłoby w ciążę, podczas gdy u kobiet przyjmujących pentoksyfilinę w celu zwiększenia szansy zajścia w ciąże, pożądany efekt osiągnęłoby od 28 do 53 na 100 kobiet. Podobnie jak poprzednio, nie odnaleziono wystarczających danych naukowych, aby móc sformułować wnioski dotyczące skutków ubocznych wynikających ze stosowania pentoksyfiliny. Tylko w jednym badaniu oceniano działanie jednego antyoksydantu w porównaniu z innym, a dostępne dane naukowe nie pozwoliły na sformułowanie jakiegokolwiek wniosku z tego porównania.
  • Test wykrywający wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) w porównaniu z testem Papanicolaou (Pap, cytologia; przyp.tłum.) w badaniach przesiewowych raka szyjki macicy
    [  Data publikacji przeglądu: 10 Sierpnia 2017   ]

    Niniejszy przegląd wskazuje, że na każde 1000 przebadanych kobiet u około 20 występują zmiany przedrakowe. Test HPV prawidłowo wykryje 16 z tych kobiet (ale pominie 4 pozostałe). Cytologia prawidłowo zidentyfikuje zmiany u 12 kobiet (ale nie wykryje zmian u 8 z nich). U kobiet, u których w badaniu nie będą wykryte zmiany przedrakowe może rozwinąć się rak szyjki macicy. Na każde 1000 przebadanych kobiet, u 980 nie stwierdzi się zmian patologicznych. Test HPV poprawnie zidentyfikuje 879 kobiet jako zdrowe (ale u 101 wskaże nieprawidłowo, że występują u nich zmiany). Cytologia poprawnie zidentyfikuje 951 kobiet jako zdrowe (ale u 29 wskaże nieprawidłowo, że występują zmiany przedrakowe). Błędne wykazanie zmian patologicznych może prowadzić do niepotrzebnego badania szyjki macicy lub zabiegu chirurgicznego.
  • Mleczne mieszanki wzbogacane składnikami odżywczymi w porównaniu ze standardowymi mieszankami u niemowląt przedwcześnie urodzonych po wypisaniu ze szpitala
    [  Data publikacji przeglądu: 13 Grudnia 2016   ]

    Włączone badania dostarczają danych o umiarkowanej jakości wskazujących, że nieograniczone karmienie mlekiem wzbogaconym w substancje odżywcze (względem standardowego mleka) nie ma istotnego wpływu na wzrost i rozwój dzieci aż do ukończenia 18 miesiąca życia. Nie dokonano długoterminowej oceny wzrostu i rozwoju. Obecne zalecenia aby przepisywać mieszanki mleczne wzbogacone w składniki odżywcze dla wcześniaków po wypisie ze szpitala nie są poparte dostępnymi danymi naukowymi.
  • Badanie lekarskie osób do nowej pracy w celu zapobiegania urazom, chorobom i zwolnieniom lekarskim
    [  Data publikacji przeglądu: 12 Stycznia 2016   ]

    W jednym z włączonych badań stwierdzono, że ogólne badanie lekarskie w porównaniu z brakiem interwencji (w postaci takiego badania; przyp.tłum.) nie zmniejsza liczby zwolnień lekarskich wśród pracowników wykonujących lekkie prace. Jednak inne badanie wykazało, że rekruci wojskowi byli lepiej przygotowani fizycznie do pełnienia służby 12 miesięcy po badaniu lekarskim. Wyniki z pięciu badań porównujących wstępne badania lekarskie do pracy z brakiem takich badań lub badaniem ogólnym były niespójne. Badania do pracy mogą również skutkować nieprzyjęciem kandydata na dane stanowisko. W sześciu badaniach odsetek odrzuconych kandydatów z powodu badań lekarskich wzrósł średnio z 2% do 35%, choć w jednym badaniu takiego zjawiska nie zanotowano. Dwa z włączonych 11 badań (obejmujące 2164 osób) porównywały kandydatów, którzy podczas badania zostali zaklasyfikowani jako wysportowani z tymi, którzy otrzymali określone zalecenia odnośnie ich stanu zdrowia wynikające z przeprowadzonego badania. W obydwu badaniach nie odnotowano różnicy w odsetku urazów mięśniowo-szkieletowych pomiędzy grupami w trakcie trwania obserwacji. Oznacza to, że kandydaci do pracy byli w stanie zająć się problemami zdrowotnymi rozpoznanymi podczas ich badania.
  • Interwencje stosowane w leczeniu zespołu pieczenia jamy ustnej
    [  Data publikacji przeglądu: 17 Listopada 2016   ]

    Złagodzenie objawów w obserwacji krótkoterminowej Znaleźliśmy dane naukowe wskazujące na złagodzenie objawów w krótkim okresie czasu dla ukierunkowanych fal uderzeniowych (jedno badanie, 58 uczestników), leku uspokajającego o nazwie klonazepam stosowanego miejscowo (trzymany w ustach, a następnie usuwany, wykazuje również działanie przeciwdrgawkowe; dwa badania, 111 uczestników), cienkich nakładek na język wykonanych z tworzywa sztucznego (jedno badanie, 50 uczestników) oraz leku przeciwpadaczkowego o nazwie gabapentyna (jedno badanie, 100 uczestników). Nie zaobserwowano różnicy w złagodzeniu objawów w krótkim okresie czasu w przypadku stosowania leków przeciwdepresyjnych, środków stymulujących wydzielanie śliny lub leku uspakajającego - klonazepamu o działaniu ogólnoustrojowym (jako tabletka doustne). Nie byliśmy w stanie wykazać, czy suplementy diety lub zabiegi stosowane na powierzchni jamy ustnej przyczyniają się do złagodzenia objawów w krótkim okresie czasu, czy nie. W jedynym badaniu analizującym psychoterapię nie wykazano zmniejszenia dolegliwości w krótkim okresie czasu.
    Złagodzenie objawów w obserwacji długoterminowej Znaleźliśmy dane naukowe potwierdzające złagodzenie objawów w długim okresie czasu dla psychoterapii (jedno badanie, 30 uczestników), płynu do płukania jamy ustnej z wyciągiem z papryczki chili (jedno badanie, 18 uczestników) i miejscowo stosowanego środka uspakajającego o nazwie klonazepam (jedno badanie, 66 uczestników). Nie wykazaliśmy różnicy pomiędzy suplementami diety lub zabiegami stosowanymi na powierzchni jamy ustnej (a placebo; przyp.tłum.) w odniesieniu do zmniejszenia objawów w obserwacji długoterminowej. Badania, które oceniały leki przeciwdepresyjne, ukierunkowane fale uderzeniowe, środki stymulujące produkcję śliny, leki przeciwdrgawkowe lub ochronę mechaniczną nie analizowały łagodzenia objawów w dłuższym okresie czasu.
    Zmiana w jakości życia (QoL) Stwierdzono dane naukowe wskazujące na poprawę QoL w obserwacji krótkoterminowej dla ukierunkowanych fal uderzeniowych (jedno badanie, 58 pacjentów), ale nie zaobserwowano wpływu w przypadku leków przeciwdepresyjnych, uspokajających, suplementów diety lub ochrony mechanicznej. W żadnym z badań nie analizowano zmian w QoL w obserwacji długoterminowej.
    Zaburzenia smaku lub uczucie suchości Kilka badań oceniało zaburzenia smaku lub uczucie suchości w krótkiej obserwacji (brak oceny w obserwacji długoterminowej), jednak nie dysonowaliśmy wystarczającymi danymi, aby oszacować związek pomiędzy leczeniem a tymi wynikami.
  • Codzienna suplementacja żelaza w celu poprawy zdrowia u kobiet miesiączkujących
    [  Data publikacji przeglądu: 18 Kwietnia 2016   ]
    Odnaleźliśmy dane wskazujące, że suplementacja żelaza zmniejsza częstość anemii i niedoboru żelaza oraz zwiększa poziom hemoglobiny we krwi i zapasy żelaza w organizmie. Suplementacja żelaza wyraźnie zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zaparcia lub bóle brzucha.

  • Czy elektroniczne papierosy pomagają zaprzestać palenia tytoniu i czy ich stosowanie w tym celu jest bezpieczne?
    [  Data publikacji przeglądu: 13 Września 2016   ]
    Połączone wyniki pochodzące z dwóch badań obejmujących 662 osoby wskazują, że stosowanie e-papierosów zawierających nikotynę zwiększa szanse na zaprzestanie palenia w obserwacji długoterminowej w porównaniu ze stosowaniem e-papierosów bez nikotyny. Nie można było określić, czy e-papierosy ułatwiały zaprzestanie palenia skuteczniej niż plastry uwalniające nikotynę, ponieważ liczba uczestników badania była niewielka. Potrzeba większej liczby badań, aby ocenić ten efekt. Pozostałe badania były niższej jakości, jednak potwierdzały te wnioski. W żadnym z badań nie stwierdzono zwiększonego ryzyka zdrowotnego u palaczy korzystających z e-papierosów przez krótki lub średni czas (dwa lata lub krócej) w porównaniu z osobami, które nie stosowały e-papierosów.

  • Czy obecność fotoradarów przyczynia się do zmniejszenia liczby rannych, ofiar śmiertelnych i wypadków drogowych?
    [  Data publikacji przeglądu: 10 Listopada 2010   ]
    Autorzy zaakceptowali w sumie 35 badań, które spełniły wcześniej ustalone kryteria włączenia. We wszystkich badaniach wykazano zmniejszenie średniej prędkości pojazdów w miejscach, w których zainstalowano radary. Prędkość pojazdów opisywano również jako zmniejszenie odsetka pojazdów (kierowców) przekraczających dozwoloną prędkość, jako procentowe zmniejszenie szybkości pojazdu w odniesieniu do różnych ograniczeń prędkości lub zmniejszenie odsetka osób poruszających się z największą prędkością. Zmniejszenie odsetka pojazdów (kierowców) przekraczających dozwoloną prędkość wahało się od 8 do 70%, przy czym w większości państw odnotowano zmniejszenie w zakresie od 10% do 35%.

  • Interwencje mające na celu zmianę diety w warunkach opieki stomatologicznej
    [  Data publikacji przeglądu: 14 Marca 2012   ]
    Zidentyfikowaliśmy pięć badań. Dwa z nich dotyczyły porady dietetycznej w odniesieniu do ogólnego stanu zdrowia (jeden dotyczył spożywania alkoholu, a drugi - owoców i warzyw). W obu tych badaniach odnotowano zmianę w kierunku zdrowszych zachowań po konsultacji. Zidentyfikowaliśmy również trzy badania, w których podejmowano próbę zmiany nawyku konsumpcji cukru w celu zmniejszenia próchnicy zębów. Jednak w dwóch spośród nich stosowano jednocześnie inne rodzaje i formy porady, na przykład takie dotyczące szczotkowania zębów. Dlatego też nie można było powiedzieć, czy zmiany w diecie były spowodowane samą poradą dietetyczną, czy może wpływem innych komunikatów. Przykładowo, porady dotyczące szczotkowania zębów mogły prowadzić do większej świadomości pacjentów na temat zdrowia jamy ustnej, co może skutkować zmianami w diecie. Większość badań dotyczących spożywania cukru była stosunkowo słabej jakości. Dane w odniesieniu do porady dietetycznej mającej na celu zmianę spożycia cukru były skąpe. Należy rozważyć przeprowadzanie dalszych badań w tym obszarze.

  • Suplementacja witaminy A w zapobieganiu chorobom i zgonom u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5 lat
    [  Data publikacji przeglądu: 10 Marca 2017   ]
    Dane dotyczące wpływu suplementacji witaminy A na ryzyko zgonu były dostępne w 19 badaniach, a na podstawie ich wspólnej analizy wykazano, że witamina A zmniejsza ogólne ryzyko zgonu oraz ryzyko zgonu z powodu biegunki o 12%. Suplementacja witamy A nie zmniejsza ryzyka zgonu z powodu odry, chorób układu oddechowego i zapalenia opon mózgowych, ale może ograniczyć częstość występowania nowych przypadków biegunki i odry. Podawanie doustnie syntetycznej witaminy A dzieciom narażonym na jej niedobór zmniejsza ryzyko ślepoty zmierzchowej (pot. kurzej ślepoty - przyp. tłum.). Wpływa też na zwiększenie poziomu tej witaminy we krwi. Jedynym stwierdzonym działaniem ubocznym jest ryzyko wystąpienia wymiotów w ciągu 48 godzin od podania dużej dawki witaminy A, rekomendowanej przez Światową Organizację Zdrowia.

  • Suplementacja witaminy C w profilaktyce chorób układu krążenia.
    [  Data publikacji przeglądu: 16 Marca 2017   ]
    Kryteria włączenia spełniło osiem badań. W jednym dużym badaniu oceniano wpływ suplementacji witaminy C na ryzyko wystąpienia poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (zakończonych lub niezakończonych zgonem) i nie stwierdzono korzystnych efektów. To badanie przeprowadzono jednak wśród amerykańskich lekarzy (mężczyzn) w średnim i starszym wieku, więc nie jest pewne, czy efekty byłyby takie same w innych grupach osób. W siedmiu badaniach oceniano wpływ stosowania suplementów zawierających witaminę C na czynniki ryzyka ChSN. Nie udało nam się ocenić łącznie wyników z tych badań z powodu braku wielu informacji i stwierdzonych różnic pod względem rekrutacji uczestników, dawki witaminy C i czasu trwania badań. Ogólnie wyniki dotyczące wpływu suplementacji witaminy C na stężenie lipidów we krwi (poziomu cholesterolu; przyp.tłum.) i ciśnienie tętnicze są niespójne, konieczne jest zatem przeprowadzenie dalszych badań.

  • Czy środki przeciwbólowe stosowane miejscowo na skórę naprawdę działają?
    [  Data publikacji przeglądu: 12 Maj 2017   ]
    Większość przeglądów oceniała skuteczność miejscowych środków przeciwbólowych w porównaniu z placebo, również stosowanym miejscowo. Miejscowo stosowane placebo ma taką samą formę jak środek przeciwbólowy, z tym wyjątkiem, że nie ma w swoim składzie przeciwbólowej substancji czynnej. Stosowanie placebo pozwala wykluczyć wpływ jaki może wywierać sama czynność wcierania na działanie niektórych z miejscowo stosowanych analgetyków. W przypadku skręceń i zwichnięć, kilka miejscowo stosowanych środków przeciwbólowych z grupy NLPZ wcieranych w skórę zmniejsza ból o co najmniej połowę w przeciągu tygodnia u około 1 na 2 osoby do 1 na 5 osób. Są to diklofenak Emulgel, żel ketoprofen, żel piroksykam, diklofenak Flector (diklofenak epolaminy; przyp. tłum.) w plastrach i inne plastry z diklofenakiem. To w jaki sposób są te leki wytworzone jest ważne w celu określenia jak dobrze działają. W zapaleniu kości i stawów rąk oraz kolan miejscowe środki przeciwbólowe z grupy NLPZ (diklofenak i ketoprofen), wcierane w skórę, zmniejszają ból o co najmniej połowę w przeciągu co najmniej 6 do 12 tygodni u około 1 na 5 osób do 1 na 10 osób. W przypadku nerwobólu popółpaścowego pojedyncza aplikacja miejscowo działającej kapsaicyny o dużym stężeniu może zmniejszyć ból o co najmniej połowę u około 1 na 12 osób w okresie 8 do 12 tygodni.

  • Antybiotyki w leczeniu osób z ostrym zapaleniem oskrzeli
    [  Data publikacji przeglądu: 19 Czerwca 2017   ]
    Znaleźliśmy ograniczone dane naukowe wskazujące na korzyści kliniczne ze stosowania antybiotyków w ostrym zapaleniu oskrzeli. Niektóre osoby leczone antybiotykami nieco szybciej powracały do zdrowia przy zmniejszeniu nasilenia objawów związanych z kaszlem. Jednakże różnica ta może nie mieć znaczenia praktycznego, gdyż wyniosła pół dnia w okresie 8 do 10 dni. Zanotowano także mały, ale istotny wzrost skutków ubocznych u osób leczonych antybiotykami. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmowały nudności, wymioty, biegunkę, ból głowy i wysypkę. Przegląd ten sugeruje, że istnieją ograniczone korzyści (wynikające z ograniczonych danych naukowych; przyp.tłum.) związane ze stosowaniem antybiotyków w ostrym zapaleniu oskrzeli u osób bez współistniejących chorób przewlekłych. Potrzebne są dalsze badania oceniające skuteczność stosowania antybiotyków w ostrym zapaleniu oskrzeli u osób starszych z licznymi chorobami przewlekłymi, które mogły nie zostać uwzględnione w istniejących badaniach. Stosowanie antybiotyków należy postrzegać w kontekście potencjalnych skutków ubocznych, nadmiernej medykalizacji w przypadku choroby samoograniczającej się, kosztów antybiotykoterapii, a w szczególności szkód na poziomie populacji wynikających ze zwiększenia oporności bakterii na antybiotyki.

  • Karmienie piersią lub mlekiem matki w łagodzeniu bólu podczas wykonywania procedur medycznych u noworodków
    [  Data publikacji przeglądu: 12 Grudnia 2012   ]
    Różne badania przeprowadzone w grupie niemowląt wykazały, że karmienie piersią jest dobrą metodą zmniejszenia odczuwania przez nie bólu podczas drobnych bolesnych procedur medycznych. Badania te były przeprowadzone u dzieci urodzonych w prawidłowym terminie porodu i wykazały, że karmienie piersią jest skuteczne na podstawie skrócenia czasu płakania i niższej punktacji odczuwania bólu w różnych skalach zaprojektowanych dla niemowląt. Podawanie mleka matki za pomocą strzykawki nie wykazało takiego samego efektu jak karmienie piersią. Nie przeprowadzano badań wśród dzieci przedwcześnie urodzonych, dlatego też nowe badania są potrzebne w celu ustalenia czy podawanie mleka matki tym niemowlętom jest skuteczne w uśmierzaniu bólu.

  • Domowa edukacja w zakresie bezpieczeństwa i wyposażenie w sprzęt zapobiegający urazom
    [  Data publikacji przeglądu: 12 Września 2012   ]
    Autorzy stwierdzili, że interwencje w zakresie bezpieczeństwa przeprowadzane w warunkach domowych mogą zmniejszyć odsetek urazów, jednak potrzebne są dalsze badania w celu potwierdzenia tej obserwacji. Wyniki często różniły się w poszczególnych badaniach, ale ogólnie rzecz biorąc, w rodzinach, które otrzymały interwencje w zakresie bezpieczeństwa domowego, było większe prawdopodobieństwo posiadania: bezpiecznej temperatury gorącej wody użytkowej, działającego czujnika dymu, planu ewakuacji na wypadek pożaru, dopasowanych zabezpieczeń schodów, zabezpieczonych nieużywanych gniazd elektrycznych, syropu prowokującego wymioty, łatwodostępnych numerów do ośrodka kontroli zatruć oraz miejsca przechowywania leków i produktów czyszczących poza zasięgiem dzieci. Autorzy stwierdzili, że edukacja w zakresie bezpieczeństwa w domu była równie skuteczna w rodzinach, w których dzieci były bardziej narażone na wystąpienie urazu.

  • Statyny w ostrym zespole wieńcowym
    [  Data publikacji przeglądu: 1 Września 2014   ]
    Niniejszy przegląd jest aktualizacją przeglądu opublikowanego w 2011 roku, który obejmował 18 badań, o łącznej liczbie 14 303 pacjentów. W tej aktualizacji przeglądu nie zidentyfikowano żadnych nowych badań. Nie stwierdziliśmy istotnego zmniejszenia ryzyka zgonu z jakiejkolwiek przyczyny, zawału serca lub udaru mózgu w okresie pierwszych czterech miesięcy. Jednak mieliśmy pewne wątpliwości w odniesieniu do ryzyka błędu systematycznego i niedokładności wyników. Ryzyko niestabilnej dusznicy bolesnej zmniejszyło się o około 25% w okresie czterech miesięcy po wystąpieniu ostrego zespołu wieńcowego. Poważne działania niepożądane związane z wczesnym leczeniem statynami były rzadkie (0,1%), a poważne uszkodzenia mięśni obserwowano głównie w przypadku przyjmowania simwastatyny w dawce 80 mg.

  • Edukacja w leczeniu przewlekłego zmęczenia związanego z nowotworem
    [  Data publikacji przeglądu: 24 Listopada 2016   ]
    W niniejszym przeglądzie wykazano, że edukacja może mieć niewielki wpływ na redukcję objawów zespołu męczliwości, zakłócanie przez nie codziennych czynności lub relacje z innymi ludźmi i ogólne (całkowite) uczucie zmęczenia. Techniki edukacyjne mogą mieć umiarkowany wpływ na redukcję cierpienia wynikającego ze zmęczenia wśród osób z nowotworem w stadium niezaawansowanym. Mogą mieć także korzystny wpływ na lęk i ogólną jakość życia, chociaż pozostaje niejasne czy zmniejszają nasilenie depresji. Nie ma pewności, czy wynik ten różni się w zależności od rodzaju leczenia przeciwnowotworowego oraz czy edukacja jest zapewniona podczas lub po terapii. Nie mamy wystarczającej wiedzy na temat typu edukacji, która jest najbardziej skuteczna, kiedy najlepiej ją zastosować ani czy przynosi efekty u osób z zaawansowanym nowotworem.

  • Terapia psychologiczna w leczeniu choroby wieńcowej
    [  Data publikacji przeglądu: 28 Kwietnia 2017   ]
    Interwencje psychologiczne nie zmniejszyły śmiertelności (z jakiejkolwiek przyczyny) ani ryzyka operacji kardiochirurgicznej lub kolejnego zawału serca. Interwencje psychologiczne zmniejszyły natomiast ryzyko śmierci z przyczyn sercowych oraz nasilenie objawów związanych z depresją, lekiem i stresem ocenione przez pacjentów.

  • Jaki jest najlepszy typ insuliny i sposób jej dawkowania u ciężarnych z istniejącą wcześniej cukrzycą?
    [  Data publikacji przeglądu: 3 Lutego 2017   ]
    Badania nie dostarczyły wystarczających dowodów na to, aby zidentyfikować wyraźne różnice pomiędzy rożnymi typami insuliny i różnymi sposobami jej podawania. W każdym z badań oceniano różne insuliny i różne sposoby jej podawania, dlatego nie można było połączyć wyników tych badań. Badania obejmowały małe liczby uczestników i były obarczone dużym ryzykiem wypaczenia wyników. Z tego powodu nie mogliśmy wywnioskować, który typ insuliny i sposób jej dawkowania jest najlepszy dla ciężarnych z już istniejącą cukrzycą. Niezbędne jest przeprowadzenie dalszych badań, z liczniejszymi grupami kobiet i dokładniejszymi informacjami na temat tego, jak przeprowadzone zostały badania, oraz z większą liczbą przedstawionych skutków zdrowotnych.

  • Leczenie farmakologiczne zgrzytania i zaciskania zębów w nocy (bruksizm)
    [  Data publikacji przeglądu: 23 Października 2014   ]
    W sumie zidentyfikowano 18 badań, z czego siedem zostało włączonych do przeglądu. Każde z badań obejmowało bardzo małą liczbę uczestników (7-16), a cztery z nich charakteryzowały się umiarkowaną jakością metodologiczną. Amitriptylina (trzy badania), bromokryptyna (jedno badanie), klonidyna (jedno badanie), propranolol (jedno badanie), lewodopa (Prolopa®) (jedno badanie) oraz tryptofan (jedno badanie) były porównywane z placebo. Amitryptylina i L-tryptofan nie zmniejszały aktywności mięśni szczęki, mierzonej za pomocą elektromiografii. Bromokryptyna, klonidyna, propranolol i lewodopa nie zmniejszały istotnie liczby epizodów bruksizmu na godzinę w porównaniu z placebo.

  • Zautomatyzowane urządzenia treningowe dla poprawy chodzenia po udarze mózgu
    [  Data publikacji przeglądu: 10 Maj 2017   ]
    Znaleźliśmy średniej jakości dane naukowe wskazujące, że trening chodu wspomagany elektromechanicznie połączony z fizjoterapią w porównaniu z samą fizjoterapią może poprawić powrót do samodzielnego chodzenia u osób po udarze mózgu. Ustaliliśmy, że na każdych siedmiu pacjentów leczonych urządzeniami do treningu chodu wspomaganymi elektromechanicznie lub przy pomocy robota u jednej osoby można zapobiec niesamodzielności w poruszaniu się. Wydaje się, że najwięcej korzyści z tego typu interwencji odnoszą w szczególności pacjenci w okresie pierwszych trzech miesięcy po udarze i osoby, które nie są w stanie chodzić. Pozostaje niejasne, czy rodzaj urządzenia ma jakieś znaczenie. W kolejnych badaniach powinno się odpowiedzieć na pytanie, jaka byłaby najbardziej efektywna częstotliwość lub długość treningu i jak długo utrzymują się korzyści. Ciągle pozostaje niejasne, w jaki sposób urządzenia takie powinny być używane w rutynowej rehabilitacji.

  • Trening za pomocą powtarzalnych ćwiczeń w celu poprawy sprawności czynnościowej po udarze mózgu
    [  Data publikacji przeglądu: 14 Listopada 2016   ]
    U osób, które wykonywały ćwiczenia czynnościowe w porównaniu ze zwykłą opieką (standardowa fizjoterapia) i placebo stwierdzono niewielką poprawę funkcji ramion i dłoni, długości przebytego dystansu i wyznaczników zdolności chodzenia. Poprawa funkcji ramion i nóg była widoczna również sześć miesięcy później. Nie było wystarczających danych odnośnie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, na przykład upadków. Potrzebne jest przeprowadzenie dalszych badań, aby ustalić najlepszy rodzaj ćwiczeń czynnościowych i ocenić, czy przedłużony trening mógłby przynieść lepsze wyniki.

  • Dieta, aktywność fizyczna i interwencje behawioralne w leczeniu dzieci z nadwagą lub otyłością w wieku od 6 do 11 lat
    [  Data publikacji przeglądu: 22 Czerwca 2017   ]
    Średni wiek dzieci wynosił 10 lat. Większość badań raportowała znormalizowany wskaźnik masy ciała (z-score BMI): BMI jest miarą zawartości tkanki tłuszczowej w organizmie i jest obliczany jako iloraz masy ciała (w kilogramach) i wzrostu wyrażonego w metrach do kwadratu (kg/m²). U dzieci przy mierzeniu BMI uwzględnia się płeć, wiek, masę ciała i wzrost w miarę dorastania (BMI z-score). Podsumowaliśmy wyniki 37 badań obejmujących 4 019 dzieci, przedstawiających wyniki znormalizowanego BMI, które wskazywały że średnia wartość BMI w grupie z badaną interwencją była o 0,06 jednostek niższa w porównaniu z grupami kontrolnymi. Na podstawie wyników 24 badań (2 785 dzieci) stwierdzono, że w grupie z interwencją BMI było średnio o 0,53 kg/m2 mniejsze w porównaniu z grupami kontrolnymi. Podsumowując wyniki 17 badań oceniających masę ciała łącznie u 1 774 dzieci, w grupie interwencji notowano masę ciała średnio o 1,45 kg niższą w porównaniu z grupami kontrolnymi. Inne skutki interwencji, takie jak poprawa jakości życia związana ze zdrowiem, były mniej wyraźne. Żadne z badań nie analizowało zgonów z jakiejkolwiek przyczyny, zachorowalności lub skutków społeczno-ekonomicznych. Poważne zdarzenia niepożądane były rzadkie: tylko w 2 z 31 badań zgłaszano jakiekolwiek poważne skutki uboczne (u 4 na 2105 uczestników w grupach dotyczących zmian nawyków w porównaniu z 7 na 1991 osób w grupach kontrolnych). Dane są aktualne od lipca 2016.

  • Czy błonnik pokarmowy zapobiega nawrotom gruczolaków i raka jelita grubego?
    [  Data publikacji przeglądu: 8 Stycznia 2017   ]
    Z przeglądu tego wynika, że zwiększenie ilości błonnika w diecie zachodniej przez dwa do ośmiu lat nie zmniejszyło ryzyka rozwoju raka jelita grubego. Paradoksalnie u osób przyjmujących błonnik pokarmowy stwierdzono po 4 latach większy odsetek raka jelita grubego w porównaniu z grupą kontrolną, a bezwzględne zwiększenie ryzyka wyniosło 1%. Jakość danych była niska. Ze względu na duże ryzyko błędu, który może powodować wypaczenie wyników włączonych badań, niewielką liczebność grup, dużą liczbę brakujących danych oraz wykorzystanie wskaźników pośrednich mamy małą pewność co do uzyskanych wyników tego przeglądu.

  • Chińskie zioła lecznicze w kamicy żółciowej
    [  Data publikacji przeglądu: 29 Czerwca 2013   ]
    Kamica żółciowa (złogi w pęcherzyku żółciowym) powoduje dużą liczbę zachorowań, ciężkie powikłania oraz obciążenie ekonomiczne na całym świecie. Chociaż obecne leczenie chirurgiczne jest skuteczne w przypadku kamicy żółciowej, niektórych rodzajów kamieni żółciowych (np. kamienie wapniowo-bilirubinowe) nie można łatwo usunąć operacyjnie, a ponadto często nawracają w systemie dróg żółciowych, powodując duże ryzyko poważnych powikłań. Celem niniejszego przeglądu była ocena korzyści i szkód chińskich ziół leczniczych u osób z kamicą żółciową. Choć niektóre chińskie zioła lecznicze, wydają się być bezpieczne dla osób z bezobjawową, łagodną, ​lub ​umiarkowaną chorobą, jednak nie zostało jednoznacznie wykazane ich lecznicze działanie w przypadku kamieni żółciowych, z powodu niskiej jakości metodologicznej (dużego ryzyka błędu systematycznego) włączonych badań. Zatem, badania kliniczne z randomizacją, o niskim ryzyku błędu, są niezbędne by ocenić wpływ chińskich ziół leczniczych, zanim będzie można je powszechnie stosować w praktyce klinicznej.

  • Czy suplementacja mleka matki wapniem i fosforem wpływa korzystnie na wzrost i rozwój wcześniaków?
    [  Data publikacji przeglądu: 26 Lutego 2017   ]
    Szukaliśmy danych naukowych w kwietniu 2016 roku i zidentyfikowaliśmy jedno badanie z randomizacją, którym objęto 40 dzieci. Badacze stwierdzili niewielkie zmniejszenie stężenia fosfatazy zasadowej (enzymu, który bierze udział w procesie tworzenia kości) wśród niemowląt, które otrzymały suplementację wapniowo-fosforową. Nie odnotowaliśmy żadnych różnic w zakresie wzrastania między niemowlętami, które otrzymały mleko matki z dodatkiem wapnia i fosforu oraz tymi, które otrzymały mleko bez suplementacji. Dane te pochodzą z jednego niewielkiego badania i tym samym uznaliśmy je za dane naukowe o niskiej jakości. Badacze nie obserwowali dzieci w okresie późniejszego dzieciństwa.

  • Toksyna botulinowa w leczeniu zeza
    [  Data publikacji przeglądu: 2 Marca 2017   ]
    Wyniki tego przeglądu wskazują, że:

    - stosowanie toksyny botulinowej u dzieci wymagających leczenia lub ponownego leczenia zeza może nie mieć wpływu lub nieco zmniejszać szanse na odzyskanie poprawnego ustawienia gałek ocznych, w porównaniu z zabiegiem operacyjnym (dane naukowe o niskiej pewności [co do wiarygodności obserwowanego efektu - przyp. tłum.]).

    - stosowanie toksyny botulinowej u dorosłych może zmniejszać szanse na odzyskanie poprawnego ustawienia gałek ocznych, w porównaniu z zabiegiem operacyjnym (dane naukowe o niskiej pewności [co do wiarygodności obserwowanego efektu - przyp. tłum.]).

    - u osób z porażeniem nerwu VI (odwodzącego) oka stosowanie toksyny botulinowej może wiązać się z podobną lub niewiele większą szansą na poprawne ustawienie oczu, w porównaniu z niestosowaniem leczenia (dane naukowe o niskiej pewności [co do wiarygodności obserwowanego efektu - przyp. tłum.]).

    - dane naukowe dotyczące stosowania toksyny botulinowej łącznie z zabiegiem operacyjnym, w porównaniu z wykonaniem samej operacji były bardzo niepewne (dane naukowe o bardzo niskiej pewności [co do wiarygodności obserwowanego efektu - przyp. tłum.]);

    - opadnięcie powieki występowało często u osób leczonych toksyną botulinową w tych badaniach. Liczba osób, u których zaobserwowano to powikłanie wahała się od 1 na 10 osób do 1 na 2 osoby. U każdego pacjenta opadająca powieka zanikła kiedy przerwano leczenie. Schorzenie to pojawiało się rzadziej, kiedy leczenie toksyną botulinową połączone było z leczeniem hialuronianem sodu, niż kiedy stosowano sam jad kiełbasiany.

  • Kreatyna w chorobie Parkinsona
    [  Data publikacji przeglądu: 17 Czerwca 2014   ]
    Uwzględniono dwa badania z randomizacją (losowym doborem pacjentów do grupy badanej i kontrolnej) , które porównywały stosowanie kreatyny z placebo u łącznie 194 osób z chorobą Parkinsona. Wpływ kreatyny na poprawę funkcji motorycznych (czynności ruchowych), dziennej aktywności (czynności życia codziennego) oraz jakości życia po roku bądź dwóch latach leczenia choroby Parkinsona był wątpliwy z powodu niskiej jakości badań oraz małej liczby uczestników. Poważne zdarzenia niepożądane, które wystąpiły podczas badań, nie były prawdopodobnie związane ze stosowaniem kreatyny. Niemniej jednak w jednym z badań stwierdzono częstsze występowanie zaburzeń żołądkowo-jelitowych (biegunek, nudności i zaparć) w grupie otrzymującej kreatynę.

  • Czy leki obkurczające błonę śluzową nosa stosowane samodzielnie przynoszą ulgę w objawach przeziębienia?
    [  Data publikacji przeglądu: 17 Października 2016   ]
    Nie udało nam się sformułować wniosków dotyczących stosowania leków obkurczających błonę śluzową nosa w pojedynczej dawce. Odnotowaliśmy niewielką korzyść w łagodzeniu uczucia niedrożności nosa po zastosowaniu wielokrotnych dawek wspomnianego leku, ale nie było jasne czy było to korzystne dla pacjentów. W żadnym z badań nie omawiano ogólnego samopoczucia pacjentów. Nie było różnic w liczbie działań niepożądanych pomiędzy osobami, które stosowały leki obkurczające błonę śluzową nosa i tych, którzy nie stosowali tej terapii. Nie udało się ustalić, czy istnieje różnica pomiędzy działaniem tabletek zmniejszających przekrwienie błony śluzowej nosa a aerozolami do nosa. Wyniki odnoszą się do osób dorosłych. Nie odnaleziono danych naukowych na temat skuteczności oraz bezpieczeństwa stosowania leków obkurczających błonę śluzową nosa u dzieci.

  • Zachęcanie do uczestnictwa w rehabilitacji kardiologicznej i przestrzegania jej zasad.
    [  Data publikacji przeglądu: 25 Czerwca 2014   ]
    Ogólnie rzecz biorąc, strategie postępowania zachęcającego do rehabilitacji były skuteczne i obejmowały regularne wizyty ze stron pielęgniarek i terapeutów, wczesne wizyty kontrolne po wypisie, listy motywacyjne, programy specyficzne dla płci, a także programy fazy pośredniej dla starszych pacjentów. Kilka z wyszukanych badań było obciążonych małym ryzykiem błędu systematycznego (tzn. sformułowania nieprawidłowych wniosków ze względu na stronniczość badaczy). Niewiele badań wykazywało poprawę przestrzegania zasad rehabilitacji. Do skutecznych interwencji należały: codzienna samoobserwacja aktywności, planowanie działań oraz wdrażanie do przestrzegania zaleceń przez personel zajmujący się rehabilitacją kardiologiczną. Badania te jednak cechowały się dużym ryzykiem błędu. Dostępne dane nie pozwalają na stwierdzenie, że wymienione interwencje poprawiały związaną ze zdrowiem jakość życia lub zmniejszały częstość występowania epizodów sercowo-naczyniowych bądź całkowitą umieralność. Nie ma również danych wskazujących na szkodliwość interwencji zachęcających do uczestnictwa w rehabilitacji kardiologicznej i zmierzających do poprawy przestrzegania jej zaleceń. Nie odnaleziono żadnych badań dostarczających informacji na temat kosztów lub wykorzystania zasobów.

  • Miejscowe stosowanie emolientów (środków nawilżających, natłuszczających i zmiękczających skórę) w zapobieganiu infekcji u wcześniaków
    [  Data publikacji przeglądu: 29 Stycznia 2016   ]
    Analiza tych badań dostarczyła niskiej jakości danych naukowych i nie wykazano w niej, aby stosowanie emolientów zapobiegało infekcjom lub zgonom noworodków przedwcześnie urodzonych. Przedstawione analizy nie dostarczają danych potwierdzających, że stosowanie emolientów zapobiega zakażeniom inwzyjnym lub zgonom wśród wcześniaków w krajach o wysokim, średnim lub niskim dochodzie. Ze względu na to, że te interwencje są niedrogie, łatwo dostępne oraz generalnie akceptowalne, dalsze badania z randomizacją mogą być uzasadnione, w szczególności te oceniające stosowanie interwencji w środowisku domowym jak i placówkach ochrony zdrowia, w krajach o niskich dochodach.

  • Rehabilitacja poznawcza deficytów pamięci po udarze mózgu
    [  Data publikacji przeglądu: 1 Września 2016   ]
    Osoby poddane rehabilitacji poznawczej zgłaszały mniej problemów z pamięcią w codziennym życiu zaraz po terapii w porównaniu z grupami kontrolnymi, co wskazuje na mały do umiarkowanego efekt interwencji. Nie ma jednak danych o długotrwałym utrzymywaniu się tych korzyści. Nie znaleziono danych wskazujących, że rehabilitacja poznawcza poprawiła niezależność w wykonywaniu czynności codziennych, nastrój czy jakość życia. Nie było informacji na temat jakichkolwiek działań niekorzystnych u osób uczestniczących w rehabilitacji poznawczej.

  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne w leczeniu kolki żółciowej
    [  Data publikacji przeglądu: 9 Września 2016   ]
    Do przeglądu włączyliśmy 12 badań klinicznych z randomizacją, obejmujących łącznie 828 pacjentów, z których u 416 stosowano NLPZ, a u 412 placebo, leki spazmolityczne lub opioidowe. Biorąc pod uwagę powszechne występowanie kolki żółciowej, taka liczba przeprowadzonych badań i badanych pacjentów jest niewystarczająca. W badaniach nie byli dostatecznie reprezentowani chorzy w wieku podeszłym oraz pacjenci z chorobami towarzyszącymi. Wśród uczestników badań 24% stanowili mężczyźni. Wiek uczestników mieścił się w przedziale między 18 a 86 lat. Wszyscy chorzy zostali przyjęci do szpitalnych oddziałów ratunkowych z powodu ostrej kolki żółciowej. Nie odnotowano zgonów. W żadnym z ocenianych badań nie oceniano jakości życia. Wykazaliśmy, że NLPZ w porównaniu z placebo i lekami spazmolitycznymi, w sposób znaczący zmniejszają ból związany z kolką żółciową. Ponadto stosowanie NLPZ znacząco zmniejszało występowanie powikłań kamicy żółciowej (np. ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego, ostrego zapalenia trzustki, żółtaczki, zapalenia dróg żółciowych) w porównaniu z placebo lub lekami spazmolitycznymi. W jednym badaniu porównującym stosowanie NLPZ i leków opioidowy oceniano powikłania, i nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic pomiędzy grupami. Żadne z badań nie odnotowało poważnych zdarzeń niepożądanych. W siedmiu spośród dwunastu badań oceniano mniej istotne zdarzenia niepożądane; w dwóch spośród ośmiu badań nie obserwowano żadnych zdarzeń niepożądanych, natomiast mniej istotne zdarzenia niepożądane odnotowano w pozostałych pięciu badaniach. Odnaleźliśmy jedno trwające badanie z randomizacją, ukierunkowane na ocenę skuteczności działania przeciwbólowego ibuprofenu podawanego dożylnie u chorych z kolką żółciową.

  • Steroidy w leczeniu przeziębienia
    [  Data publikacji przeglądu: 13 Października 2015   ]
    W żadnym z dwóch badań porównujących steroidy w aerozolu do aerozolu z placebo w grupie dorosłych nie wykazano korzyści, w jakimkolwiek z mierzonych efektów. Wyniki badania, w którym porównywano steroid w aerozolu do niestosowania aerozolu wśród dzieci wskazały na pewne korzyści, jednak do tego wyniku należy podchodzić z ostrożnością ze względu na znaczne wątpliwości co do jakości przedstawianych wyników. Nie było możliwe połączenie wyników z badań w celu głębszej analizy. Nie opisywano działań niepożądanych. Dostępne dane sugerują, że nie powinniśmy używać steroidów donosowo w leczeniu przeziębienia. Jednakże, odnaleźliśmy tylko trzy małe badania, dlatego nie możemy być pewni, że nie ma efektu do czasu przeprowadzenia większych, dobrze zaprojektowanych badań.

  • Czy programy antynikotynowe oparte o wsparcie w ramach grupy pomagają palaczom zerwać z nałogiem?
    [  Data publikacji przeglądu: 31 Marca 2017   ]
    W 13 badaniach (4395 uczestników) osobom w grupie kontrolnej zapewniono udział w programie samopomocy. W grupie osób uczestniczących w terapii grupowej zaobserwowano korzyści wyrażone większą o 50% do 130% szansą na zerwanie z nałogiem. Oznacza to, że jeżeli 5 osób na 100 było w stanie zaprzestać palenia tytoniu na co najmniej 6 miesięcy używając materiałów dostarczanych w ramach programu samopomocy, to w przypadku oferowania wsparcia grupowego 8 do 12 osób na 100 mogłoby odnieść sukces. Jakość danych naukowych oceniliśmy na umiarkowaną, ponieważ w badaniach nie opisano metod badawczych na tyle szczegółowo, aby móc wykluczyć możliwość popełnienia błędu. Dostępne były również dane naukowe wskazujące na korzyść ze stosowania wsparcia grupowego, w porównaniu z poradnictwem i krótkotrwałym wsparciem udzielanym przez pracownika ochrony zdrowia (14 badań, 7286 uczestników), chociaż różnica była mniejsza i bardziej zróżnicowana. Te dane naukowe oceniliśmy jako niskiej jakości, ze względu na zróżnicowanie, a także możliwe ryzyko błędu systematycznego. Dostępne były również niskiej jakości dane naukowe wskazujące na korzyść w badaniach, w których grupa kontrolna nie otrzymywała jakiejkolwiek pomocy w zakresie zaprzestania palenia tytoniu (9 badań, 1098 uczestników). W 6 badaniach (980 uczestników) porównywano poradnictwo grupowe i indywidualne; nie stwierdzono danych wskazujących, że jedno podejście było bardziej pomocne niż drugie. W pozostałych badaniach porównywano różne rodzaje programów grupowych; zazwyczaj nie stwierdzano różnic, więc nie jest możliwe wykazanie, które komponenty programów opartych na terapii grupowej są najbardziej pomocne.

  • Kapsaicyna stosowana miejscowo w przewlekłym bólu neuropatycznym u dorosłych
    [  Data publikacji przeglądu: 13 Stycznia 2017   ]
    W siedmiu badaniach, z udziałem 2442 uczestników, okazało się, że leczenie skutkowało dobrym poziomem łagodzenia bólu u niewielkiej liczby uczestników cierpiących na niektóre rodzaje bólu neuropatycznego (ból popółpaścowy i ból związany z uszkodzeniem nerwów związanym z zakażeniem HIV), a prawdopodobnie także w innych rodzajach bólu (ból stopy z powodu uszkodzenia nerwów w przebiegu cukrzycy - stopa cukrzycowa). Około 4 na 10 osób osiągnęło przynajmniej umiarkowaną ulgę w bólu dzięki kapsaicynie, w porównaniu z 3 osobami na 10 w grupie kontrolnej. Kontrolę stanowiło leczenie, które wyglądało tak samo jak interwencja, ale nie zawierało kapsaicyny w dużym stężeniu: albo żadnego dodatku abo z dodatkiem kapsaicyny ale w bardzo małej ilości. W jednym małym badaniu (46 uczestników), u osób cierpiących z powodu uporczywego bólu po operacji przepukliny, interwencja nie dała lepszych rezultatów niż kontrola. U wszystkich osób otrzymujących badaną interwencję mogły wystąpić krótkotrwałe miejscowe problemy skórne, takie jak: zaczerwienienie, pieczenie czy ból. Poważne problemy wydają się być rzadkie oraz nie były częstsze w interwencji obejmującej kapsaicynę w dużym stężeniu niż w grupie kontroli z użyciem kapsaicyny w bardzo małym stężeniu lub placebo. Nieco więcej osób z grupy kontroli, w porównaniu do grupy otrzymującej kapsaicynę, zrezygnowało z udziału w badaniu z powodu braku korzyści. Nie notowano różnicy pomiędzy grupami pod kątem rezygnacji z udziału z powodu skutków ubocznych.

  • Materiały pomagające podjąć decyzję dotyczącą leczenia lub badań przesiewowych
    [  Data publikacji przeglądu: 12 Kwietnia 2017   ]
    Osoby korzystające z narzędzi wspomagających podejmowanie decyzji mają lepszą wiedzę o dostępnych opcjach (dane wysokiej jakości), czują się lepiej poinformowane oraz mają większą jasność, co jest dla nich ważne (dane wysokiej jakości). Mają też prawdopodobnie trafniejsze oczekiwania co do korzyści i szkodliwych skutków poszczególnych opcji (dane pośredniej jakości) i prawdopodobnie biorą aktywniejszy udział w podejmowaniu decyzji (dane pośredniej jakości). Być może również podejmują decyzje spójne ze swoją wiedzą i przekonaniami (dane nie są mocne i kolejne badania mogą zmienić ten wynik). Lekarze i pacjenci częściej rozmawiają o decyzjach, jeśli zastosowana narzędzia wspomagające ich podejmowanie. Mogą one mieć różny wpływ na wybór opcji, zależnie od konkretnego problemu. Narzędzia wspomagające podejmowanie decyzji nie wpływają negatywnie na wyniki zdrowotne ani na satysfakcję pacjentów. Potrzeba więcej badań, aby stwierdzić, czy pacjenci nie zmieniają wybranej opcji oraz aby ocenić wpływ narzędzi wspomagających decyzje na systemy ochrony zdrowia.

  • Ulgi podatkowe dla rodzin zależne od zatrudnienia oraz ich wpływ na zdrowie osób dorosłych
    [  Data publikacji przeglądu: 6 Sierpnia 2013   ]
    Stosując wśród rodzin o niskim i średnim dochodzie, interwencje obejmujące ulgi podatkowe dla rodzin zależne od zatrudnienia (IWTC) w celu zmniejszenia ubóstwa i bezrobocia (obydwa czynniki negatywnie wpływają na zdrowie) można oczekiwać, że poprawią one stan zdrowia osób dorosłych. Do przeglądu włączono 5 badań obejmujących łącznie 5 677 383 uczestników (wyłącznie kobiety). Wszystkie badania zostały przeprowadzone w USA. Wszystkie włączone badania nieeksperymentalne obciążone były znacznymi błędami systematycznymi w zakresie analizy wyników, stąd też oceniono jakość dowodów jako bardzo niską. Niniejszy przegląd dostarcza słabych danych wskazujących, iż ulgi podatkowe dla rodzin zależne od zatrudnienia nie mają wpływu na stan zdrowia, za wyjątkiem niejednoznacznych danych co do częstości używania wyrobów tytoniowych u dorosłych kobiet; niektóre badania wskazywały na zmniejszenie częstości palenia tytoniu.

  • Efekt diety o niskiej zawartości soli na ciśnienie krwi oraz wybrane hormony i lipidy u osób o normalnym i podwyższonym ciśnieniu krwi
    [  Data publikacji przeglądu: 9 Kwietnia 2017   ]
    Średnie spożycie sodu zredukowano z 11,5 g dziennie do 3,8 g dziennie. Zmniejszenie ciśnienia skurczowego/rozkurczowego u osób z prawidłowymi wartościami, wynosiło około 1/0 mmHg, a u osób z nadciśnieniem około 5,5/2,9 mmHg. Natomiast wpływ na hormony i lipidy był podobny zarówno w przypadku osób z nadciśnieniem tętniczym, jak i u osób z prawidłowymi wartościami. Poziom reniny wzrósł o 1,60 ng/ml/godz (55%); aldosteronu zwiększył się o 97,81 pg/ml (127%); poziom adrenaliny wzrósł o 7,55 pg/ml (14%); noradrenaliny o 63,56 pg/ml (27%); stężenie cholesterolu wzrosło o 5,59 mg/dl (2,9%); stężenie trójglicerydów wzrosło o 7,04 mg/dl (6,3%).

  • Trening fizyczny u chorych po przebytym udarze mózgu
    [  Data publikacji przeglądu: 24 Marca 2016   ]
    Stwierdzono, że trening wytrzymałościowy, obejmujący w szczególności chodzenie, może poprawiać zdolność do wykonywania ćwiczeń oraz umiejętność chodzenia po udarze mózgu. Trening mieszany poprawia umiejętność chodzenia oraz zdolność utrzymywania równowagi. Jednak nie ma wystarczających danych naukowych, aby wyciągnąć wiarygodne wnioski dotyczące wpływu treningu fizycznego na inne obszary takie jak: jakość życia, samopoczucie czy czynności poznawcze. Czynności poznawcze u osób po przebytym udarze mózgu, pomimo tego, że są kluczowym przedmiotem zainteresowania, nadal pozostają słabo zbadane. Nie odnaleziono dowodów naukowych wskazujących na to, żeby którakolwiek z technik treningu fizycznego powodowała kontuzje albo inne problemy zdrowotne; ćwiczenia fizyczne wydają się być bezpieczną interwencją. Konieczne jest przeprowadzenie kolejnych badań oceniających korzyści istotne dla osób po przebytym udarze mózgu, w szczególności dla osób po ciężkim udarze mózgu, które nie są w stanie chodzić.

  • Stosowanie L-karnityny w celu poprawy czynności poznawczych u osób bez zaburzeń poznawczych
    [  Data publikacji przeglądu: 26 Marca 2017   ]
    Ze względu na ograniczoną ilość danych naukowych niskiej jakości, nie byliśmy w stanie wyciągnąć żadnych wniosków na temat wpływu L-karnityny na czynności poznawcze lub bezpieczeństwa jej stosowania u zdrowych osób. Potrzebne są większe, lepszej jakości badania, przeprowadzone przez dłuższy okres czasu, aby odpowiedzieć na pytanie postawione w naszym przeglądzie.

  • Programy szkoleniowe dla rodziców stosowane w prewencji niezamierzonych urazów u dzieci
    [  Data publikacji przeglądu: 28 Marca 2013   ]
    Podsumowując, programy wychowawcze skierowane do rodziców skutecznie zmniejszają liczbę niezamierzonych wypadków u dzieci oraz mogą wpływać na bezpieczeństwo w domu, szczególnie w rodzinach uznawanych za "zagrożone", na przykład wśród nastoletnich lub samotnych matek. Korzystne byłoby wprowadzenie przez instytucje opieki zdrowotnej i społecznej tego typu programów szkoleniowych dla rodzin.

  • Muzyczne interwencje terapeutyczne u osób z otępieniem
    [  Data publikacji przeglądu: 2 Maj 2017   ]
    Odnaleźliśmy siedemnaście badań, które włączono do przeglądu i mogliśmy połączyć wyniki przynajmniej dla niektórych punktów końcowych dotyczących 620 osób. Wszystkie osoby włączone do badań przebywały w domach opieki. Do badań włączano osoby w każdym stadium otępienia. W niektórych badaniach porównywano leczenie oparte na muzyce ze standardową opieką, a niektóre z innymi działaniami takimi jak gotowanie i malarstwo. Jakość badań oraz sposób raportowania danych były zróżnicowane co wpłynęło na nasz poziom zaufania względem tych wyników. Po pierwsze, oceniliśmy wyniki bezpośrednio po zakończeniu terapii. W oparciu o nasze wyniki, jesteśmy umiarkowanie pewni, że leczenie oparte na muzyce poprawia objawy depresji, jednakże nie pomaga w przypadku frustracji i zachowań agresywnych. Byliśmy mniej pewni w odniesieniu do wyników dotyczących samopoczucia emocjonalnego, łącznie z jakością życia, ogólnych problemów behawioralnych i poznawczych, aczkolwiek leczenie oparte na muzyce może mieć niewielki wpływ lub może nie mieć wpływu na te wyniki. Mieliśmy niewielką pewność odnośnie naszych wyników dotyczących lęku i interakcji społecznych. W niektórych badaniach analizowano również czy efekty utrzymywały się przez co najmniej cztery tygodnie po leczeniu. Jednakże, w badaniach tych było niewiele danych i byliśmy bardzo niepewni co do otrzymanych wyników. Dalsze badania mogą mieć istotny wpływ na to, co wiemy obecnie o efektach leczenia opartego na muzyce dla osób z otępieniem, a zatem kontynuacja badań jest bardzo istotna.

  • Doraźne leczenie farmakologiczne napadów migreny u dzieci i młodzieży
    [  Data publikacji przeglądu: 19 Kwietnia 2016   ]
    Ibuprofen wydaje się być skuteczny w leczeniu migreny u dzieci, jakkolwiek dane naukowe są ograniczone i pochodzą jedynie z 2 małych badań. Ibuprofen jest łatwo dostępny i niedrogi, co sprawia, że jest bardzo dobrym lekiem pierwszego wyboru w leczeniu napadów migreny. Nie stwierdzono skuteczności paracetamolu pod względem zapewnienia ustąpienia bólu głowy u dzieci, ale znaleźliśmy tylko 1 małe badanie dotyczące tego zagadnienia. Tryptany to leki przeznaczone do leczenia migreny i często skutecznie zapewniają ustąpienie bólu głowy u dzieci i młodzieży. Do tryptanów przebadanych u dzieci należą ryzatryptan i sumatryptan, natomiast u młodzieży - almotryptan, eletryptan, naratryptan, ryzatryptan, sumatryptan i zolmitryptan. U młodzieży cierpiącej na migrenę skuteczne okazało się stosowanie sumatryptanu łącznie z naproksenem. Stosowanie tryptanów może wiązać się z występowaniem niewielkich objawów niepożądanych, takich jak: zaburzenia smaku, objawy ze strony nosa, zawroty głowy, zmęczenie, osłabienie, nudności i wymioty. Nie odnotowano żadnych poważnych objawów niepożądanych.

  • Muzykoterapia u pacjentów z nabytym uszkodzeniem mózgu
    [  Data publikacji przeglądu: 19 Stycznia 2017   ]
    Wyniki przeglądu wskazują na to, że muzykoterapia z wykorzystaniem rytmu może poprawiać chodzenie u pacjentów po przebytym udarze mózgu, co może wiązać się z poprawą jakości życia. Interwencje z wykorzystaniem muzyki mogą również przynieść korzyści w zakresie zwiększenia szybkości wykonywania powtarzalnych ruchów ramion i polepszenia komunikacji u chorych po udarze mózgu. Interwencje z wykorzystaniem silnych rytmów w ramach muzyki są prawdopodobnie bardziej skuteczne niż te, w których silne rytmy stosuje się bez muzyki. Leczenie dostarczane przez wyszkolonego muzykoterapeutę może być skuteczniejsze od leczenia dostarczanego przez innych specjalistów. Nie odnaleziono wystarczających danych naukowych, aby zbadać efekty muzykoterapii w innych przypadkach. Nie odnaleźliśmy badań, które wykazałyby szkodliwy wpływ muzykoterapii.

  • Laserowe usuwanie próchnicy w zębach mlecznych i stałych
    [  Data publikacji przeglądu: 26 Września 2016   ]
    W badaniach uczestniczyło 662 pacjentów, u których leczono 1498 zębów. 3 badania przeprowadzono w USA, i po jednym badaniu w Tajwanie, Chinach, Bułgarii, Niemczech, Turcji i Wielkiej Brytanii. W 4 badaniach uczestniczyły dzieci i młodzież, w innych 4 badaniach tylko osoby dorosłe, a w 1 badaniu zarówno dzieci, młodzież jak i osoby dorosłe. Pomimo tylu włączonych badań klinicznych, tylko w kilku z nich podano informacje na temat głównych wyników w sposób właściwy i kompletny. W dwóch badaniach odnoszono się do usuwania ubytków próchnicowych. W tych badaniach nie było wystarczających danych, aby móc wnioskować, że użycie lasera lub wierteł jest skuteczniejsze w usuwaniu ubytków próchnicowych. Tylko w 5 badaniach klinicznych podano informacje na temat epizodów bólu, które rzadziej występowały u osób leczonych laserem. Nie wykazano różnic pomiędzy dwoma analizowanymi interwencjami w zakresie wystąpienia skutków ubocznych, takich jak zapalenie lub martwica dziąseł.

  • Nie ma wystarczających danych naukowych o wysokiej jakości, które potwierdziłyby korzyści z suplementacji magnezem w okresie ciąży.
    [  Data publikacji przeglądu: 3 Kwietnia 2014   ]
    Do niniejszego przeglądu włączyliśmy 10 badań z randomizacją (badania, w których uczestników przydziela się losowo do grupy badanej i kontrolnej - przyp. tłum.) obejmujących łącznie 9090 kobiet oraz ich dzieci. Ogólna jakość badań wahała się między niską a umiarkowaną. Nie odnaleziono różnic co do ryzyka umieralności okołoporodowej (martwego urodzenia i zgonu dziecka przed wypisaniem ze szpitala) w grupie dzieci urodzonych przez matki przyjmujące magnez w okresie ciąży w porównaniu do grupy dzieci, których matki nie otrzymywały magnezu. Suplementacja magnezem nie zmniejszała ryzyka urodzenia zbyt małego dziecka w stosunku do wieku ciąży (hipotrofia - przyp. tłum. ) oraz nie zmniejszała ryzyka stanu przedrzucawkowego u matek. Nie odnaleźliśmy żadnych przekonujących danych naukowych, które potwierdziłyby, że suplementacja magnezem w czasie ciąży jest korzystna.

  • Czy wprowadzenie jednolitych opakowań papierosów ogranicza używanie tytoniu?
    [  Data publikacji przeglądu: 27 Kwietnia 2017   ]
    Odnaleźliśmy 51 badań obejmujących około 800 000 uczestników. Badania te znacznie się różniły. Niektóre badania skupiały się na skutkach ujednolicenia opakowań w Australii i uwzględniono w nich zarówno ocenę odsetka osób palących, jak i to, czy palacze zmieniali swoje zachowania na przykład zmniejszając liczbę wypalanych papierosów oraz czy palacze podejmowali więcej prób rzucenia palenia. Włączyliśmy również badania, w oceniano odpowiedź uczestników w sytuacji, gdy używali lub oglądali jednolite opakowania tytoniu w porównaniu do sytuacji, gdy oglądali opakowania markowe. Włączyliśmy również badania, w których oceniano ruchy gałek ocznych osób, które oglądały różne wzory paczek i ich chęć zakupu oraz ile byli w stanie zapłacić za jednolite opakowania w porównaniu do opakowań markowych. Jedynie w pięciu badań oceniano kluczowe dla nas wyniki. W jednym badaniu w Australii analizowano dane 700 000 osób przed i po wprowadzeniu jednolitych opakowań. W badaniu wykazano, że nastąpił spadek o pół punktu procentowego w odsetku osób, które używały tytoń po wprowadzeniu jednolitych opakowań w porównaniu do okresu sprzed tych regulacji, przy uwzględnieniu innych czynników, które mogły mieć wpływ na wyniki. W czterech innych badaniach oceniano, czy palący obecnie zmienili liczbę wypalanych papierosów. W dwóch badaniach z Australii analizowano ten aspekt, w jednym obejmującym 8811 obecnych palaczy wyniki ankiety skazują brak zmian w liczbie wypalanych papierosów. W trzech mniejszych badaniach wyniki były zróżnicowane. W dwóch kolejnych badaniach oceniano próby rzucenia palenia i zaobserwowano zwiększenie liczby prób po wprowadzeniu jednolitych opakowań w Australii. W pozostałych badaniach oceniano różne efekty, a większość wskazywała, że jednolite opakowania zmniejszają atrakcyjność opakowań w porównaniu do opakowań markowych. W żadnym z badań nie podano liczby osób, które rzuciły palenie, liczby osób, które rozpoczęły palenie lub liczby osób, które wróciły do nałogu po rzuceniu palenia.

  • Wpływ kakao na ciśnienie krwi
    [  Data publikacji przeglądu: 25 Kwietnia 2017   ]
    W metaanalizie (łącznej analizie - przyp. tłum.) 20 badań, z udziałem 856 głównie zdrowych uczestników, wykazano niewielkie, ale istotne statystycznie, obniżenie ciśnienia krwi o 2,8 mmHg ciśnienia skurczowego i 2,2 mm Hg ciśnienia rozkurczowego. Badania trwały krótko, wszystkie z wyjątkiem jednego trwały od dwóch do ośmiu tygodni (jedno badanie trwało 18 tygodni). Choć istotny efekt zaobserwowano w badaniach trwających przez okres dwóch tygodni (n=9), to w badaniach trwających dłużej efekt ten nie był dostrzegalny (n=11). Nie jest jasne czy wynik ten jest bezpośrednio związany z czasem trwania badania, czy wpłynęły na niego inne czynniki, takie jak: rodzaj grupy kontrolnej w badaniach trwających krócej lub stopień zastosowanej ślepej próby u uczestników w odniesieniu do zastosowanej interwencji (uczestnicy nie wiedzieli czy otrzymywali interwencję badaną czy kontrolną - przyp. tłum). Chociaż w analizie badań, w których grupa kontrolna nie otrzymywała flawonoli wykazano istotny wpływ na ciśnienie krwi, w analizie badań z grupą kontrolną, która otrzymywała flawonole o niskim stężeniu nie wykazano takiego efektu. Działania niepożądane obejmujące dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i nieprzyjemny smak produktu ocenianego w badaniu odnotowano u 5% pacjentów w grupie przyjmującej kakao, i u 1% pacjentów w grupach kontrolnych.

  • Suplementacja wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi w padaczce lekoopornej
    [  Data publikacji przeglądu: 16 Sierpnia 2016   ]
    Zidentyfikowaliśmy jedynie trzy badania z randomizacją, obejmujące łącznie 155 osób (85 dorosłych i 70 dzieci). Dwa z tych badań dotyczyły wyłącznie dorosłych i przeprowadzono je w krajach bardziej rozwiniętych (USA i Wielka Brytania), natomiast trzecie badanie dotyczyło tylko dzieci i przeprowadzone je w Egipcie. W badaniu dotyczącym wyłącznie dzieci, po 12 tygodniach leczenia, zaobserwowano większą liczbę dzieci, które były wolne od napadów w grupie otrzymującej PUFA niż w grupie przyjmującej placebo (pigułki nie zawierające substancji czynnej). Podobnie, odsetek dzieci, u których zaobserwowano zmniejszenie liczby napadów o 50%, był wyższy w grupie przyjmującej PUFA niż w grupie otrzymującej placebo. W dwóch badaniach obejmujących dorosłych nie oceniano liczby uczestników, u których nie występowały napady po leczeniu. Analiza dwóch badań u dorosłych nie wykazała różnicy w odsetku uczestników, u których wystąpiło zmniejszenie liczby napadów o 50% (dane niskiej jakości), średniej częstości napadów, jakości życia lub działań ubocznych pomiędzy grupą otrzymującą PUFA a placebo. Obecnie dostępne dane naukowe, obejmujące tylko trzy badania o małej liczbie uczestników, są niewystarczające aby zalecić stosowanie suplementów PUFA jako dodatku do standardowego leczenia przeciwpadaczkowego w celu poprawy kontroli napadów lub jakości życia osób z padaczką lekooporną.

  • Doustna immunoterapia stosowana w leczeniu alergii na orzeszki ziemne
    [  Data publikacji przeglądu: 12 Września 2012   ]
    Zidentyfikowano jedno niewielkie badanie przeprowadzone w grupie 28 dzieci w wieku od 1 do 16 lat z potwierdzoną alergią na orzeszki ziemne. Badanie nie obejmowało dzieci chorych na astmę o przebiegu umiarkowanym lub ciężkim, ani dzieci u których wystąpiła ciężka reakcja anafilaktyczna (poważna reakcja alergiczna która może doprowadzić do śmierci) spowodowana alergią na orzeszki ziemne. Autorzy dokonali losowego przydziału dzieci do grupy interwencji lub placebo w stosunku 2:1. Dzieci w grupie badanej otrzymywały mąkę z orzeszków ziemnych, z kolei dzieci w grupie kontrolnej otrzymywały mąkę owsianą. Wyniki trwającego 48 tygodni badania wykazały, że OIT stosowana w alergii na orzeszki ziemne pozwoliła dzieciom otrzymującym leczenie znacząco zwiększyć ilość mąki z orzeszków ziemnych, którą jadły bez wywołania reakcji alergicznej, w porównaniu z dziećmi w grupie przyjmującej placebo.Jednak u prawie połowy dzieci (9 spośród 19) otrzymujących OIT wystąpiła reakcja alergiczna wywołana tą metodą leczenia, co wymagało zastosowania leków przeciwhistaminowych, a u dwójki pojawiła się poważniejsza reakcja na leczenie, która wymagała podania adrenaliny (epinefryny). Pomimo obiecujących wyników, na podstawie tego jednego niewielkiego badania nie można zalecić rutynowego stosowania OIT u osób uczulonych na orzeszki ziemne. Konieczne jest przeprowadzenie większych badań oceniających OIT o bezpieczniejszych zasadach podawania i weryfikujących jej odległą skuteczność po zakończeniu leczenia.

  • Środki zapobiegające opryszczce wargowej
    [  Data publikacji przeglądu: 7 Sierpnia 2015   ]
    Długookresowe, doustne stosowanie środków przeciwwirusowych zapobiegało opryszczce wargowej, jednakże zmniejszenie częstości występowania opryszczki było bardzo niewielkie i wynosiło 0,09 epizodów na osobę na miesiąc.. Profilaktyczny efekt długookresowego stosowania kremu z acyklowirem na usta był niepewny. Długookresowe stosowanie żelu zawierającego 20% 1,5-pentanodiolu i 2-hydroksypropylo-beta-cyklodekstryny aplikowanego na usta nie zapobiega występowaniu opryszczki wargowej. Krótkookresowe stosowanie leków przeciwwirusowych lub kremów nie zapobiegało opryszczce wargowej. Zarówno krótkookresowe i długookresowe stosowanie leków przeciwwirusowych lub kremów zdawało się nie wywoływać działań niepożądanych. Profilaktyczny efekt stosowania środków przeciwsłonecznych był niepewny. Stosowanie ochrony przeciwsłonecznej zapobiegało opryszczce wywołanej przez promieniowanie ultrafioletowe podczas eksperymentu, ale nie zapobiegało opryszczce wywołanej przez światło słoneczne. Odnaleźliśmy bardzo niewiele danych naukowych na temat zapobiegawczego efektu stosowania tymopentyny, laseru niskoenergetycznego i hipnoterapii w opryszczce wargowej. Dostępne dane naukowe nie potwierdzają profilaktycznego efektu stosowania lizyny, suplementacji LongoVital®, gamma globulin, szczepionki przeciwko wirusowi opryszczki, ani szczepionki przeciwko żółtej gorączce. Nie odnaleziono wystarczających danych naukowych, które potwierdziły by efekt stosowania lewamizolu i interferonu w zapobieganiu opryszczce wargowej. W analizowanych badaniach nie zaobserwowano wzrostu występowania działań niepożądanych związanych ze stosowaniem miejscowo środków przeciwwirusowych.

  • Cynamon w cukrzycy
    [  Data publikacji przeglądu: 12 Września 2012   ]
    Autorzy przeglądu stwierdzili na podstawie odnalezionych danych, że cynamon nie jest bardziej skuteczny niż placebo, inny aktywny lek lub niestosowanie leczenia w zmniejszaniu poziomu glukozy i hemoglobiny glikowanej A1c (HbA1c) oraz długoterminowej kontroli glikemii. W żadnym z badań nie analizowano związanej ze zdrowiem jakości życia, zachorowalności, zgonu z jakiejkolwiek przyczyny lub kosztów. Efekty niepożądane, będące skutkiem leczenia cynamonem, były na ogół łagodne i występowały rzadko.

  • Żelazo w leczeniu zespołu niespokojnych nóg
    [  Data publikacji przeglądu: 16 Maj 2012   ]
    Celem niniejszego przeglądu była ocena czy suplementacja żelazem jest skuteczna w łagodzeniu objawów zespołu niespokojnych nóg (RLS). Włączono sześć badań dotyczących żelaza, które łącznie objęły jedynie 192 uczestników. Wyniki pochodzące z badań były sprzeczne, niektóre badania wykazały brak efektu podawania żelaza a inne wskazywały, że taka interwencja może nieco łagodzić u pacjentów niepokój i poczucie dyskomfortu. Nie było możliwe połączenie wyników ze wszystkich badań, aby dokonać ogólnej oceny czy stosowanie żelaza jest skuteczne, ponieważ badania różniły się między sobą pod względem metodologii. Dwa badania dotyczyły szczególnych podgrup pacjentów z RLS, w których można było się spodziewać innej odpowiedzi na leczenie niż w grupie wszystkich pacjentów z RLS. Badania dotyczące pacjentów z RLS chorych na ciężką chorobę nerek wykazały korzyści ze stosowania terapii żelazem. Badania obejmujące pacjentów z RLS z niskim poziomem żelaza we krwi nie wykazały jednoznacznych korzyści ze stosowania żelaza we wszystkich punktach czasowych. Stosowanie żelaza nie powodowało żadnych większych działań niepożądanych w porównaniu do placebo. Niezbędne są dalsze badania, aby móc wykazać czy żelazo powinno być stosowane u pacjentów z RLS.

  • Interwencje, których celem jest poprawa zaufania pacjentów do lekarzy i zespołów lekarskich
    [  Data publikacji przeglądu: 4 Marca 2014   ]
    Zaufanie jest podstawowym elementem relacji pacjent-lekarz, i jest związane ze zwiększoną satysfakcją pacjenta, przestrzeganiem zaleceń lekarza oraz zachowaniem ciągłości opieki, choć ślepe zaufanie może czasami promować opiekę złej jakości. Chcieliśmy się dowiedzieć czy istnieją skuteczne formy wzmacniania zaufania do lekarzy, poprzez zaangażowanie lekarzy (na przykład poprzez szkolenia) lub pacjentów (na przykład poprzez dostarczanie im informacji). Analizowane interwencje należały do trzech głównych typów; trzy obejmowały dodatkowe szkolenia dla lekarzy, cztery skupiały się na edukacji dla pacjentów, a trzy dostarczały dodatkowych informacji na temat lekarzy odnośnie zachęt finansowych lub stylu konsultacji. W dwóch badaniach oceniano szkolenie lekarza w celu poprawy jego zachowań, które wiążą się z zaufaniem ze strony pacjenta. Interwencje te nie wykazały żadnych zmian w zaufaniu pacjentów względem ich lekarza. W trzecim badaniu wykazano, że szkolenie onkologów w zakresie umiejętności komunikacyjnych spowodowało niewielkie zwiększenie zaufania. W dwóch badaniach analizowano wizyty z zakresu grupowej edukacji dla nieubezpieczonych pacjentów z cukrzycą. The first showed a small increase in trust, but the second showed no changes in trust. W kolejnym badaniu oceniano wpływ trzech rodzajów wprowadzających wizyt edukacyjnych na zaufanie nowych pacjentów względem lekarzy pracujących w placówce ochrony zdrowia. Zaufanie do lekarzy zwiększyło się w przypadku jednego rodzaju wizyty, w którym pacjenci byli postrzegani jako grupa. Jednakże, efekt ten był znacznie mniej pozytywny gdy porównywano z indywidualnymi wizytami z udziałem lekarza lub lekarza i osoby edukującej w zakresie zdrowia. W kolejnym badaniu analizowano pomoc pacjentom w decyzji odnośnie przyjmowania statyn poprzez dostarczanie im informacji oraz umożliwienie pacjentom omówienia alternatywnych sposobów postępowania. Nie wpłynęło to znacząco na zwiększenie zaufania. W dwóch badaniach skupiano się na ujawnianiu pacjentom motywacji, dla których lekarze wykonywali swoją praktykę medyczną w sposób opłacalny ekonomicznie poprzez ujawnianie planów ubezpieczeniowych. Wnioski z jednego badania wskazywały na niezmniejszenie zaufania i prawdopodobnie jego zwiększenie. Jednak informacje dotyczące planów akcentowały zmniejszenie niepotrzebnych testów, zamiast cięcia kosztów. Kolejne badanie nie wykazało zmniejszenia zaufania związanego z ujawnieniem informacji odnośnie motywacji. W ostatnim badaniu dopasowywano pacjentów do lekarzy w zależności od ich przekonań odnośnie leczenia. Chociaż niektóre aspekty relacji lekarz-pacjent uległy poprawie, zaufanie nie uległo istotnej zmianie. Nie znaleziono danych naukowych, pochodzących z włączonych badań, dotyczących szkodliwości.

  • Witaminy i minerały antyoksydacyjne w leczeniu obniżonej płodności u mężczyzn
    [  Data publikacji przeglądu: 15 Grudnia 2014   ]
    Antyoksydanty mogły być skuteczne w leczeniu obniżonej płodności u mężczyzn, ale podawane wyniki z badań były zbyt niespójne, by mieć pewność w formułowaniu wniosków. Wyniki odnośnie żywych urodzeń sugerują, że możemy się spodziewać żywych urodzeń u 5 na 100 mężczyzn z obniżoną płodnością, którzy nie przyjmowali żadnych antyoksydantów, w porównaniu z liczbami od 10 do 31 na 100 mężczyzn, którzy przyjmowali antyoksydanty. Wyniki dotyczące wskaźnika ciąż klinicznych pokazują, że ciąża kliniczna może dotyczyć 6 na 100 mężczyzn z obniżoną płodnością, którzy nie przyjmowali żadnych antyoksydantów, w porównaniu z liczbami od 11 do 28 na 100 mężczyzn, którzy przyjmowali antyoksydanty. Działania niepożądane były słabo opisane i nie mogliśmy wyciągnąć żadnych wniosków na temat jakichkolwiek szkodliwych skutków. Badania o wyższej jakości, duże badania kliniczne z grupą kontrolną otrzymującą placebo dotyczące omawianych wyników zdrowotnych i działań niepożądanych są niezbędne do wyciągnięcia jednoznacznych wniosków.

  • Ćwiczenia ruchowe jako terapia u pacjentów z zespołem przewlekłego zmęczenia
    [  Data publikacji przeglądu: 20 Grudnia 2016   ]
    Dane naukowe umiarkowanej jakości wskazują, że terapia ruchowa była bardziej skuteczna w zmniejszeniu nasilenia zmęczenia w porównaniu z leczeniem "biernym" lub niestosowaniem leczenia. Terapia ruchowa miała pozytywny wpływ na codzienne funkcjonowanie, sen i samoocenę ogólnego stanu zdrowia. W jednym badaniu sugerowano, że terapia ruchowa była bardziej skuteczna w łagodzeniu zmęczenia niż strategia dostosowania rytmu (pacing). Terapia ruchowa nie była jednak bardziej skuteczna niż terapia poznawczo-behawioralna. Terapia ruchowa nie nasiliła objawów u osób z CFS. Poważne skutki uboczne były rzadkie we wszystkich grupach, ale ograniczone dane uniemożliwiają wyciągnięcie jednoznacznych wniosków na temat bezpieczeństwa terapii ruchowej. Nie było wystarczających danych, aby wykazać wpływ terapii ruchowej na natężenie bólu, korzystanie z innych usług opieki zdrowotnej lub określić odsetek osób, które zrezygnowały z programu ćwiczeń ruchowych.

  • Leczenie doustne u kobiet z cukrzycą ciążową
    [  Data publikacji przeglądu: 25 Stycznia 2017   ]
    Brakuje wystarczającej ilości danych naukowych o wysokiej jakości, aby ustalić, czy leczenie doustne ma lepszy wpływ na stan zdrowia kobiet z cukrzycą ciążową i ich dzieci (w porównaniu z placebo) oraz czy jakiś lek doustny ma lepszy wpływ na zdrowie niż inne leki doustne. Ponieważ wciąż jest dużo niejasności, potrzebne są dalsze badania. Przyszłe badania powinny dotyczyć skutków zdrowotnych uznanych w tym przeglądzie za ważne, w szczególności długoterminowych powikłań u kobiet i noworodków, co do których do tej pory nie ma danych.

  • Interwencje, których celem jest poprawa stosowania się pacjentów do zaleceń zażywania leków hipolipemizujących
    [  Data publikacji przeglądu: 21 Grudnia 2016   ]
    Spośród 35 analizowanych badań, w 16 porównywano interwencje określone jako "wzmożona opieka nad pacjentem" względem standardowego leczenia. Interwencje te obejmowały: elektroniczne przypomnienia, interwencje prowadzone przez farmaceutów oraz edukację prowadzoną przez specjalistów opieki zdrowotnej, aby pomóc ludziom lepiej zapamiętać kiedy powinni przyjmować swoje leki. Wykazano, że stosowanie tych rodzajów interwencji, w porównaniu ze standardową opieką, wiązało się ze znacznie lepszym przestrzeganiem zaleceń dotyczących stosowania leków, zarówno w krótkim okresie (do sześciu miesięcy, włącznie), jak również w perspektywie długoterminowej (dłuższej niż sześć miesięcy). Ponadto, poziom cholesterolu u osób, którym oferowano interwencje uległ poprawie zarówno w perspektywie krótko- jak i długoterminowej, w porównaniu do pacjentów otrzymujących standardową opiekę.

  • Suplementacja witaminy E w ciąży
    [  Data publikacji przeglądu: 7 Września 2015   ]
    Wyniki wskazują, że stosowanie rutynowej suplementacji witaminy E łącznie z innymi suplementami diety podczas ciąży nie przyniosło korzyści zarówno u dzieci, jak i u kobiet. Odnotowano rzadsze występowanie przedwcześnie odklejonego łożyska (przedwczesnego oddzielenia łożyska), u kobiet stosujących suplementację witaminy E łącznie z innymi środkami; dane te określono jako wysokiej jakości. Jednakże, nie jest jasne czy zaobserwowany wynik był efektem podaży witaminy E czy też innych, dodatkowo stosowanych suplementów diety. Należy to ocenić w kolejnych badaniach dotyczących mechanizmów, które prowadzą do przedwczesnego oddzielenia łożyska. Wyniki niniejszego przeglądu wskazują na potencjalne szkody związane z suplementacją witaminy E w ciąży, takie jak: większe ryzyko bólu brzucha i pęknięcia błon płodowych przed porodem w ciąży donoszonej u kobiet stosujących suplementację witaminy E łącznie z innymi suplementami diety. Nie stwierdzono większego ryzyka przedwczesnego pęknięcia błon płodowych w ciąży niedonoszonej u kobiet stosujących suplementację witaminy E i innych środków.

  • Suplementacja witaminy C w ciąży
    [  Data publikacji przeglądu: 29 Września 2015   ]
    W ramach przeglądu włączono 29 badań obejmujących 24 000 kobiet w ciąży z 17 różnych krajów. Danych z 4 badań nie można było wykorzystać w analizie. Całkowite ryzyko błędu systematycznego w badaniach (związanego z ich metodologią - przyp. red.) wahało się od małego do niepewnego i jakość danych od umiarkowanej do wysokiej. Najczęściej witaminę C stosowano w dawce 1000 mg, tak było w 15 badaniach. Wyniki wskazują, że rutynowa suplementacja witaminy C podczas ciąży, samej lub w połączeniu z innymi suplementami (przede wszystkim witaminą E), nie poprawia wyników u kobiet i ich dzieci. Odnotowano 36% zmniejszenie ryzyka przedwczesnego odklejania łożyska od ściany macicy u kobiet stosujących suplementację witaminy C (8 badań, 15 700 kobiet), dane te określono jako wysokiej jakości. Jednakże, nie jest jasne czy zaobserwowany wynik był efektem podawania witaminy C czy też innych, dodatkowo stosowanych suplementów diety, ponieważ w większości badań kobiety otrzymywały witaminę C w połączeniu z witaminą E. W badaniach, w których kobiety otrzymywały tylko witaminę C, odnotowano rzadsze występowanie przedwczesnego pęknięcia błon płodowych (ang. premature rupture of membranes, PROM; przyp. tłum.) występującego przed terminem lub w terminie porodu. Wyniki wskazują na zwiększenie ryzyka wystąpienia przedwczesnego pęknięcia błon płodowych w terminie porodu w badaniach, w których kobiety przyjmowały witaminę C i E. Dlatego potrzeba dalszych badań, aby ocenić rolę witaminy C w zakresie zmniejszenia ryzyka przedwczesnego odklejenia łożyska i przedwczesnego pęknięcia błon płodowych. Tylko w jednym badaniu stwierdzono zwiększone ryzyko wystąpienia bólu brzucha przy podawaniu witaminy C, co może wskazywać na potencjalne niekorzystne efekty związane z suplementacją witaminy C w okresie ciąży. Suplementacja witaminy C w trakcie ciąży nie pomaga w zapobieganiu problemów związanych z ciążą takich jak: urodzenie martwego dziecka, zgon noworodka, przedwczesny poród, stan przedrzucawkowy oraz mała masa urodzeniowa dziecka.

  • Interwencje psychospołeczne w nawracającym bólu brzucha u dzieci
    [  Data publikacji przeglądu: 10 Stycznia 2017   ]
    Wykazaliśmy, że terapia kognitywno-behawioralna oraz hipnoterapia mogą być skuteczne w zmniejszeniu natężenia bólu w ocenie krótkoterminowej. Stwierdzono niewiele danych na temat korzyści długoterminowych. Nie wykazano korzystnego wpływu jakiejkolwiek terapii na jakość życia, codzienne aktywności lub parametry psychologiczne, takie jak niepokój czy depresja. Joga i pisemne ujawnienie siebie jako narzędzia terapeutyczne nie miały wpływu na ból, jakość życia i codzienne zajęcia. W przypadku jakiejkolwiek terapii nie stwierdzono działań niepożądanych. Dla wszystkich badanych wyników oceniliśmy jakość danych naukowych jako niską lub bardzo niską W wielu badaniach stwierdzono małą liczebność grup i błędy w zaplanowaniu badania. Autorzy zadeklarowali brak konfliktu interesów w zakresie finansowania badań.

  • Probiotyki u chorych z encefalopatią wątrobową
    [  Data publikacji przeglądu: 23 Lutego 2017   ]
    Dane naukowe są aktualne do czerwca 2016 r. Do przeglądu włączyliśmy 21 badań obejmujących 1420 osób. W 14 badaniach probiotyki porównywano z placebo lub z niestosowaniem leczenia, a w 7 z laktulozą. Czas leczenia w badaniach sięgał od 10 do 180 dni. W porównaniu z placebo lub z niestosowaniem interwencji probiotyki prawdopodobnie działają korzystnie. Mogą hamować rozwój jawnej encefalopatii wątrobowej, poprawiać jakość życia i zmniejszać stężenie amoniaku w osoczu, ale ich wpływ na ryzyko zgonu może być mały lub żaden. Probiotyki mogą nieznacznie poprawiać jakość życia w porównaniu z niestosowaniem interwencji, jednakże te wnioski są oparte na trzech badaniach o niskiej jakości. Nie można było stwierdzić, czy probiotyki są lepsze od laktulozy w leczeniu encefalopatii wątrobowej z powodu bardzo niskiej jakości dostępnych danych naukowych. W żadnym badaniu nie stwierdzono, aby probiotyki mogły spowodować zakażenie krwi. Nic też nie wskazywało, aby probiotyki powodowały więcej zdarzeń niepożądanych niż placebo albo laktuloza.

  • Interwencje, których celem jest obniżenie stężenia homocysteiny (terapia kompleksem witamin B) w zapobieganiu incydentom sercowo-naczyniowym
    [  Data publikacji przeglądu: 15 Stycznia 2015   ]
    Nie znaleźliśmy danych naukowych wskazujących, że interwencje obniżające stężenie homocysteiny, w postaci suplementów witamin B6, B9 i B12, które podawano samodzielnie, lub w połączeniu, w jakiejkolwiek dawce, w porównaniu z placebo lub standardowym leczeniem, zapobiegały zawałowi serca lub udarowi mózgu lub zmniejszały ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny, u osób obćiązonych ryzykiem lub, z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową. Interwencje zmniejszające stężenie homocysteiny w porównaniu z placebo nie wpływały znacząco na wystąpienie poważnych zdarzeń niepożądanych (nowotworów).

    Jakość danych naukowych:

    Nasze zaufanie względem otrzymanych w tym przeglądzie wyników jest wysokie, ponieważ zawarte w nim badania, których wyniki zostały połączone, charakteryzowały się wysoką jakością i były przeprowadzone z udziałem dużej liczby uczestników.

  • Zmiany w miejscu pracy zapobiegające długotrwałej niezdolności do pracy u pracowników na zwolnieniach lekarskich
    [  Data publikacji przeglądu: 5 Października 2015   ]
    Oceniając łącznie wszystkie przyczyny niezdolności do pracy, zmiany w zakładzie pracy skutecznie pomagają w powrocie do pracy i skróceniu długości zwolnienia lekarskiego. Ich skuteczność jest jednak wątpliwa, jeśli chodzi o trwały powrót do pracy albo późniejsze korzystanie ze zwolnień lekarskich. Skuteczność zmian w zakładzie pracy zależy od przyczyny niezdolności do pracy. Znaleźliśmy dane umiarkowanej jakości wskazujące, że w porównaniu ze zwykłą opieką, działania w miejscu pracy skutecznie skracają absencję spowodowaną chorobami układu mięśniowo-szkieletowego. U pracowników z tymi chorobami działania podejmowane w zakładzie pracy były również skuteczne w zmniejszaniu bólu i poprawie sprawności. Nie zaobserwowano skuteczności zmian w zakładzie pracy w przypadku pracowników z nowotworami lub chorobami psychicznymi. Ponadto nie było jasne, czy wystarczy sama interwencja w miejscu pracy, czy należy ją łączyć ze wsparciem psychologicznym.

  • Przedporodowa edukacja dietyczna i suplementacja energetyczna i białkowa w czasie ciąży, w celu poprawy wyników zdrowotnych niemowląt
    [  Data publikacji przeglądu: 2 Czerwca 2015   ]
    Udzielanie porad żywieniowych lub zbilansowana energetycznie i białkowo suplementacja kobiet w okresie ciąży mogą przynieść korzystne efekty. Jakkolwiek nie ma wystarczających dowodów naukowych na korzystny wpływ izokalorycznych suplementów białkowych, które obecnie wydają się nie przynosić korzyści, a suplementy wysokobiałkowe mogą być szkodliwe.

  • Akupunktura w fibromialgii
    [  Data publikacji przeglądu: 31 Maj 2013   ]
    Niniejsze podsumowanie przeglądu Cochrane przedstawia dostępne dane z badań na temat efektów akupunktury w fibromialgii. Przegląd pokazuje, że u osób z fibromialgią:

    - akupunktura jest prawdopodobnie lepsza niż leczenie bez akupunktury w łagodzeniu bólu i sztywności oraz poprawia ogólne samopoczucie i nasilenie objawów zmęczenia;

    - akupunktura ze stymulacją elektryczną jest prawdopodobnie lepsza niż samo nakłuwanie w łagodzeniu bólu i sztywności, i poprawia także ogólne samopoczucie, sen i objawy zmęczenia;

    - akupunktura bez stymulacji elektrycznej prawdopodobnie nie zmniejsza bólu lub zmęczenia, nie poprawia ogólnego samopoczucia czy snu; i

    - akupunktura prawdopodobnie wzmacnia działanie leków i ćwiczeń łagodzących ból.

  • Udoskonalanie wdrażania polityki, działań i programów w zakresie zdrowego odżywiania, aktywności fizycznej i/lub przeciwdziałania otyłości w placówkach opiekuńczo- wychowawczych
    [  Data publikacji przeglądu: 3 Października 2016   ]
    Żadna ze strategii wymienionych w przeglądzie nie poprawiła wdrażania wszystkich docelowych zasad oraz działań, jednak stosowanie większości strategii wiązało się z poprawą w zakresie co najmniej jednej praktyki lub przynajmniej jednego działania. Wyniki badań dostarczają słabych lub niespójnych danych naukowych dotyczących efektów stosowania strategii, których celem jest ulepszenie wprowadzania polityki, działań oraz programów dotyczących dziecięcej diety, aktywności fizycznej oraz masy ciała, jak również zwiększenia wiedzy i poprawy postawy kadr placówek opiekuńczo-wychowawczych. Brak ujednoliconej terminologii w tym obszarze badawczym może oznaczać, że być może nie odnaleziono innych badań dotyczących tego tematu. Mimo to, na podstawie wyników kilku zidentyfikowanych badań możemy przypuszczać, że badania nad wprowadzeniem takiej polityki oraz działań w placówkach opiekuńczo-wychowawczych są jeszcze we wczesnym stadium rozwoju.

  • Akupunktura w bólu miesiączkowym
    [  Data publikacji przeglądu: 18 Kwietnia 2016   ]
    Nie było wystarczających danych naukowych, aby wykazać, czy akupunktura i akupresura są skuteczne w leczeniu pierwotnego bolesnego miesiączkowania, a dla większości porównań nie było dostępnych informacji na temat działań niepożądanych. Jakość danych naukowych dla wszystkich porównań była niska lub bardzo niska. Głównymi ograniczeniami były: ryzyko błędu systematycznego, niepełne raportowanie, niezgodności i ryzyko błędu wynikające z wybiórczego publikowania.

  • Suplementacja enzymów trzustkowych u osób z mukowiscydozą
    [  Data publikacji przeglądu: 23 Listopada 2016   ]
    W niniejszym przeglądzie możliwe było połączenie danych z dwóch małych badań, w których uczestnicy przyjmowali miniaturowe kapsułki lekowe (tzn. mikrosfery) poddane takiej modyfikacji, aby uwalnianie leku było opóźnione do momentu przejścia kapsułki z żołądka do jelita. Pacjenci otrzymywali także tabletki normalnej wielkości również o zmodyfikowanym uwalnianiu. Na podstawie wyników żaden ze schematów leczenia nie przeważał jednoznacznie w odniesieniu do najważniejszych punktów końcowych (masa ciała, wzrost lub wskaźnik masy ciała). Jednak u osób przyjmujących mikrosfery o opóźnionym uwalnianiu stwierdzono mniejszą zawartość tłuszczu w stolcu w porównaniu z osobami stosującymi tabletki o opóźnionym uwalnianiu (normalnego rozmiaru), a także mniejsze natężenie bólu brzucha i rzadsze korzystanie z toalety. W innym badaniu uczestnicy przyjmujący mikrosfery o opóźnionym uwalnianiu mieli mniejszą zawartość tłuszczu w kale niż osoby otrzymujące suplementy bez opóźnionego uwalniania leku. Nie znaleziono żadnych danych naukowych wskazujących na to, aby któryś rodzaj mikrosfer uwalnianych w jelicie był lepszy od innego oraz aby mikrosfery były lepsze od mini-mikrosfer (które są jeszcze mniejsze). Nie znaleziono żadnych danych naukowych w odniesieniu do stosowania różnych dawek enzymów u osób z różnym poziomem wydzielania enzymów trzustkowych, najlepszego momentu na rozpoczęcie terapii lub stosowania różnych dawek suplementów na podstawie różnic w spożywanych pokarmach i rozmiarze posiłków.Aby udzielić odpowiedzi na te pytania potrzebne jest przeprowadzenie odpowiednio zaplanowanego badania.

  • Stosowanie witaminy E w leczeniu łagodnego zaburzenia poznawczego i choroby Alzheimera (AD)
    [  Data publikacji przeglądu: 27 Stycznia 2017   ]
    Przyjmowanie witaminy E nie zmniejszyło liczby osób z MCI, u których rozwinęło się otępienie w ciągu trzech lat. Nie znaleźliśmy żadnych danych naukowych wskazujących, że witamina E poprawia czynności poznawcze (np. uczenie się i zapamiętywanie) u osób z MCI lub z otępieniem z powodu AD. W jednym badaniu wykazano, że osoby z otępieniem wywołanym przez AD, które przyjmowały witaminę E mogły radzić sobie lepiej z codziennymi czynnościami (np. kąpiel i ubieranie się) niż osoby, które przyjmowały placebo. W badaniach włączonych do przeglądu nie było danych naukowych wskazujących, że witamina E powoduje znaczące szkody w grupie uczestników, jednak tego typu badania nie są najlepszym sposobem na analizowanie negatywnych efektów, chyba, że skutki te występują z dużą częstością. Ponieważ wszystkie wyniki pochodzą z pojedynczych badań jest prawdopodobne, że dalsze badania mogą prowadzić do innych wniosków.

  • Leczenie wrastających paznokci
    [  Data publikacji przeglądu: 18 Kwietnia 2012   ]
    Zabiegi chirurgiczne w porównaniu z interwencjami niechirurgicznymi, są bardziej skuteczne w zapobieganiu nawrotom wrastających paznokci. Wykazano, że żadna z terapii pooperacyjnych, takich jak: antybiotyki lub miód manuka (manuka - krzew z rodziny mirtowatych - przyp. tłum.), jodowany związek powidonu (jodowany poliwinylopirolidon) z parafiną, hydrożel z parafiną lub opatrunek parafinowy, nie zmniejszała ryzyka zakażenia pooperacyjnego lub bólu pooperacyjnego, nie skracała też czasu gojenia. Pomimo dostępności różnych metod niechirurgicznych i chirurgicznych stosowanych w przypadku wrastania paznokci, nie ma zgody co do standardowo stosowanej metody pierwszego wyboru.

  • Karmienie na żądanie a karmienie według schematu niemowląt przedwcześnie urodzonych
    [  Data publikacji przeglądu: 31 Sierpnia 2016   ]
    Mimo, że badania były małe oraz niektóre z nich charakteryzowały się błędami w metodologii, analiza danych sugeruje, że karmienie na żądanie wiąże się z nieco wolniejszym przyrostem masy ciała oraz skróceniem czasu trwania fazy przechodzenia z karmienia przez sondę dojelitową do karmienia doustnego. Jakość niniejszych danych naukowych jest niska, a znaczenie wyników jest niepewne, ponieważ w badaniach nie potwierdzono wyraźnego lub jednoznacznego wpływu na długość pobytu w szpitalu. W żadnym z włączonych badań nie analizowano odczuć i poglądów rodziców, opiekunów oraz personelu medycznego. Niniejszy przegląd Cochrane nie dostarczył silnych i jednoznacznych danych naukowych potwierdzających, że karmienie na żądanie poprawia wyniki zdrowotne niemowląt przedwcześnie urodzonych lub ich rodzin. Karmienie na żądanie może pomóc w szybszym przejściu niemowląt na karmienie doustne, jednakże więcej badań z randomizacją jest koniecznych, aby potwierdzić powyższe wyniki.

  • Leki przeciwgrzybicze w leczeniu grzybicy skóry u dzieci
    [  Data publikacji przeglądu: 12 Maj 2016   ]
    W listopadzie 2015 r. przeprowadziliśmy wyszukiwanie badań, które były zaprojektowane zgodnie ze złotym standardem badań klinicznych (badania z randomizacją), oceniających doustne leczenie przeciwgrzybicze. Zidentyfikowaliśmy 25 badań klinicznych, które objęły łącznie 4449 dzieci poniżej 18 lat (4 nowe badania obejmujące 2637 włączono do niniejszej aktualizacji). W odniesieniu do całkowitego wyleczenia (zarówno wyleczenie infekcji jak i widoczny efekt wyleczenia, np. wyleczenie grzybicy i wyleczenie kliniczne) dane naukowe, o jakości od niskiej do umiarkowanej sugerują, że leczenie nowymi lekami takimi jak terbinafina, itrakonazol i flukonazol jest co najmniej tak samo skuteczne jak leczenie gryzeofulwiną, która stosowana jest powszechnie w leczeniu grzybicy owłosionej skóry głowy u dzieci wywołanej przez grzyby z gatunku Trichophyton. Jednakże, dane naukowe z niniejszej aktualizacji sugerują, że terbinafina może być bardziej skuteczna w całkowitym wyleczeniu niż gryzeofulwina w przypadku infekcji wywołanych przez T. tonsurans. Natomiast u dzieci z zakażeniem Microsporum nowe dane naukowe wskazują, że gryzeofulwina jest skuteczniejsza niż terbinafina. Wydaje się, że stosowanie terbinafiny, itrakonazolu i flukonazolu powoduje całkowite wyleczenie u podobnego odsetka uczestników, natomiast ketokonazol wydaje się być mniej skuteczny niż gryzeofulwina w leczeniu grzybicy owłosionej skóry głowy u dzieci wywołanej przez grzyby gatunku Trichophyton u dzieci. Jednakże, jakość danych naukowych była niska. W przypadku stosowania niektórych interwencji, odsetek całkowitego wyleczenia klinicznego wynosił 90% (np. w jednym badaniu porównującym terbinafinę z gryzeofulwiną w leczeniu zakażeń wywołanych Trichophyton ), jednakże dla większości porównywanych leków, odsetek wyleczenia był znacznie mniejszy. Włączone badania kliniczne podawały negatywne skutki uboczne, które miały podobnie łagodny charakter i były odwracalne w przypadku stosowania terbinafiny, gryzeofulwiny, itrakonazolu, ketokonazolu i flukonazolu. Obejmowały one reakcje skórne takie jak świąd, jak również ból brzucha, ból głowy oraz mdłości.

  • Interwencje psychospołeczne wśród osób nadużywających kokainy i amfetaminy
    [  Data publikacji przeglądu: 29 Września 2016   ]
    Okazało się, że w porównaniu z niestosowaniem interwencji każda interwencja psychospołeczna prawdopodobnie poprawia stosowanie się do zaleceń dotyczących leczenia i może sprzyjać abstynencji pod jego koniec; jednakże osoby uzależnione mogą nie być w stanie utrzymywać abstynencji kilka miesięcy po zakończeniu leczenia. Ostatecznie, autorzy przeglądu stwierdzili, że osoby poddawane poszczególnym interwencjom psychospołecznym pozostają w abstynencji przez dłuższy czas. W zdecydowanej większości badań oceniano konkretną interwencję psychospołeczną w połączeniu ze standardowym leczeniem lub porównywano ją z inną interwencją czy leczeniem farmakologicznym, stąd też grupy kontrolne nie pozostawały tak naprawdę bez leczenia. Mogło to doprowadzić do niedoszacowania prawdziwego efektu interwencji psychospołecznych. Stwierdzono, że w porównaniu ze standardowym leczeniem, każda interwencja psychospołeczna prawdopodobnie poprawia stosowanie się do zaleceń terapeutycznych, nie wpływa jednak na abstynencję w momencie zakończenia leczenia, ani nie pomaga w utrzymaniu długoterminowej abstynencji po leczeniu. Autorzy nie byli w stanie określić większej skuteczności którejkolwiek z interwencji psychospołecznych na podstawie bezpośrednich porównań. Większość z badań przeprowadzono w Stanach Zjednoczonych, co może ograniczać uogólnienie wyników, ponieważ skutki terapii psychospołecznych mogą silnie zależeć od kontekstu społecznego i etnicznego. W żadnym z badań nie opisano szkód związanych z interwencjami psychospołecznymi.

  • Witamina D w zapobieganiu napadom astmy
    [  Data publikacji przeglądu: 5 Września 2016   ]
    Osoby przyjmujące witaminę D doświadczały rzadszych napadów astmy, podczas których konieczne było podanie doustnych glikokortykosteroidów. Przeciętna liczba napadów w ciągu roku zmniejszyła się z 0,44/os. do 0,28/os. w grupie chorych przyjmujących witaminę D (dane naukowe wysokiej jakości). Suplementacja witaminy D zmniejszyła ryzyko zgłoszenia się do szpitala z powodu ostrego napadu astmy z 6/100 do około 3/100 (dane naukowe wysokiej jakości). Suplementacja witaminy D miała niewielki wpływ, lub nie poprawiała czynności płuc lub nasilenia codziennych objawów astmy (dane naukowe wysokiej jakości). Stwierdziliśmy, że suplementacja witaminy D w dawkach, które stosowano w analizowanych badaniach, nie zwiększała ryzyka wystąpienia poważnych objawów niepożądanych (dane naukowe umiarkowanej jakości). Wszystkie powyższe wyniki pochodzą z badań wysokiej jakości.

  • Poprawa zlecania antybiotyków przez lekarzy pracujących w szpitalach
    [  Data publikacji przeglądu: 9 Lutego 2017   ]
    Odnaleźliśmy 221 istotnych badań. Dziewięćdziesiąt sześć badań przeprowadzono w Ameryce Północnej. Pozostałe 125 badań przeprowadzono w Europie (87), Azji (19), Ameryce Południowej (8), Australii (8) oraz Azji Wschodniej (3). W badaniach tych oceniano interwencje, które można było podzielić na dwie szerokie kategorie: metody „restrykcyjne”, w ramach których stosowano zasady skutkujące prawidłowym przepisywaniem antybiotyków przez lekarzy oraz metody „ułatwiające”, które opierały się na poradzie oraz informacji zwrotnej by pomóc lekarzom dokonywać bardziej świadomych decyzji. Odnaleźliśmy dane naukowe wskazujące, że wprowadzone interwencje skutkowały otrzymywaniem przez hospitalizowanych właściwego leczenia, zgodnie z zasadami zlecania antybiotyków; pewność co wiarygodności tego oszacowania oceniono jako wysoką. Znaleźliśmy dane naukowe wskazujące, że interwencje skracają długość hospitalizacji bez zwiększenia ryzyka zgonu pacjentów; pewność co do wiarygodności tego oszacowania oceniono jako umiarkowaną. Zarówno metody restrykcyjne jak i ułatwiające były skuteczne w osiągnięciu założonych celów interwencji. Nie potrzebujemy więcej badań, aby odpowiedzieć na pytanie czy powyższe interwencje zmniejszają nieracjonalne stosowanie antybiotyków, ale potrzebujemy więcej badań, aby poznać w pełni niezamierzone konsekwencje stosowania restrykcyjnych interwencji. Interwencje były skuteczne w bezpiecznym zmniejszeniu nieracjonalnego stosowania antybiotyków w szpitalach, pomimo tego, że większość placówek nie stosowała szeroko przyjętych metod zmiany zachowań, takich jak sprawdzenie i dostarczenie informacji zwrotnej na temat działania. Skuteczne rozpowszechnienie wyników przeglądu może mieć istotny wpływ na ochronę zdrowia i politykę.

  • Działania podejmowane w miejscach pracy w związku z bólem szyi u pracowników
    [  Data publikacji przeglądu: 13 Kwietnia 2011   ]
    W przeglądzie uwzględniono 10 badań, w których wzięło udział 2745 uczestników. Dwa badania uznano jako obciążone małym ryzykiem błędu systematycznego. Interwencje stosowane w miejscach pracy obejmują: edukację pracowników na temat sposobów radzenia sobie ze stresem, zasad ergonomii, anatomii, zaburzeń mięśniowo-szkieletowych oraz znaczenia aktywności fizycznej. Pracowników uczono prostych ćwiczeń rozciągających, tego jak wykorzystać zrelaksowaną postawę ciała w czasie pracy oraz jaka jest odpowiednia postawa ciała, jak ważne są przerwy na odpoczynek, a także uczono ich technik relaksacyjnych. W niektórych badaniach uwzględniono również informacje dotyczące tego jak modyfikować obowiązki w pracy, obciążenie pracą, metody pracy, pozycję ciała i godziny pracy. W kilku badaniach wskazano jak wprowadzić pewne ulepszenia i zamienniki aktualnie używanych mebli i wyposażenia w miejscach pracy. Przedstawiony przegląd wykazał niskiej jakości dane naukowe wskazujące na to, że u pracowników, u których stosowano interwencje w miejscu pracy nie stwierdzono większej poprawy w zakresie nasilenia bólu, w porównaniu z tymi, którzy nie otrzymali żadnej interwencji. Odnaleziono umiarkowanej jakości dane naukowe (1 badanie, 415 pracowników) wskazujące na to, że podejmowane działania pomogły zmniejszyć liczbę pracowników przebywających na zwolnieniu lekarskim w ciągu 6 miesięcy, ale nie w okresie 3 i 12 miesięcy obserwacji. Może to być spowodowane tym, że niewielu pracowników biorących udział w badaniu znajdowało się na liście osób zwolnionych z pracy z powodu choroby. Wyniki kolejnych badań prawdopodobnie mogą mieć istotny wpływ na naszą pewność co do oszacowania efektów podejmowanych działań i możliwe jest że zmienią oszacowane efekty w zakresie nasilenia bólu oraz absencji chorobowej.

  • Czy zakaz lub ograniczenie reklam alkoholu wpływa na zmniejszenie jego spożycia?
    [  Data publikacji przeglądu: 4 Listopada 2014   ]
    Nadużywanie alkoholu jest istotnym czynnikiem ryzyka zachorowań, urazów (np. z powodu agresywnych zachowań lub wypadków drogowych), zgonu i problemów społecznych na całym świecie. Reklama i promowanie spożywania alkoholu jest powszechne. Zakaz lub ograniczenie reklamy alkoholu zaproponowano jako potencjalny sposób zmniejszenia spożycia alkoholu przez ogół społeczeństwa oraz jako sposób powstrzymania młodych ludzi przed rozpoczęcia picia w młodym wieku. W badaniu z randomizacją, młodzi mężczyźni, którzy oglądali filmy, których wątek alkoholu pojawiał się w małym zakresie, spożywali mniej alkoholu niż mężczyźni, którzy oglądali filmy, w których wątek alkoholu pojawiał się w dużym zakresie. Młodzi mężczyźni eksponowani na reklamy o neutralnej treści, w porównaniu z tymi, którzy byli eksponowani na reklamy z alkoholem, spożywali mniej alkoholu. Badanie trwało półtorej godziny, nie wiemy więc jak długo po zakończeniu badania utrzymują się efekty interwencji. W badaniu nie odnotowano żadnych szkodliwych efektów. Wyniki trzech badań ITS były niespójne. Połączyliśmy za pomocą metod statystycznych wyniki dwóch badań, w których oceniano konsekwencje wprowadzonego zakazu. W analizie wykazano ogólne zwiększenie spożycia piwa w populacji generalnej, po wprowadzeniu zakazu, jednak wyniki te były niepewne i można je również podsumować jako spójne z brakiem jakiejkolwiek różnicy czy ogólnym spadkiem konsumpcji alkoholu. Wyniki trzeciego badania ITS, w którym porównywano zniesienie całkowitego zakazu reklamy wszystkich alkoholi do zakazu reklamy jedynie alkoholi mocnych, również nie miały jednoznacznych wyników. W żadnym z tych badań nie odnotowano jakichkolwiek szkód wynikających z wprowadzenia zakazów.

  • Probiotyki w zapobieganiu cukrzycy ciążowej
    [  Data publikacji przeglądu: 27 Lutego 2014   ]
    Cukrzyca ciężarnych to choroba charakteryzująca się wysokim poziomem cukru we krwi u kobiet w czasie ciąży. Związane jest to z szeregiem niekorzystnych skutków związanych z ciążą dla matki, takich jak stan przedrzucawkowy (wysokie ciśnienie krwi i białkomocz) oraz poród instrumentalny lub za pomocą cesarskiego cięcia, jak również dla niemowląt, które są duże w stosunku do wieku płodowego. Obecne leczenie obejmuję dietę z lub bez stosowania leków. Profilaktyka w tej chorobie byłaby korzystniejsza niż leczenie. Interwencje profilaktyczne dotyczące diety i stylu życia są czasochłonne i nie zawsze skutkują zmniejszeniem liczby kobiet u których występuje cukrzyca ciążowa. Probiotyki - dobre bakterie, które zazwyczaj przyjmowane są w postaci kapsułek lub napojów - stanowią uzupełnienie bakterii jelitowych. Mają zdolność zmiany metabolizmu organizmu i tym samym mogą zapobiegać cukrzycy ciążowej. Niniejszy przegląd został zaprojektowany, aby sprawdzić czy dane naukowe potwierdzają to czy też nie. Obecnie, istnieje tylko jedno badanie z randomizacją obejmujące 256 kobiet. To badanie wykazało rzadsze występowanie cukrzycy ciążowej u kobiet przyjmujących probiotyki od początku ciąży oraz zmniejszenie o dwie trzecie częstości rozpoznania cukrzycy ciężarnych oraz zmniejszenie masy urodzeniowej dziecka o średnio 127 g. To badanie nie wykazało różnicy w częstości poronień, zgonów wewnątrzmacicznych płodu lub zgonów noworodka lub martwych urodzeń. Nie było jasnych danych naukowych dotyczących zmian w częstości porodów za pomocą cesarskiego cięcia lub ryzyku przedwczesnego porodu. W badaniu nie opisano ile wynosił przyrost masy ciała u kobiet w czasie ciąży lub ile dzieci było zbyt dużych w stosunku do wieku płodowego lub ich masa urodzeniowa wynosiła więcej niż 4000 g lub jaki był skład ciała dzieci. Jedno badanie nie jest wystarczające, aby obecnie sformułować jakiekolwiek wnioski. Inne badania są w trakcie realizacji.

  • Medytacja u dorosłych chorych na nowotwory złośliwe układu krwiotwórczego
    [  Data publikacji przeglądu: 3 Lutego 2016   ]
    Większości ze zdefiniowanych przez nas wyników (przeżycie całkowite, niepokój, zmęczenie, jakość snu i objawy niepożądane) w ogóle nie przedstawiono. Oceniamy jakość danych naukowych dla wyników dotyczących jakości życia i depresji jako bardzo niską, z powodu dużego ryzyka błędu systematycznego (oceniono wyniki dotyczące tylko 42 spośród 91 uczestników) i bardzo nieprecyzyjnych wyników. Nie odnaleziono wystarczających danych, które pozwoliłyby określić skuteczność praktykowania medytacji przez pacjentów hematologicznych, dlatego rola medytacji w leczeniu nowotworów złośliwych układu krwiotwórczego pozostaje niejasna. Istnieje potrzeba przeprowadzenia lepszej jakości, większych badań z randomizacją, aby potwierdzić możliwe efekty praktykowania medytacji wśród chorych hematologicznych. Dane naukowe są aktualne do sierpnia 2015 roku.

  • Statyny w zapobieganiu otępieniu
    [  Data publikacji przeglądu: 4 Stycznia 2016   ]
    Odnaleźliśmy dwa badania z randomizacją spełniające kryteria włączenia do niniejszego przeglądu o łącznej liczbie 26 340 uczestników. W żadnym z badań nie wykazano zmniejszenia ryzyka wystąpienia otępienia u osób leczonych statynami w porównaniu do osób przyjmujących placebo. Działania niepożądane były niewielkie zarówno w grupie leczonej statynami jak i placebo, ponadto grupy nie różniły się pod względem ryzyka zaprzestania udziału w badaniu z powodu działań niepożądanych.

  • Statyny w prewencji pierwotnej chorób sercowo-naczyniowych
    [  Data publikacji przeglądu: 31 Stycznia 2013   ]
    Stosowanie statyn wiązało się z mniejszym ryzykiem zgonu z jakiejkolwiek przyczyny, incydentów sercowo-naczyniowych zakończonych i niezakończonych zgonem, a także mniejszym ryzykiem rewaskularyzacji (tzn. przywrócenia prawidłowego przepływu krwi do serca) - chirurgicznej (pomostowanie aortalno-wieńcowe, CABG) lub przezskórnej angioplastyki wieńcowej (PTCA). Stosowanie statyny u 1000 osób przez 5 lat pozwoliło uniknąć 18 poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, co na tle innych metod profilaktyki ChSN wypada korzystnie. Stosowanie statyn nie zwiększa ryzyka wystąpienia poważnych objawów niepożądanych, np. nowotworów. Stosowanie statyn w prewencji pierwotnej jest prawdopodobnie kosztowo opłacalne.

  • Stosowanie gumy do żucia po operacjach chirurgicznych w celu przyśpieszenia powrotu prawidłowej czynności układu pokarmowego.
    [  Data publikacji przeglądu: 20 Lutego 2015   ]
    Istnieją dane wskazujące na korzystny wpływ żucia gumy na przywrócenie prawidłowej czynności układu pokarmowego po operacji. Jednak jakość badań włączonych do przeglądu jest ogólnie niska, co oznacza, że ich wyniki mogą być mało wiarygodne. Wiadomo również, że wiele czynników wpływa na występowanie niedrożności przewodu pokarmowego, oraz że nowe metody leczenia mają na celu zmniejszenie ryzyka jej powstawania. Dlatego też niezbędne są dalsze badania dotyczące żucia gumy po operacjach - obejmujące większe populacje, będące lepszej jakości, dotyczące innych rodzajów operacji i biorące pod uwagę najnowsze zmiany w systemach opieki zdrowotnej.

  • Tlenek azotu w wydychanym powietrzu w procesie planowania leczenia astmy u osób dorosłych
    [  Data publikacji przeglądu: 1 Września 2016   ]
    W niniejszym przeglądzie obejmującym 1700 osób dorosłych chorych na astmę stwierdziliśmy, że dostosowywanie dawek leków przeciwastmatycznych na podstawie stężenia tlenku azotu w wydychanym powietrzu (w porównaniu do grupy kontrolnej) było korzystne dla zmniejszenia liczby zaostrzeń (nawrotu choroby) podczas trwania badania. Jednak, nie odnaleźliśmy różnic pomiędzy poszczególnymi grupami w odniesieniu do pozostałych punktów końcowych (sposobów pomiaru) dotyczących astmy, które wpływały na codzienne objawy kliniczne, hospitalizacje lub dawki steroidów wziewnych. Zatem, wykorzystanie poziomu stężenia tlenku azotu w wydychanym powietrzu do dostosowania terapii astmy, może zmniejszyć ryzyko wystąpienia nawrotu choroby u osób dorosłych z astmą, ale nie wpływało na nasilenie codziennych objawów.

  • Promocja mycia rąk w zapobieganiu biegunce
    [  Data publikacji przeglądu: 8 września 2015  ]
    Promocja mycia rąk w placówkach opieki dziennej nad dziećmi lub szkołach w HICs prawdopodobnie zapobiega około 30% epizodów biegunki ( dane naukowe wysokiej jakości ), i może także zapobiegać, w podobnym odsetku, epizodom biegunki w szkołach w LMICs ( dane naukowe o niskiej jakości ). Wśród społeczności pochodzących z LMICs promocja mycia rąk zapobiegała około 28% epizodów biegunki ( dane naukowe o umiarkowanej jakości ). W jedynym badaniu przeprowadzonym w szpitalu, promocja mycia rąk również miała istotny wpływ na zmniejszenie średniej liczby biegunek ( dane naukowe o umiarkowanej jakości ). Jednak wniosek ten opiera się tylko na jednym badaniu, z zaledwie kilkoma uczestnikami, zatem niezbędne są dalsze badania, aby to potwierdzić. Wpływ promocji mycia rąk na związaną z nią poprawę higieny mycia rąk był większy w grupach otrzymujących interwencję niż w grupie kontrolnej bez względu na miejsce promocji (dane naukowe o jakości od niskiej do wysokiej ). Żadne z włączonych badań nie oceniało wpływu promocji mycia rąk na zgony związane z biegunką, umieralność z jakiejkolwiek przyczyny wśród dzieci poniżej piątego roku życia lub opłacalność promocji mycia rąk.

  • Zmiany zachowań w celu modyfikacji diety i aktywności fizycznej u osób dorosłych z nadwagą i otyłością
    [  Data publikacji przeglądu: 5 lutego 2014  ]
    Jaki jest wpływ interwencji dietetycznych i/lub interwencji polegających na zmianie aktywności fizycznej wprowadzonych w oparciu o transteoretyczny model zmiany zachowań w celu osiągnięcia trwałej (rok i dłużej) utraty masy ciała u osób dorosłych z nadwagą lub otyłością? Wykorzystanie transteoretycznego modelu zmiany zachowań (TTM) w połączeniu z dietą i/lub aktywnością fizyczną oraz innymi interwencjami nie dostarczyło jednoznacznych danych naukowych na temat wpływu powyższych działań na trwałą utratę masy ciała (średnia różnica na korzyść TTM wynosiła od 2,1 kg do 0,2 kg w ciągu 24 miesięcy). Jednakże, zaobserwowano inne pozytywne efekty, takie jak: zmiany w aktywności fizycznej i nawykach żywieniowych, które obejmowały dłuższy czas trwania i częstość podejmowania ćwiczeń, zmniejszenie spożycia tłuszczów i zwiększenie konsumpcji owoców i warzyw. W badaniach nie podano innych ważnych wyników, takich jak: jakość życia związana ze zdrowiem, zachorowania oraz koszty ekonomiczne.

  • Muzyka w bezsenności u dorosłych
    [  Data publikacji przeglądu: 13 sierpnia 2015  ]
    Na całym świecie miliony ludzi doświadczają bezsenności. Ludzie mogą doświadczać trudności z zaśnięciem, utrzymaniem ciągłości snu lub cierpieć z powodu niskiej jakości snu. Słaba jakość snu wpływa na zdrowie fizyczne i psychiczne. Konsekwencje snu o niskiej jakości są kosztowne, zarówno dla jednostki jak i społeczeństwa. Wielu ludzi słucha muzyki, aby poprawić swój sen, jednak skuteczność takiego działania jest niejasna. Przeszukaliśmy elektroniczne bazy danych i czasopisma muzykoterapeutyczne w celu identyfikacji odpowiednich badań. Włączyliśmy sześć badań o łącznej liczbie 314 uczestników. W pięciu badaniach oceniano jakość snu. Wyniki sugerują, że słuchanie muzyki może poprawić jakość snu. Tylko w jednym badaniu podano dane dotyczące innych aspektów snu, w tym czasu potrzebnego do zaśnięcia, rzeczywistej ilości snu oraz ilości wybudzeń w trakcie snu. W badaniu tym nie było danych wskazujących, aby słuchanie muzyki przynosiło korzyści w kontekście tych wyników. W żadnym z włączonych badań nie odnotowano negatywnych skutków ubocznych spowodowanych słuchaniem muzyki.

  • Przepisywanie leków przez pracowników ochrony zdrowia innych niż lekarze
    [  Data publikacji przeglądu: 22 listopada 2016  ]
    W ramach przeglądu odnaleźliśmy 45 badań, w których pielęgniarki i farmaceutów posiadających dużą autonomię w zakresie przepisywania leków porównano z osobami przepisującymi leki w zwyczajowym modelu opieki zdrowotnej. W kolejnym badaniu porównano przepisywanie leków przez pielęgniarki przy wsparciu stosownymi wytycznymi i przepisywanie leków przez pielęgniarki bez takiego wsparcia. Nie odnaleziono badań dotyczących przepisywania leków przez inne osoby z wykształceniem medycznym lub przez osoby bez takiego wykształcenia. Cztery badania dotyczące pielęgniarek obejmowały kraje i regiony o niskim lub średnim dochodzie, takie jak: Kolumbia, Afryka Południowa, Uganda i Tajlandia. Pozostałe badania przeprowadzono w krajach zachodnich o wysokim dochodzie. Czterdzieści dwa badania przeprowadzono w ośrodkach opieki ambulatoryjnej, dwa w szpitalach, jedno w zakładzie pracy i jedno w zakładzie opieki nad osobami starszymi. Przepisywanie leków było jedynie elementem procesu leczenia, zwłaszcza w przypadku chorób przewlekłych. Farmaceuci i pielęgniarki po szkoleniach na temat chorób lub stanów zdrowotnych przeprowadzonych na różnych poziomach wykształcenia (szkolenie w ramach studiów, podyplomowe lub w trakcie pracy) osiągali w zakresie przepisywania leków podobne wyniki jak lekarze. Osoby wypisujące recepty, które nie były lekarzami, często miały dostęp do wsparcia medycznego, które miało usprawniać model współpracy w przepisywaniu leków.

do góry


2017

  • Joga w leczeniu przewlekłych nieswoistych bólów krzyża
    [  Data publikacji przeglądu: 12 stycznia 2017  ]
    Wyniki przeglądu wskazują, że w porównaniu z niewykonywaniem ćwiczeń fizycznych, uprawianie jogi może poprawiać funkcjonowanie dolnej części pleców i w niewielkim stopniu może także zmniejszać nasilenie objawów bólu krzyża w okresie pierwszych 6 do 12 miesięcy, chociaż efekt był za mały żeby uznać go za istotny klinicznie. Jednak konieczne jest przeprowadzenie większych i bardziej wiarygodnych badań z dłuższym okresem obserwacji, aby móc wyciągnąć jakiekolwiek jednoznaczne wnioski na temat długoterminowego wpływu ćwiczenia jogi na stan zdrowia. Jednak joga może zwiększać nasilenie bólu pleców u niektórych osób. Około 5% osób, które uprawiają jogę doświadcza nasilenia bólu pleców, chociaż ryzyko jego wystąpienia może być podobne do ryzyka wystąpienia objawów niepożądanych związanych z wykonywaniem innych ćwiczeń fizycznych w obrębie pleców. Według głównego autora przeglądu, Susan Wieland (Cochrane Complementary Medicine at the Center for Integrative Medicine, University of Maryland School of Medicine, Maryland): "Nasze wyniki wskazują na to, że ćwiczenie jogi może w niewielkim stopniu zmniejszyć objawy bólu krzyża, ale wyniki pochodzą z badań o krótkim okresie obserwacji. W chwili obecnej posiadamy jedynie dane naukowe o niskiej do umiarkowanej jakości dotyczące efektów ćwiczenia jogi w okresie krótszym niż 6 miesięcy u osób cierpiących na przewlekły ból krzyża. Ćwiczenia jogi uprawiane w badaniach opracowano w celu łagodzenia bólu krzyża i należy pamiętać, że w każdym w tych badań zajęcia jogi prowadzili doświadczeni praktycy. Wyniki tego przeglądu Cochrane pomogą w podejmowaniu bardziej świadomych wyborów dotyczących możliwości leczenia w przyszłości".

do góry


2016

  • Zautomatyzowany system komunikacji telefonicznej w profilaktyce chorób i kontroli stanów przewlekłych
    [  Data publikacji przeglądu: 14 grudnia 2016  ]
    Zautomatyzowany system komunikacji telefonicznej (ang. automated telephone communication systems, ATCS) wysyła wiadomości głosowe i zbiera informacje dotyczące stanu zdrowia od osób, które używają w swoich telefonach wybierania tonowego lub oprogramowania służącego do rozpoznawania komend głosowych. Takie rozwiązanie może zastąpić lub wspomóc telefoniczny kontakt między pracownikami służby zdrowia i pacjentami. Istnieje wiele rodzajów ATCS: jednokierunkowe wiadomości głosowe do pacjentów, interaktywny system odpowiedzi głosowej (IVR; osoba dzwoniąca po wysłuchaniu nagranych uprzednio komunikatów, za pomocą aparatu z wybieraniem tonowym lub za pomocą komendy głosowej, wybiera poszczególne pozycje z menu - przyp. tłum.), systemy wzbogacone o dodatkowe funkcjonalności, takie jak skierowanie na konsultację (ATCS Plus) lub systemy gdzie ATCS jest częścią złożonej interwencji (multimodalne). Zautomatyzowany system komunikacji telefonicznej może być obiecującą interwencją stosowaną w celu zmiany pewnych zachowań zdrowotnych, poprawy wyników zdrowotnych oraz zwiększenia częstości korzystania z opieki zdrowotnej.

  • Leki stosowane w leczeniu otyłości u dzieci i młodzieży
    [  Data publikacji przeglądu: 29 listopada 2016  ]
    We włączonych badaniach oceniano stosowanie metforminy (10 badań), sibutraminy (6 badań), orlistatu (4 badania), a w jednym badaniu oceniano łączne stosowanie metforminy i fluoksetyny. W badaniach w toku ocenia się stosowanie metforminy (4 badania), topiramatu (2 badania) i eksenatydu (2 badania). W większości badań odnotowano wskaźnik masy ciała (BMI) i masę ciała: BMI jest miarą tkanki tłuszczowej i jest obliczana na podstawie pomiarów masy ciała i wysokości (kg/m 2 ). U dzieci, BMI mierzy się tak, aby uwzględnić płeć, masę ciała i wzrost w miarę dorastania dzieci (BMI z-score). Średnia zmiana BMI w grupach kontrolnych wynosiła od 1,8 kg/m 2 zmniejszenia wskaźnika po wzrost wskaźnika o 0,9 kg/m 2 , podczas gdy we wszystkich grupach otrzymujących interwencję średnia redukcja była bardziej wyraźna (redukcja o 1,3 kg/m 2 ). Ten sam efekt zaobserwowano dla zmiany masy ciała: średnio u dzieci i nastolatków w grupach otrzymujących interwencję ubytek masy ciała był o 3,9 kg większy niż dzieci i nastolatków w grupach kontrolnych. Autorzy badania informowali o poważanych skutkach ubocznych, które wystąpiły średnio wśród 24 uczestników na 1000 osób w grupach interwencji w porównaniu ze średnią z grup kontrolnych: 17 uczestników na 1000. Liczba uczestników, którzy odstąpili od interwencji z powodu skutków ubocznych wynosiła: 40 uczestników na 1000, w grupach interwencji i 27 uczestników na 1000, w grupach kontrolnych. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi w badaniach dotyczących orlistatu i metforminy były dolegliwości układu pokarmowego (takie jak: biegunka i łagodny ból brzucha). Częste działania niepożądane w badaniach z sibutraminą obejmowały przyspieszenie akcji serca (tachykardia), zaparcia i wysokie ciśnienie krwi. W badaniu z fluoksetyną zgłaszano suchość w ustach i luźne stolce. W jednym badaniu podano informacje dotyczące jakości życia zależnej od zdrowia (miara funkcjonowania fizycznego, umysłowego, emocjonalnego i społecznego) i nie stwierdzono istotnych różnic między grupą interwencji i kontrolną. W żadnym z badań nie analizowano opinii uczestników o otrzymywanej przez nich interwencji lub skutków społeczno-ekonomicznych. Tylko w jednym badaniu informowano o zachorowalności (czyli, jak często występuje choroba na określonym obszarze) związanej z interwencją i w grupie tej odnotowano więcej przypadków kamicy żółciowej po leczeniu orlistatem. Autorzy badania podali informację o jednym samobójstwie w grupie interwencji otrzymującej orlistat. Jednakże, badania nie trwały na tyle długo, by rzetelnie zbadać zgony z jakiejkolwiek przyczyny. W żadnym z badań nie analizowano leczenia w grupie dzieci, które mają tylko nadwagę (otyłe dzieci charakteryzują się znacznie większą masą ciała, BMI lub BMI z-score, niż dzieci z nadwagą).

  • Pończochy uciskowe w zapobieganiu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) u pasażerów podróżujących samolotem
    [  Data publikacji przeglądu: 14 września 2016  ]
    Stosowanie pończoch uciskowych skutkowało znacznym zmniejszeniem występowania bezobjawowej ZŻG (wolno narastający ból, obrzęk i podwyższona temperatura) wśród pasażerów przydzielonych do grupy noszącej pończochy w porównaniu do grupy, która pończoch nie nosiła. Ta różnica w bezobjawowej ZŻG między dwiema grupami odpowiada zmniejszeniu ryzyka wystąpienia choroby u kilkudziesięciu pasażerów na tysiąc do dwóch- trzech na tysiąc. Osoby noszące pończochy miały mniejszy obrzęk nóg w porównaniu do osób ich nie stosujących. U mniejszej liczby pasażerów noszących pończochy, w porównaniu z nienoszącymi pończoch, rozwinęła się zakrzepica żył powierzchownych. Nie we wszystkich badaniach odnotowywano potencjalne problemy z noszeniem pończoch, lecz w tych, w których zwracano na to uwagę, stosowanie pończoch było dobrze tolerowane.

  • Niefarmakologiczne interwencje w senności oraz zaburzeniach snu u pracowników zmianowych, pracujących w nocy
    [  Data publikacji przeglądu: 23 sierpnia 2016  ]
    Podsumowując, istnieje zbyt wiele wątpliwości, by można było potwierdzić faktyczny wpływ jakiejkolwiek indywidualnej, niefarmakologicznej interwencji na senność i problemy ze snem u pracowników zmianowych. Niezbędne są dalsze badania, lepiej zaprojektowane, jasno opisujące metodologię i wyniki, obejmujące większą liczbę pracowników z dłuższym okresem obserwacji, by można mieć pewność. Badania również powinny identyfikować uczestników będących "typem porannym" (tzw. "skowronki" - przyp. tłum.) oraz "typem nocnym" (tzw. "sowy" - przyp. tłum), aby być pewnym, że dany pracownik zmianowy otrzymuje właściwą interwencję.

  • Akupunktura w rehabilitacji po udarze mózgu
    [  Data publikacji przeglądu: 26 sierpnia 2016  ]
    Odnaleźliśmy pewne dane wskazujące, że akupunktura poprawia wykonywanie czynności dnia codziennego oraz szereg aspektów z obszaru czynności neurologicznych. Jednakże, wnioski te opierają się na badaniach o niskiej jakości danych. Nie raportowano poważnych działań niepożądanych, również nie odnaleziono informacji o wpływie akupunktury na ryzyko zgonu lub potrzebę opieki instytucjonalnej nad pacjentem.

  • Kangurowanie w celu zmniejszenia chorobowości i umieralności u noworodków o niskiej masie urodzeniowej
    [  Data publikacji przeglądu: 23 sierpnia 2016  ]
    Kangurowanie w porównaniu do tradycyjnej opieki neonatologicznej zmniejsza umieralność niemowląt (w chwili wypisu ze szpitala, w wieku równym 40-41 tygodni od ostatniej miesiączki matki oraz w późniejszym okresie obserwacji), a także zmniejsza występowanie ciężkich infekcji/posocznicy (przyp. tłum. sepsy), zakażeń szpitalnych/posocznicy, hipotermii, chorób dolnych dróg oddechowych oraz innych ciężkich schorzeń. Co więcej, kangurowanie zwiększa przyrost masy ciała, długości ciała oraz obwodu główki dziecka, częstość karmienia piersią (w chwili wypisu ze szpitala, w wieku równym 40-41 tygodni od ostatniej miesiączki matki oraz oraz między pierwszym a trzecim miesiącem obserwacji), zadowolenie matki z metody opieki nad dzieckiem, oraz poprawia więź między matką a dzieckiem oraz środowiskiem domowym. Badacze nie zaobserwowali różnic w zakresie rozwoju neurologicznego oraz wyników neurosensorycznych w wieku 12 miesięcy skorygowanych (u dzieci urodzonych przedwcześnie koryguje się wiek poprzez odejmowanie od wieku urodzeniowego liczby tygodni o które rozwiązanie nastąpiło wcześniej).

  • Środki hormonalne w kontroli urodzeń u kobiet z nadwagą lub otyłością
    [  Data publikacji przeglądu: 18 sierpnia 2016  ]
    Otyłość stała się ważnym problemem zdrowotnym na świecie. Nadwaga lub otyłość może również wpływać na skuteczność niektórych metod antykoncepcji. Generalnie, w analizowanych badaniach nie wykazano związku pomiędzy BMI lub masą ciała a skutecznością metod antykoncepcyjnych. Odnaleźliśmy zaledwie kilka badań oceniających większość metod. Badania stosujące BMI, zamiast masy ciała, mogą wskazywać czy istnieje związek między tłuszczową masą ciała a skutecznością antykoncepcji. Metody oceniane w przeglądzie były skuteczne, jeśli stosowano je zgodnie z zaleceniami. Ogólna jakość badań w niniejszym przeglądzie była niska, w szczególności dla starszych badań. Jednakże jakość większości badań mogłaby zostać oceniona wyżej, gdyby oceniać ich pod kątem głównego celu a nie porównania ocenianego w niniejszym przeglądzie.

  • Skuteczność działań, których celem jest zmniejszenie korupcji w sektorze ochrony zdrowia
    [  Data publikacji przeglądu: 16 sierpnia 2016  ]
    Wyniki niniejszego przeglądu sugerują, że niektóre sposoby walki z korupcją w systemie ochrony zdrowia mogą wpływać na jej skalę. Sposoby te obejmują: zaangażowanie niezależnych urzędów sprawdzających i karających za korupcję, informowanie pracowników służby zdrowia, że niedopuszczalne jest przyjmowanie środków finansowych od firm farmaceutycznych, upewnienie się, że informacje dotyczące cen/kosztów usług zdrowotnych są przejrzyste i publicznie dostępne, łącznie z informacją na temat zwiększenia wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia.

  • Czy interwencje muzyczne mogą przynieść korzyści zdrowotne chorym na nowotwór złośliwy?
    [  Data publikacji przeglądu: 15 sierpnia 2016  ]
    Wyniki sugerują, że interwencje muzyczne mogą mieć korzystny wpływ na stan niepokoju, natężenie bólu, zmęczenie i jakość życia osób chorych na nowotwór złośliwy. Ponadto, muzyka może mieć niewielki pozytywny wpływ na częstotliwość rytmu serca, częstość oddechów oraz wartość ciśnienia krwi. Zmniejszenie nasilenia lęku, zmęczenia i natężenia bólu to istotne korzyści dla osób chorych na nowotwór złośliwy, bowiem wpływają one na ogólną jakość życia chorego. W związku z tym, zaleca się rozważenie możliwości włączenia interwencji w postaci muzykoterapii i medycyny muzycznej w psychospołeczną opiekę nad chorymi na nowotwór złośliwy.

  • Stosowanie ksylitolu (cukru brzozowego) w zapobieganiu zapaleniu ucha środkowego u dzieci do 12 lat
    [  Data publikacji przeglądu: 3 sierpnia 2016  ]
    Ksylitol podawany w postaci gum do żucia, pastylek do ssania lub syropu może zmniejszyć częstość występowania OZUŚ u zdrowych dzieci bez ostrego zakażenia górnych dróg oddechowych z 30% do 22%. Nie stwierdzono różnicy pod względem częstości występowania objawów niepożądanych (takich jak: dyskomfort w jamie brzusznej i osutka). Opierając się na powyższych wynikach można oczekiwać, że wśród 1000 dzieci w wieku do 12 lat OZUŚ może wystąpić u 299 dzieci, w porównaniu z 194 do 263 dzieci, które stosowały gumy do żucia zawierające ksylitol. Profilaktyczny efekt stosowania ksylitolu u zdrowych dzieci z zakażeniem dróg oddechowych lub u dzieci podatnych na zachorowanie na zapalenie ucha środkowego jest niejednoznaczny.

  • Stosowanie płynów do płukania jamy ustnej z fluorem w celu zapobiegania próchnicy zębów u dzieci i młodzieży
    [  Data publikacji przeglądu: 29 lipca 2016  ]
    Niniejsza aktualizacja przeglądu potwierdziła, że regularne stosowanie płynów do płukania jamy ustnej z fluorem pod nadzorem może zmniejszać próchnicę zębów u dzieci i młodzieży. Wyniki 35 badań wykazały, że w grupie stosującej płyn do płukania jamy ustnej z fluorem o 27% zmniejszyła się powierzchnia zębów z ubytkami próchnicowymi i usuniętych oraz wypełnionych powierzchni zębów stałych w porównaniu z placebo lub niestosowaniem płynu do płukania. Korzyść ta może dotyczyć również dzieci stosujących pasty do zębów z fluorem lub mieszkających na obszarach gdzie woda jest fluorowana. Łączne wyniki 13 badań wskazują, że stosowanie płynu do płukania jamy ustnej z fluorem prowadziło do ok. 23% zmniejszenia liczby zębów z ubytkami próchnicowymi oraz usuniętych i wypełnionych zębów stałych w porównaniu do placebo lub braku stosowania płynu do płukania. W żadnym z badań nie oceniano efektów stosowania płynów z fluorem na zęby dzieci. Nie odnaleźliśmy wielu informacji na temat efektów ubocznych oraz jak dzieci radziły sobie ze stosowaniem płynów do płukania jamy ustnej. Regularne stosowanie płynów do płukania jamy ustnej z fluorem pod nadzorem prowadzi do dużego zmniejszenia nasilenia próchnicy zębów stałych u dzieci. Odnaleźliśmy niewiele informacji dotyczących potencjalnych negatywnych skutków stosowania płynów z fluorem przez dzieci.

  • Ochrona przed słońcem (w tym filtry przeciwsłoneczne) w celu zapobiegania rakowi podstawnokomórkowemu i płaskonabłonkowemu skóry
    [  Data publikacji przeglądu: 25 lipca 2016  ]
    W okresie obserwacji nie stwierdziliśmy żadnych różnic w obu grupach w liczbie osób, u których rozwinął się rak skóry (BCC lub cSCC). W związku z powyższym wydaje się, że nie ma różnicy pomiędzy stosowaniem kremu z filtrem przeciwsłonecznym codziennie a stosowaniem takiego kremu okazjonalnie. Nasze jedno włączone badanie, dotyczyło tylko kremów z filtrem przeciwsłonecznym, dlatego nie mogliśmy ocenić innych sposobów ochrony przed słońcem. Nie zidentyfikowaliśmy żadnego badania, w którym oceniano inne metody, takie jak ubrania chroniące przed słońcem, okulary słoneczne, nakrycia głowy lub poszukiwanie schronienia w cieniu, gdy przebywa się na zewnątrz. Nie odnaleźliśmy danych dotyczących skuteczności codziennego stosowania kremów z filtrem przeciwsłonecznym w zapobieganiu rakom skóry (BCC lub cSCC) w porównaniu ze sporadycznym stosowaniem kremów ochronnych. Dane były niepewne, dlatego przyszłe badania mogą zmienić obecne wyniki. Efekty uboczne związane ze stosowaniem kremów z filtrem przeciwsłonecznym zawierających beta-karoten lub bez jego dodatku obejmowały alergię kontaktową i podrażnienia skóry i wystąpiły u niewielkiego odsetka przypadków.

  • Terapia logopedyczna u dzieci z dyzartrią nabytą przed ukończeniem 3. roku życia
    [  Data publikacji przeglądu: 18 lipca 2016  ]
    Wyniki małych badań obserwacyjnych sugerują, że u niektórych dzieci terapia może wiązać się z pozytywnymi zmianami w zakresie zrozumienia i czystości głosu. Konieczne jest przeprowadzanie rygorystycznych badań z randomizacją, aby ocenić czy terapia logopedyczna może pomóc dzieciom zwiększyć poprawność wymowy oraz czy zrozumiałe wypowiadanie się zwiększa udział dzieci w życiu społecznym, aktywność edukacyjną oraz ich jakość życia.

  • Leczenie obrzęku piersi (przepełnionych, twardych i bolesnych piersi) u kobiet karmiących piersią
    [  Data publikacji przeglądu: 28 czerwca 2016  ]
    W jednym z badań, w którym porównano akupunkturę ze standardową opieką (porady i oksytocyna w sprayu) nie wykazano różnic w odniesieniu do zaprzestania laktacji. Jednakże, u kobiet w grupie stosującej akupunkturę mniejsze było prawdopodobieństwo rozwoju ropnia, mniej nasilone były objawy w 5. dniu oraz rzadziej występowała gorączka, w porównaniu do kobiet z grupy otrzymującej standardową opiekę. W trzech badaniach dotyczących liści kapusty nie wykazano różnicy pomiędzy stosowaniem liści w temperaturze pokojowej a schłodzonymi, pomiędzy schłodzonymi liśćmi kapusty a żelowymi okładami oraz między kremami z wyciągiem z kapusty a kremami bez aktywnego składnika. Jednakże wszystkie metody leczenia przynosiły ulgę. Ciepłe/zimne okłady okazały się bardziej skuteczne niż akupresura. Gua Sha, (technika medycyny chińskiej, polegająca na działaniu na skórę w taki sposób, aby wywołać jej lokalne zaczerwienie lub nawet wybroczyny - przyp. tłum.) okazała się bardziej skuteczna, w łagodzeniu objawów obrzęku piersi, niż gorące okłady i masaż, chociaż obie formy leczenia wiązały się z obniżeniem temperatury piersi, zmniejszeniem nasilenia obrzęku, zmniejszeniem natężenia bólu i dyskomfortu po pięciu i po 30 minutach po zabiegu. W badaniach dotyczących terapii ultradźwiękami wykazano podobny, minimalny efekt w porównaniu do pozorowanych ultradźwięków, natomiast, w innym badaniu, podawanie oksytocyny w zastrzykach nie przynosiło ulgi w ogóle. Wydaje się, że stosowanie żelowych okładów chłodzących dostosowanych do kształtu piersi, w porównaniu z rutynową opieką, przynosiło zmniejszenie bólu, jednakże bardzo niska jakość badania podaje w wątpliwość wiarygodność wyników.

  • Betahistyna w leczeniu objawowym zawrotów głowy
    [  Data publikacji przeglądu: 21 czerwca 2016  ]
    Zebrane dane wskazują, że odsetek pacjentów zgłaszających zmniejszenie nasilenia zawrotów głowy był istotnie większy w grupie betahistyny niż w grupie placebo. Jednakże ze względu na znaczące zróżnicowanie wyników badań, do wyniku całościowej analizy należy podchodzić z ostrożnością. Odsetek pacjentów zgłaszających skutki uboczne leku był podobny w obydwu grupach: 16% w grupie betahistyny i 15% w grupie otrzymującej placebo. Ogólnie biorąc, 16% pacjentów z obu grup wycofało się z badań. Dane dotyczące wpływu betahistyny, oparte na obiektywnych testach badających funkcjonowanie narządu równowagi w uchu wewnętrznym, były niewystarczające. Brakowało także informacji dotyczących wpływu betahistyny ??na ogólną jakość życia czy liczbę upadków.

  • Wpływ wzbogacania żywności podstawowej w cynk na stan zdrowia
    [  Data publikacji przeglądu: 9 czerwca 2016  ]
    Wpływ wzbogacania żywności cynkiem na częstość występowania jego niedoboru jest niepewny. Wzbogacanie żywności w cynk może nieznacznie poprawiać stężenie tego pierwiastka we krwi badanej populacji, jeśli jest on jedynym mikroelementem wykorzystanym do wzbogacania diety. Cynk dodawany do żywności w połączeniu z innymi mikroelementami może wpływać tylko nieznacznie na poziom tego pierwiastka we krwi lub ostatecznie nie przynosić efektu. Wzbogacanie żywności w cynk może spowodować niewielką lub zupełnie pomijalną różnicę w częstości występowania niedowagi czy zahamowania rozwoju. Skutki wzbogacania żywności cynkiem na inne efekty zdrowotne, włączając wyniszczenie i wpływ na masę ciała/wzrost, są nieznane. Wzbogacanie żywności cynkiem wydaje się nie mieć żadnego negatywnego wpływu na wskaźniki odżywienia żelazem lub miedzią. Większość badań włączonych do niniejszego przeglądu obejmowała niewielką liczbę uczestników a wyniki oceniono jako obciążone małym lub niejasnym ryzykiem błędu. Były też pewne niespójności w wynikach pomiędzy badaniami.

  • Leczenie biologiczne w opanowaniu objawów zmęczenia u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów
    [  Data publikacji przeglądu: 6 czerwca 2016  ]
    Łącznie 9946 uczestników otrzymało leczenie biologiczne i 4682 uczestników leczenie standardowe. Wszystkie, z wyjątkiem dwóch badań, to badania z randomizacją, w których w grupie kontrolnej stosowano placebo, a więc złoty standard pod względem jakości badań. Porównaliśmy skuteczność stosowania leków biologicznych i placebo. W niektórych badaniach chorzy na RZS mogli otrzymywać standardowe leczenie na początku badania. W tych badaniach uczestnicy dodatkowo otrzymywali lek biologiczny albo placebo łącznie ze standardową terapią. Stosowanie leków biologicznych wiązało się z małym do umiarkowanego zmniejszeniem (zmniejszenie o 9 jednostek, zakres skali 0-52) nasilenia objawów zmęczenia ocenianym przez pacjenta, w porównaniu ze zmniejszeniem o 3 jednostki u chorych w grupie placebo. Nie jest jasne czy ta poprawa wynika ze zmniejszenia aktywności choroby, bezpośredniego wpływu stosowania leków biologicznych czy też z jakiegoś innego mechanizmu.

  • Wywoływanie porodu w przypadku podejrzenia bardzo dużych noworodków
    [  Data publikacji przeglądu: 22 maja 2016  ]
    Pomimo tego, że niektórzy rodzice oraz lekarze mogą uważać, że istniejące dane naukowe są wystarczające, aby wywołanie porodu można było uznać za uzasadnione, inni mogą się z tym nie zgadzać. Potrzebne jest przeprowadzenie kolejnych badań wysokiej jakości, w celu ustalenia najbardziej odpowiedniego czasu indukcji porodu pod koniec ciąży oraz poprawy w zakresie dokładności rozpoznawania makrosomii.

  • Rodzaje implantów w chirurgii rekonstrukcyjnej piersi po mastektomii
    [  Data publikacji przeglądu: 16 maja 2016  ]
    Jedynie w dwóch badaniach odnotowano różnice pod względem ocenianych punktów końcowych między poszczególnymi rodzajami implantów. W jednym badaniu obejmującym 65 kobiet, w którym porównano implanty silikonowe i implanty wypełnione solą fizjologiczną stwierdzono, że zastosowanie tych drugich wiązało się z mniejszą liczbą przypadków przykurczu torebki oraz z większą liczbą kobiet zadowolonych ze zrekonstruowanej piersi. Jednak w grupie, w której zastosowano implanty wypełnione solą fizjologiczną u większej liczby kobiet konieczna była dodatkowa operacja rekonstruowanej piersi, w porównaniu z grupą pacjentek, u których stosowano implanty silikonowe. W innym badaniu, obejmującym 40 kobiet, porównywano stosowanie implantów o zmiennej objętości (umieszczonymi podczas jednego zabiegu chirurgicznego) i implantów o stałej objętości (wszczepionymi podczas drugiego oddzielnego zabiegu) i stwierdzono znacznie większe zadowolenie pacjentek i znacznie mniejszy odsetek ponownych zabiegów operacyjnych w grupie kobiet, u których zastosowano implanty o stałej objętości. W pozostałych trzech badaniach dokonano następujących porównań: teksturowana vs gładka powierzchnia implantu silikonowego (u 20 kobiet), implant wypełniony PVP-hydrożelem vs implant wypełniony solą fizjologiczną (u 41 kobiet) oraz anatomiczny vs okrągły kształt implantu (u 36 kobiet). W badaniach tych nie stwierdzono żadnych różnic między poszczególnymi rodzajami implantów pod względem częstości występowania punktów końcowych, takich jak: przykurcz torebki, inne krótkoterminowe powikłania lub konieczność wykonania ponownego zabiegu operacyjnego. Nie odnaleziono żadnych badań, w których porównywano implanty silikonowe najnowszej i starszej generacji lub implanty różnych producentów.

  • Czy psychoterapia może pomóc osobom, które dokonały samouszkodzenia?
    [  Data publikacji przeglądu: 12 maja 2016  ]
    Wyniki najnowszych badań sugerują, że psychoterapia, bardziej znana jako "leczenie poprzez rozmowę" może pomóc osobom, które dokonały samouszkodzenia.
    Samouszkodzenie jest to zamierzone zatrucie lub samouszkodzenie ciała. Wiele osób przyjmowanych do szpitala z tego powodu obciążone jest zwiększonym ryzykiem ponownego samouszkodzenia lub samobójstwa. Jest to poważny problem w wielu krajach, który wiąże się z dużym cierpieniem pacjentów oraz ich rodzin i przyjaciół, a także stawia wysokie wymagania wobec służby zdrowia.

  • Interwencje w leczeniu nudności i wymiotów w ciąży o dużym nasileniu (niepowściągliwe wymioty ciężarnych)
    [  Data publikacji przeglądu: 11 maja 2016  ]
    Biorąc pod uwagę, że dostępnych jest niewiele danych naukowych potwierdzających przewagę jednej interwencji nad drugą w leczeniu niepowściągliwych wymiotów ciężarnych, niezbędne są większe badania z grupą kontrolą w celu oceny omawianych terapii. Należy przeprowadzić więcej badań porównujących działania niepożądane i bezpieczeństwo, jak również koszty ekonomiczne oraz korzyści z interwencji, aby ułatwić wybór optymalnego leczenia. Dostępność danych naukowych dotyczących działań niepożądanych występujących u matki i dziecka była ograniczona i nie odnaleźliśmy żadnych badań oceniających dietę lub inne interwencje związane ze stylem życia.

  • Akupunktura w leczeniu schorzeń szyi
    [  Data publikacji przeglądu: 4 maja 2016  ]
    Osoby cierpiące na przewlekły ból szyi, u których zastosowano akupunkturę, zgłaszały większą ulgę w bólu natychmiast po zastosowaniu leczenia oraz w krótkim okresie po zabiegu niż osoby, u których stosowano pozorowane leczenie. Osoby cierpiące na przewlekły ból szyi, u których zastosowano akupunkturę, zgłaszały większą poprawę w zakresie bólu oraz niesprawności w krótkim okresie po zabiegu niż osoby, które oczekiwały na zabieg.

  • Joga jako dodatkowa metoda leczenia u chorych na astmę
    [  Data publikacji przeglądu: 26 kwietnia 2016  ]
    Press release - wersja polska, plik PDF

  • Skuteczność akupunktury w zapobieganiu bólowi głowy typu napięciowego
    [  Data publikacji przeglądu: 19 kwietnia 2016  ]
    Dokonaliśmy przeglądu 12 badań opublikowanych do stycznia 2016 roku, obejmujących łącznie 2349 dorosłych. W aktualizacji niniejszego przeglądu uwzględniono wyniki 1 nowego badania.
    Dodanie akupunktury do standardowej terapii albo początkowego leczenia bólu głowy (zazwyczaj za pomocą leków przeciwbólowych) w 2 dużych badaniach wiązało się z mniejszą o co najmniej połowę częstością napadów bólu głowy u 48 na 100 uczestników, w porównaniu z 17 uczestnikami na 100, którzy otrzymywali tylko standardowe leczenie.

  • Czy programy dostarczane za pomocą telefonów komórkowych pomagają w zaprzestaniu palenia tytoniu?
    [  Data publikacji przeglądu: 10 kwietnia 2016  ]

  • Niesteroidowe leki w mukowiscydozie
    [  Data publikacji przeglądu: 7 kwietnia 2016  ]
    Podsumowując, istnieją dane wskazujące, że stosowanie dużych dawek niesteroidowych leków przeciwzapalnych, w szczególności ibuprofenu, może spowolnić postęp uszkodzenia płuc u chorych na mukowiscydozę, zwłaszcza w młodszym wieku. Dane dotyczące bezpieczeństwa długotrwałego leczenia są ograniczone; wydaje się jednak, że dostępne dane wystarczają, aby zalecić wstrzymanie stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych w czasie, gdy chorzy na mukowiscydozę otrzymują dożylne aminoglykozydy lub inne leki, które mogą powodować uszkodzenie nerek.

  • Dornaza alfa stosowana wziewnie w celu leczenia uszkodzenia płuc w przebiegu mukowiscydozy
    [  Data publikacji przeglądu: 4 kwietnia 2016  ]
    Przegląd wykazał, że dornaza alfa poprawia czynność płuc w ciągu miesiąca, w porównaniu z placebo lub z brakiem leczenia. Ta poprawę obserwowano też w dłuższych badaniach, trwających od sześciu miesięcy do dwóch lat, w tych dłuższych badaniach wystąpiło ponadto mniej zaostrzeń choroby. Jedno z badań pokazało, że stosowanie dornazy alfa zmniejsza wydatki na leki od 18% do 38%. Badania porównujące dornazę alfa do soli hipertonicznej lub mannitolu dały mieszane wyniki. Jedno badanie wykazało większą poprawę czynności płuc po dornazie alfa niż po soli hipertonicznej, a w trzech badaniach nie stwierdzono różnic między lekami. W jedynym badaniu, w którym połączenie dornazy alfa z innym lekiem porównywano z samą dornazą, nie zauważono korzyści z połączenia dornazy alfa i mannitolu.

  • Leczenie blizn potrądzikowych
    [  Data publikacji przeglądu: 2 kwietnia 2016  ]
    W ocenie uczestników badań laser frakcyjny był bardziej skuteczny pod względem poprawy wyglądu blizn niż niefrakcyjny nieablacyjny laser. Zastosowanie frakcyjnych fal radiowych wiązało się z uzyskaniem podobnej poprawy jak stosowanie lasera frakcyjnego. Stosowanie peelingów chemicznych wiązało się z podobną poprawą skóry zarówno jak stosowanie lasera frakcyjnego oraz mikronakłuwania skóry. Połączenie peelingu chemicznego i mikronakłuwania skóry wykazało podobną poprawę w zakresie stanu blizn jak laser frakcyjny oraz głęboki peeling chemiczny. Wstrzykiwanie wypełniaczy w skórę wiązało się z lepszą poprawą stanu blizn, w porównaniu z placebo.

  • Trening fizyczny u chorych po przebytym udarze mózgu
    [  Data publikacji przeglądu: 24 marca 2016  ]

  • Czy łączne stosowanie leków wspomagających zaprzestanie palenia tytoniu i wsparcia behawioralnego pomaga palaczom zerwać z nałogiem?
    [  Data publikacji przeglądu: 24 marca 2016  ]

  • Stosowanie suplementów diety w leczeniu bólu w czasie menstruacji
    [  Data publikacji przeglądu: 22 marca 2016  ]
    Nie odnaleziono danych naukowych o wysokiej jakości, które potwierdzałyby skuteczność stosowania jakiegokolwiek suplementu diety u kobiet cierpiących na bolesne miesiączkowanie oraz brakowało danych naukowych dotyczących bezpieczeństwa ich stosowania. Jednak w przypadku niektórych suplementów diety, wykazano skuteczność ich stosowania na podstawie danych niskiej jakości. Suplementy diety, dla których odnaleziono bardzo ograniczone dane naukowe, sugerujące istnienie potencjalnych korzyści z ich stosowania to: kozieradka, imbir, waleriana, zataria, siarczan cynku, olej rybny i witamina B1. Nie odnaleziono mocnych danych naukowych wskazujących na korzyści ze stosowania melatoniny, w porównaniu z placebo, we wtórnym bolesnym miesiączkowaniu spowodowanym endometriozą.

  • Interwencje w miejscu pracy stosowane w celu skrócenia czasu spędzanego w pozycji siedzącej
    [  Data publikacji przeglądu: 17 marca 2016  ]
    Press release - wersja polska, plik PDF

  • Szczepienia w zapobieganiu grypy u zdrowych dorosłych
    [  Data publikacji przeglądu: 13 marca 2016  ]

  • Steroidy w leczeniu chorych na grypę
    [  Data publikacji przeglądu: 7 marca 2016  ]
    Nie odnaleźliśmy żadnych ważnych badań eksperymentalnych w analizowanym zakresie. Dostępne dane naukowe pochodzą z badań obserwacyjnych i są bardzo niskiej jakości. U chorych na grypę, którzy otrzymali dodatkowe leczenie steroidami stwierdzono prawdopodobnie większe ryzyko zgonu, w porównaniu z grupą chorych, którzy nie otrzymywali steroidów. Głównym, odnotowanym we włączonych badaniach, objawem niepożądanym stosowania steroidów były zakażenia szpitalne; we wszystkich badaniach stwierdzono większe ryzyko zakażenia szpitalnego w grupie chorych leczonych steroidami. Jednak nie ma pewności, czy pacjentów z ciężką postacią grypy nie kwalifikowano do leczenia steroidami w pierwszej kolejności. Zatem nie możemy być pewni tego, czy leczenie wspomagające steroidami u chorych na grypę jest rzeczywiście szkodliwe czy też nie. W związku z tym, konieczne jest przeprowadzenie kolejnych badań, w których oceni się zasadność stosowania dodatkowej terapii steroidami u chorych na grypę. Do tego czasu stosowanie steroidów w tej grupie chorych pozostaje indywidualną decyzją lekarza.

  • Szczepienia w zapobieganiu zachorowaniom na półpasiec wśród osób starszych
    [  Data publikacji przeglądu: 3 marca 2016  ]

  • Koenzym Q10 w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi
    [  Data publikacji przeglądu: 3 marca 2016  ]
    Zanalizowane łącznie wyniki dwóch badań świadczą o tym, że koenzym Q10 nie wpływa na ciśnienie tętnicze w porównaniu z placebo. Oceniano również, ilu pacjentów zaprzestało stosowania tego leku z powodu wystąpienia działań niepożądanych. W jednym z trzech włączonych badań koenzym Q10 był dobrze tolerowany i nie zaobserwowano żadnych skutków ubocznych.

  • Skuteczność dostępnych bez recepty preparatów sztucznych łez w zespole suchego oka
    [  Data publikacji przeglądu: 23 lutego 2016  ]
    W przeglądzie analizowano różne preparaty sztucznych łez dostępne bez recepty. Większość publikacji wskazuje, na brak jednoznacznych danych wskazujących, które preparaty dostępnych bez recepty sztucznych łez działają najlepiej. Badania wskazują również, że preparaty sztucznych łez mogą być skuteczne w leczeniu objawów suchego oka oraz są generalnie bezpieczne, chociaż mogą wywoływać efekty uboczne.

  • Elastyczne warunki zatrudnienia i ich wpływ na zdrowie i samopoczucie pracowników
    [  Data publikacji przeglądu: 17 lutego 2016  ]

  • Stosowanie antybiotyku w ostrym bólu zęba (nieodwracalnym zapaleniu miazgi)
    [  Data publikacji przeglądu: 17 lutego 2016  ]
    Antybiotyki nie wpłynęły istotnie na zmniejszenie bólu spowodowanego nieodwracalnym zapaleniem miazgi. Co więcej, nie było różnicy w łącznej liczbie przyjętych tabletek ibuprofenu lub Tylenolu (zawierajacego paracetamol - przyp. tłum) w okresie badania w obu badanych grupach. Podawanie penicyliny nie zmniejszyło istotnie odczucia bólu, odczucia naciskania na ząb oraz ilości przyjętych leków przeciwbólowych u osób z nieodwracalnym zapaleniem miazgi. Nie odnotowano działań niepożądanych lub reakcji.

  • Skuteczność ćwiczeń fizycznych w leczeniu pacjentów z zespołem przewlekłego zmęczenia
    [  Data publikacji przeglądu: 7 lutego 2016  ]
    Niniejszy przegląd stanowi aktualizację wcześniejszego przeglądu Cochrane z 2004 r., w którym wskazano, że ćwiczenia fizyczne są obiecującą metodą leczenia u dorosłych osób z CFS. Od czasu opublikowania poprzedniego przeglądu pojawiły się nowe badania oceniające skuteczność i bezpieczeństwo wykonywania ćwiczeń fizycznych u osób z CFS.

  • Czy wprowadzenie przepisów prawnych zakazujących palenia tytoniu ma realny wpływ na zdrowie?
    [  Data publikacji przeglądu: 4 lutego 2016  ]
    Istnieją dowody naukowe wskazujące na to, że kraje oraz ich mieszkańcy czerpią korzyści w postaci poprawy stanu zdrowia po wprowadzeniu zakazu palenia tytoniu, co ważne: w zakresie poprawy funkcjonowania serca oraz naczyń krwionośnych. Odnaleziono dane naukowe potwierdzające zmniejszenie liczby zgonów. Wpływ wprowadzenia zakazu palenia tytoniu na zdrowie układu oddechowego, zdrowie noworodków oraz zmniejszenie liczby palaczy i liczby wypalanych przez nich papierosów nie jest jasny, w niektórych badaniach nie stwierdzono żadnego zmniejszenia w tym zakresie.

  • Stosowanie chińskich preparatów ziołowych w raku przełyku
    [  Data publikacji przeglądu: 22 stycznia 2016  ]
    Niniejsza aktualizacja przeglądu obejmuje 9 badań klinicznych, w których łącznie udział wzięło 490 pacjentów. W przypadku stosowania chińskich preparatów ziołowych jako terapii uzupełniającej do chemio- lub radioterapii w raku przełyku, wyniki pokazały korzystny wpływ tych preparatów na jakość życia i zwiększenie tolerancji przez pacjentów efektów niepożądanych radio- lub chemioterapii (np. zapalenia przełyku po radioterapii, powikłań żołądkowo-jelitowych oraz spadku liczby czerwonych krwinek), jednak nie wykazano wpływu na ogólną śmiertelność, średni czas przeżycia oraz czas do progresji nowotworu.

  • Czy krótkie interwencje stosowane w szkołach ograniczają stosowanie używek wśród młodzieży?
    [  Data publikacji przeglądu: 20 stycznia 2016  ]
    Wyniki wskazują na to, że w grupie młodzieży, w której stosowano krótkie interwencje stwierdzono ogólnie lepsze wyniki pod względem ograniczania stosowania alkoholu oraz marihuany, w porównaniu z grupą młodzieży, w której nie stosowano żadnej interwencji. Jednak u młodzieży, która otrzymywała krótkie interwencje nie osiągnięto lepszych wyników w zakresie ograniczenia picia alkoholu oraz zażywania marihuany, w porównaniu z grupą młodzieży, w której interwencje polegały wyłącznie na dostarczaniu informacji. W związku z tym jest za wcześnie, aby przedstawić ostateczne wnioski dotyczące skuteczności stosowania krótkich interwencji w obrębie szkoły w ograniczeniu stosowania używek wśród młodzieży.

  • Suplementacja witaminy D u kobiet w ciąży
    [  Data publikacji przeglądu: 14 stycznia 2016  ]

  • Błonnik pokarmowy w zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym
    [  Data publikacji przeglądu: 7 stycznia 2016  ]
    Kryteria włączenia spełniały 23 badania. Wszystkie badania prowadzono przez krótki czas. Mogło to przeszkodzić w wykryciu wpływu spożycia błonnika na występowanie zdarzeń sercowo-naczyniowych. We wszystkich badaniach oceniano wpływ spożycia błonnika pokarmowego na stężenie lipidów we krwi (lipidy, czyli związki tłuszczowe, włączając cholesterol, we krwi) i(lub) ciśnienie tętnicze. Połączone wyniki tych badań wskazują na korzystny efekt zwiększenia spożycia błonnika: zmniejszenie stężeń cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL (czasami zwanego "złym" cholesterolem) oraz obniżenie rozkurczowego ciśnienia tętniczego. Nie stwierdzono wyraźnej zależności pomiędzy rodzajem spożywanego błonnika (rozpuszczalny lub nierozpuszczalny błonnik) lub postacią w jakiej był spożywany (suplement lub produkty spożywcze) a powyższymi efektami, ale znaleziono niewiele badań dotyczących poszczególnych rodzajów i postaci błonnika, co sprawia że wnioski są niepewne.

do góry


2015

  • Leczenie farmakologiczne stosowane w celu zaprzestania palenia tytoniu w ciąży
    [  Data publikacji przeglądu: 22 grudnia 2015  ]
    Nie ma wystarczających danych naukowych, aby móc stwierdzić czy stosowanie NTZ ma pozytywny lub negatywny wpływ na wskaźniki poronień, martwych urodzeń, przedwczesnych porodów (przed 37 tygodniem ciąży), małą masę urodzeniową (poniżej 2500 g), przyjęcia dzieci na oddziały intensywnej opieki neonatologicznej lub zgony wśród noworodków, albo czy wpływało na średnią masę urodzeniową u noworodków. Jednak w 1 badaniu, w którym noworodki obserwowano do drugiego roku życia stwierdzono, że u dzieci urodzonych przez kobiety, które podczas randomizacji przydzielono do grupy, w której stosowano NTZ większe było prawdopodobieństwo zdrowego rozwoju. Skutki uboczne odnotowane w grupie kobiet stosujących NTZ obejmowały: ból głowy, nudności oraz reakcje miejscowe (np. podrażnienie skóry wywołane przez plastry lub nieprzyjemny smak gumy do żucia). Badania, w których oceniano odsetek pacjentek stosujących się do zaleceń lekarskich stwierdzono, że był on ogólnie mały, a większość kobiet nie przyjmowała NTZ, którą im oferowano lub przepisywano. Konieczne jest zebranie większej liczby danych naukowych, w szczególności pochodzących z badań z grupą kontrolną otrzymującą placebo, w których oceni się skuteczność stosowania większych dawek NTZ, zachęci większy odsetek pacjentów do przestrzegania zaleceń lekarskich i podda obserwacji noworodki aż do okresu późnego dzieciństwa.

  • Interwencje skierowane do rodziców, których celem jest zapobieganie nadwadze i otyłości u dzieci w wieku 5-11 lat
    [  Data publikacji przeglądu: 21 grudnia 2015  ]

  • Porady żywieniowe w celu poprawy wyników w ciąży mnogiej
    [  Data publikacji przeglądu: 24 listopada 2015  ]
    Sugeruje się, że specjalna, wysokokaloryczna dieta dla kobiet ciężarnych może poprawić wyniki u dzieci. Jednakże, sztuczne zwiększenie masy ciała może nie przynieść żadnych korzyści, a ponadto może być niekomfortowe dla matki. Może także przyczynić się do długotrwałych problemów z nadwagą. Celem niniejszego przeglądu Cochrane było odnalezienie badań o kontrolowanej jakości (metodologicznej - przyp. tłum.) porównujących specjalne diety ze zwykłymi dietami lub badania dotyczące poradnictwa w zakresie diet specjalnych, jednak nie odnaleziono takowych. Oznacza to, że nie ma danych pochodzących z badań z randomizacją pozwalających ocenić czy specjalne zalecenia dietetyczne dla kobiet w ciąży mnogiej, przynoszą więcej korzyści, czy szkody.

  • Spożywanie omega-6 w celu zapobiegania chorobom układu sercowo-naczyniowego
    [  Data publikacji przeglądu: 16 listopada 2015  ]
    Pomiędzy grupami spożywającymi zwiększoną lub zmniejszoną ilość kwasów omega-6 nie stwierdzono różnic poziomu lipidów we krwi oraz ciśnienia krwi, jednak wnioski te opierają się na zaledwie kilku badaniach. W żadnym z włączonych badań nie raportowano zdarzeń CVD. Jak dotąd nie ma więc wystarczających danych, pochodzących z badań z randomizacją, aby zalecić zwiększenie lub zmniejszenie spożycia kwasów omega-6 w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych.

  • Doustna i podjęzykowa immunoterapia (podawanie osobom niewielkich ilości produktów, na które są uczulone doustnie lub pod język) w alergii na owoce
    [  Data publikacji przeglądu: 9 listopada 2015  ]
    W badaniu, w którym oceniano immunoterapię doustną w alergii na jabłka wykazano, że uczestnicy otrzymujący interwencję byli mniej wrażliwi na jabłka niż osoby, które nie otrzymały interwencji w okresie ośmiu miesięcy. W badaniu dotyczącym immunoterapii podjęzykowej w alergii na brzoskwinie nie wykazano różnic pomiędzy grupami pod względem wrażliwości w okresie sześciu miesięcy. W obu badaniach, wystąpiło więcej efektów niepożądanych u osób otrzymujących leczenie, jednak nie były one poważne. Ogólnie jakość danych naukowych była bardzo niska, ponieważ w obu badaniach brało udział niewielu uczestników. Ponadto wyniki nie były podobne pomiędzy badaniami, a także pojawiały się wątpliwości co do metodologii tych badań. Niezbędne jest wykonanie większej ilości badań, aby stwierdzić czy doustna i podjęzykowa immunoterapia jest skuteczna w alergii pokarmowej na owoce.

  • Steroidy w leczeniu przeziębienia
    [  Data publikacji przeglądu: 13 października 2015  ]
    W żadnym z dwóch badań porównujących steroidy w aerozolu do aerozolu z placebo w grupie dorosłych nie wykazano korzyści, w jakimkolwiek z mierzonych efektów. Wyniki badania, w którym porównywano steroid w aerozolu do niestosowania aerozolu wśród dzieci wskazały na pewne korzyści, jednak do tego wyniku należy podchodzić z ostrożnością ze względu na znaczne wątpliwości co do jakości przedstawianych wyników. Nie było możliwe połączenie wyników z badań w celu głębszej analizy. Nie opisywano działań niepożądanych.

  • Niepłodność laktacyjna jako metoda planowania rodziny
    [  Data publikacji przeglądu: 12 października 2015  ]
    Nie stwierdzono wyraźnej różnicy pod względem skuteczności (ciąża) między kobietami stosującymi LAM, którym udzielono wsparcia w zakresie zasad stosowania tej metody i grupą kobiet karmiących wyłącznie piersią, u których nie występowała menstruacja i które nie stosowały żadnej metody antykoncepcji. Niezależnie od powyższych wyników zalecamy karmienie piersią, które jest ważnym aspektem zdrowia publicznego.

  • Suplementacja witaminą K w profilaktyce chorób układu krążenia
    [  Data publikacji przeglądu: 21 września 2015  ]
    Jedynie jedno małe badanie spełniło kryteria włączenia. Obejmowało ono 60 uczestników w wieku pomiędzy 40 a 65 lat. Badanie oceniało skuteczność stosowania suplementów z witaminą K2 na czynniki ryzyka ChUK (ciśnienie tętnicze krwi i stężenie lipidów) u zdrowych uczestników w okresie trzech miesięcy. Nie zaobserwowano różnic w czynnikach ryzyka pomiędzy porównywanymi grupami, jednakże było to małe badanie i dane są ograniczone. Badanie nie oceniało zgonów oraz innych zdarzeń sercowo-naczyniowych niezakończonych zgonem, ponieważ liczba uczestników była mała, a czas obserwacji - krótki. Dane są więc obecnie bardzo ograniczone i konieczne są dalsze badania wysokiej jakości, aby określić skuteczność stosowania suplementów z witaminą K w profilaktyce ChUK.

  • Wielkość porcji, rozmiar opakowań oraz naczyń stołowych a zmiana preferencji i konsumpcji żywności, alkoholu oraz wyrobów tytoniowych
    [  Data publikacji przeglądu: 14 września 2015  ]
    Podsumowując, niniejszy przegląd dostarcza jak dotąd najbardziej jednoznacznych danych na to, że zmniejszenie: rozmiaru, dostępności, atrakcyjności większych porcji, opakowań oraz naczyń może skutkować znaczącym zmniejszeniem ilości produktów żywnościowych wybieranych i spożywanych przez konsumentów. Jednakże, nie jest pewne czy zmniejszanie małych porcji może być tak samo skuteczne w obniżaniu spożycia, jak redukcja większych porcji. Podkreśla się potrzebę dalszych badań, mających na celu zmniejszenie niepewności dotyczących opisanych efektów i wyeliminowanie stwierdzonych ograniczeń w obrębie wyników, włączając w to brak analizy długoterminowych efektów oraz luki w analizie produktów alkoholowych.

  • Suplementacja długołańcuchowych, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych wśród matek karmiących piersią
    [  Data publikacji przeglądu: 14 lipca 2015  ]
    W tym przeglądzie badań wykazano, że uzupełnianie diety matek w LCPUFA w czasie ciąży i przez pierwsze cztery miesiące po urodzeniu, nie poprawiło wzrostu dziecka lub rozwoju układu nerwowego ocenianego jako zdolność rozwiązywania problemów, inteligencja, rozwój psychomotoryczny lub motoryczny lub rozwój językowy. Znaleziono słabe dane naukowe (jedno badanie) wskazujące na korzyść z suplementacji w odniesieniu do skupienia dzieci w wieku pięciu lat. Ostatnią ocenę rozwoju układu nerwowego wśród dzieci przeprowadzono, gdy te miały siedem lat. Ostrość wzroku dzieci w wieku pięciu lat nie różniła się w porównaniu z dziećmi w grupie kontrolnej, których matki przyjmowały suplementy z oleju sojowego lub kukurydzianego.

  • Pilates w leczeniu bólu krzyża
    [  Data publikacji przeglądu: 2 lipca 2015  ]
    We włączonych badaniach wykazano, że Pilates jest prawdopodobnie skuteczniejszy niż niestosowanie dodatkowych ćwiczeń fizycznych w łagodzeniu bólu i zmniejszeniu niepełnosprawności w krótkim i średnim okresie obserwacji, a także skuteczniejszy w zakresie poprawy sprawności i ogólnego poczucia poprawy stanu zdrowia w krótkim czasie. Pilates prawdopodobnie nie jest bardziej skuteczny niż inne ćwiczenia fizyczne mające na celu zmniejszenie nasilenia bólu oraz niepełnosprawności w krótkim i średnim okresie czasu. Pod względem poprawy sprawności, inne ćwiczenia fizyczne były bardziej skuteczne niż Pilates w średnim okresie obserwacji, jednak krótkoterminowa obserwacja tego nie potwierdziła. Tak więc, chociaż istnieją pewne dane naukowe wskazujące na skuteczność Pilatesu w leczeniu bólu krzyża, to nie ma jednoznacznych danych potwierdzających, że jest on lepszy od innych ćwiczeń fizycznych. W badaniach włączonych do przeglądu nie odnotowano działań niepożądanych lub niewielkie działania niepożądane.

  • Wpływ zmniejszenia spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych na ryzyko chorób serca
    [  Data publikacji przeglądu: 15 czerwca 2015  ]
    Na podstawie wyników przeglądu stwierdzono, że zmniejszenie spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych wiązało się z mniejszym o 17% ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych (w tym choroby serca i udaru mózgu), ale bez wpływu na ryzyko zgonu. Nie odnaleziono wyraźnych korzyści z zastąpienia nasyconych kwasów tłuszczowych produktami o dużej zawartości skrobi lub białka. Zmiana rodzaju spożywanego tłuszczu, zastąpienie nasyconych kwasów tłuszczowych wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi, wydają się chronić nas lepiej, zmniejszając ryzyko chorób serca i problemów naczyniowych. Ochrona ta jest tym większa, im bardziej ograniczymy spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych oraz im większe zmniejszenie stężenia cholesterolu całkowitego w surowicy uzyskamy.

  • Wpływ ograniczonego spożywania kofeiny przez matki na płód, przebieg ciąży i noworodki
    [  Data publikacji przeglądu: 10 czerwca 2015  ]
    Nie ma wystarczających dowodów na potwierdzenie lub zaprzeczenie, wpływu unikania kofeiny na masę urodzeniową dziecka bądź inne wyniki w trakcie ciąży.

  • Suplementacja witaminą B6 (pirydoksyna) w okresie ciąży lub porodu w celu poprawy wyników matki i noworodka
    [  Data publikacji przeglądu: 3 czerwca 2015  ]
    Niniejszy przegląd nie dostarcza danych naukowych, pochodzących z badań z randomizacją, które potwierdzałyby, że rutynowa suplementacja witaminy B6 w czasie ciąży przynosi jakiekolwiek korzyści. Jedynie wyniki jednego badania sugerują działanie ochronne przed próchnicą. Zbyt duże spożycie tej witaminy, w ilościach znacznie przekraczających zalecane dzienne spożycie, jest związane z drętwieniem i trudnościami w chodzeniu.

  • Słodki smak dla złagodzenia bólu związanego z nakłuciem u dzieci od 1. do 16. roku życia.
    [  Data publikacji przeglądu: 5 maja 2015  ]
    Odnaleźliśmy sześć badań ukierunkowanych na badanie małych dzieci w wieku od jednego do czterech lat; dwa z tych badań zostały włączone do oryginalnego przeglądu natomiast cztery były nowymi badaniami. W dwóch badaniach włączonych do oryginalnego przeglądu stosowano sacharozę w małym stężeniu, zaledwie 12%, które nie jest uważane za wystarczająco słodkie, aby zmniejszyć ból. Trzy z czterech nowych badań były małymi pilotażowymi badaniami, przeprowadzonymi w celu dostarczenia informacji do pełnych badań, a tylko jedno badanie dotyczące stosowania słodkich roztworów u małych dzieci obejmowało dużą liczbę dzieci. Kiedy porównaliśmy wyniki wszystkich sześciu badań, tylko w dwóch okazało się, że słodzona woda (sacharoza) zmniejsza ból podczas iniekcji. Jednakże cztery badania, w których nie wykazano żadnych efektów obejmowały małą liczbę dzieci, dlatego też nie zostały uznane za wystarczająco duże, żeby wykryć znaczące różnice w odczuwaniu bólu. Aby dowiedzieć się czy słodki smak skutecznie zmniejsza ból i cierpienie podczas zabiegów z użyciem igieł konieczne są dalsze, dobrze przeprowadzone badania obejmujące dużą liczbę małych dzieci. Dla starszych dzieci w wieku szkolnym, istniały dwa badania opublikowane przez tego samego autora, z których obydwa zostały uwzględnione w oryginalnym przeglądzie. W żadnym z badań nie wykazano, że słodki smak pomaga zmniejszyć ból. Podczas gdy w innych badaniach wykazuje się, że strategie takie jak odwrócenie uwagi czy znieczulenie powierzchniowe mogą skutecznie zmniejszyć ból związany z nakłuciem u dzieci w wieku szkolnym, dalsze badania na temat słodkiego smaku w terapii bólu u dzieci w tym nie mają uzasadnienia.

  • Letril w leczeniu chorych na raka
    [  Data publikacji przeglądu: 28 kwietnia 2015  ]
    Brak dowodów dotyczących skuteczności letrilu oraz ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych związanych z zatruciem cyjankiem spowodowały, że Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) w Stanach Zjednoczonych i Komisja Europejska zakazały stosowania tego preparatu. Jednak zakup letrilu lub amigdaliny jest nadal możliwy za pośrednictwem Internetu. Ze względu na to, że nie istnieje rządowa kontrola nad taką formą sprzedaży, preparaty te mogą nie tylko pochodzić z wątpliwych źródeł, ale mogą także być zanieczyszczone. Chorych na nowotwór należy informować o dużym ryzyku wystąpienia poważnych objawów niepożądanych związanych z zatruciem cyjankiem po zażyciu letrilu lub amigdaliny, zwłaszcza jeżeli podano je doustnie. Ryzyko to może się zwiększyć w przypadku jednoczesnego przyjmowania witaminy C oraz u wegetarian, którzy mają niedobór witaminy B12. Wyniki niniejszego przeglądu systematycznego pozwalają stwierdzić, że nie ma wiarygodnych danych naukowych, które potwierdzałyby lecznicze działanie letrilu lub amigdaliny u chorych na nowotwór.

  • Balneoterapia (terapia SPA, leczenie uzdrowiskowe) w reumatoidalnym zapaleniu stawów
    [  Data publikacji przeglądu: 11 kwietnia 2015  ]
    Trudno stwierdzić, czy okłady borowinowe (balneoterapia) łagodzi ból, poprawia ogólne samopoczucie oraz zmniejsza obrzęk stawów bardziej niż placebo (leczenie pozorowane) u pacjentów z rzs rąk. Okłady borowinowe mogą nieznacznie lepiej łagodzić bolesność stawów w porównaniu z placebo, ale w badaniu nie podano danych dotyczących sprawności fizycznej oraz efektów ubocznych.
    Dodanie radonu do kąpieli kwasowęglowej nie wpływa na natężenie bólu w okresie 3 miesięcy, ale w okresie 6 miesięcy może poprawiać ogólne samopoczucie oraz łagodzić ból bardziej niż kąpiel kwasowęglowa bez radonu; efekt ten może być jednak wynikiem przypadkowym. W badaniach nie podano informacji o niesprawności fizycznej, nadwrażliwości i obrzękach stawów oraz efektach ubocznych.
    Trudno stwierdzić, czy balneoterapia (zanurzenie w pozycji siedzącej) łagodzi ból i poprawia fizyczne funkcjonowanie bardziej niż hydroterapia, ćwiczenia lub relaksacja. W badaniu nie podano danych na temat poprawy, bolesności stawów, obrzęku stawów ani efektów ubocznych.
    Trudno stwierdzić, czy kąpiele w wodzie mineralnej (balneoterapia) łagodzą ból i obrzęk stawów bardziej niż stosowanie leków (cyklosporyny A). Kąpiele mineralne mogą poprawiać ogólne samopoczucie bardziej niż cyklosoryna A, natomiast cyklosporyna A może zmniejszać liczbę bolesnych stawów. Nie podano danych na temat niesprawności fizycznej oraz efektów ubocznych.
    Brakuje szczegółowych informacji dotyczących efektów ubocznych oraz powikłań balneoterapii, zwłaszcza w przypadku tych rzadko występujących. Efekty uboczne mogą obejmować wysypkę skórną, infekcje oraz wypadki takie jak poślizgniecie się na mokrej powierzchni w miejscu kąpieli.

  • Kwasy tłuszczowe omega 3 w zapobieganiu lub opóźnieniu progresji zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem
    [  Data publikacji przeglądu: 9 kwietnia 2015  ]
    W badaniach wykazano, że suplementacja omega 3, w okresie do pięciu lat, nie zmniejszyła szybkości progresji choroby do zaawansowanego stadium AMD lub nie zmniejszyła istotnej utraty ostrości widzenia, w porównaniu z placebo. Częstość występowania działań niepożądanych była podobna w grupie interwencji i placebo. Jakość danych naukowych: oceniliśmy jakość danych naukowych dotyczących szybkości progresji AMD jako wysokiej jakości, natomiast jakość danych naukowych dotyczących pozostałych wyników była umiarkowana ponieważ oszacowania były nieprecyzyjne.

  • Stosowanie chininy w skurczach mięśni
    [  Data publikacji przeglądu: 5 kwietnia 2015  ]
    Przeprowadziliśmy przegląd danych naukowych dotyczących skuteczności stosowania chininy w skurczach mięśni Wprowadzenie Skurcze mięśni mogą się pojawić w dowolnym miejscu i u każdego, jednakże skurcze mięśni nóg są szczególnie powszechne u osób starszych. Chinina jest lekiem, który stosowano w leczeniu skurczów mięśni od wielu lat. Istnieją sprzeczne dane naukowe na temat możliwości zmniejszania przez nią skurczów. Chinina może powodować poważne, nawet śmiertelne, działania niepożądane szczególnie w przypadku przedawkowania. Charakterystyka badań Niniejszy przegląd obejmuje 23 badania kliniczne, w których uczestniczyło 1586 osób. W badaniach porównywano stosowanie chininy lub leków opartych na chininie z leczeniem nieaktywnym (placebo) lub innym aktywnym leczeniem. Nie odnaleźliśmy żadnych nowych badań w wyniku ponownego wyszukiwania literatury medycznej oraz aktualizacji przeglądu w 2014 r. Główne wyniki i jakość danych naukowych Ryzyko błędu systematycznego było znacznie zróżnicowane pomiędzy włączonymi badaniami. Wszystkie 23 badania opisano jako badania z randomizacją, ale w większości niejasno została opisana procedura przydzielania uczestników do grup leczenia. Istnieją dane naukowe o niskiej jakości, wskazujące, że chinina (od 200 mg do 500 mg dziennie) istotnie zmniejsza liczbę skurczów oraz liczbę dni, w których występują skurcze. Ponadto istnieją umiarkowanej jakości dane wskazujące, że chinina zmniejsza nasilenie skurczów. Istnieją umiarkowanej jakości dane naukowe wskazujące, że stosowanie chininy powoduje występowanie większej liczby łagodnych działań niepożądanych, w porównaniu z podawaniem placebo, ale nie zanotowano większej liczby poważnych działań niepożądanych. Jednakże, istnieją wiarygodne doniesienia z innych źródeł, wskazujące, że przedawkowanie chininy może powodować poważne szkody na zdrowiu, włącznie ze śmiercią. Niskiej lub umiarkowanej jakości dane naukowe wskazują, że nie ma istotnych różnic pomiędzy chininą a witaminą E lub chininą a stosowaniem witaminy E łącznie z chininą. Istnieją dane naukowe pochodzące z jednego badania wskazujące, że teofilina w połączeniu z chininą łagodzi skurcze bardziej niż podawanie samej chininy. W pojedynczym badaniu nie wykazano istotnych różnic w wynikach, gdy porównywano chininę z zastrzykami z lidokainy. Konieczne są dalsze badania w celu określenia najlepszej dawki oraz czasu trwania leczenia, jak również innych niż chinina metod leczenia skurczów.

  • Czy ksylitol pomaga zapobiegać próchnicy zębów u dzieci i dorosłych?
    [  Data publikacji przeglądu: 26 marca 2015  ]
    Istnieją pewne dane naukowe wskazujące, że stosowanie pasty do zębów z fluorem zawierającej ksylitol może zmniejszyć nasilenie próchnicy w zębach stałych u dzieci o 13% w ciągu 3 lat, w porównaniu do pasty do zębów zawierającej tylko fluor. W badanym okresie nie wystąpiły działania niepożądane wśród dzieci. Pozostałe dane naukowe nie pozwalają nam sformułować wniosków, czy inne produkty zawierające ksylitol mogą zapobiegać próchnicy zębów u niemowląt, starszych dzieci lub dorosłych.

  • Przedoperacyjna kąpiel lub prysznic z użyciem środków odkażających skórę (antyseptycznych) w zapobieganiu zakażeniom miejsca operowanego
    [  Data publikacji przeglądu: 19 lutego 2015  ]
    Zakażenie miejsca operowanego stanowi poważne powikłanie po zabiegu operacyjnym i zwykle wiąże się z dłuższym pobytem pacjenta w szpitalu oraz z większymi kosztami leczenia. Powszechnie stosuje się roztwór środka antyseptycznego podczas kąpieli lub prysznica przed zabiegiem operacyjnym, ponieważ panuje przekonanie, że może to pomóc zapobiec rozwojowi zakażenia miejsca operowanego. Do niniejszego przeglądu włączono 7 badań, obejmujących łącznie 10 000 pacjentów, w których oceniano skuteczność stosowania środków antyseptycznych (roztworu chlorheksydyny) na skórę, w porównaniu z użyciem zwykłego mydła lub niestosowaniem prysznica/kąpieli przed zabiegiem operacyjnym. W tym przeglądzie nie zidentyfikowano jasnych danych naukowych wskazujących, że użycie roztworu chlorheksydyny przed zabiegiem operacyjnym było skuteczniejsze niż stosowanie innych produktów myjących, w zapobieganiu zakażeniom miejsca operowanego.

  • Preparat homeopatyczny OscillococcinumR w zapobieganiu i leczeniu grypy oraz objawów grypopodobnych
    [  Data publikacji przeglądu: 28 stycznia 2015  ]
    Wyniki pochodzące z dwóch badań dotyczących profilaktycznego działania OscillococcinumR nie wykazały, aby preparat ten zapobiegał zachorowaniom na grypę. Jednakże, wyniki z pozostałych czterech badań klinicznych sugerują, że OscillococcinumR łagodzi objawy grypy po 48 godzinach obserwacji. Jednak wynik ten może być efektem błędu systematycznego (błąd w metodologii badania powodujący wypaczenie jego wyników) włączonych badań. U jednego pacjenta wystąpił ból głowy po przyjmowaniu OscillococcinumR. Dane naukowe są aktualne do września 2014 r.

  • Szczepienia przeciw pneumokokom w okresie ciąży jako profilaktyka infekcji u niemowląt
    [  Data publikacji przeglądu: 23 stycznia 2015  ]
    Szczepienia matek przeciwko pneumokokom w czasie ciąży mogą być sposobem zapobiegania chorobie pneumokokowej w pierwszych miesiącach życia noworodka. Autorzy włączyli 7 badań klinicznych z randomizacją. Łącznie 919 kobiet w ciąży uczestniczyło w 6 badaniach klinicznych z randomizacją, których wyniki uwzględniono w tym przeglądzie. Badania porównywały 23-walentną polisacharydową szczepionkę przeciwko pneumokokom ze szczepionką kontrolną. Każda kobieta otrzymywała pojedynczą iniekcję szczepionki pneumokokowej lub kontrolnej (jeżeli była stosowana). Średni wiek ciąży, w czasie szczepień, jeśli go podano, wynosił 27-38 tygodni. Jedynie w 2 badaniach o łącznej liczbie 241 kobiet ciężarnych oceniano zakażenia wśród noworodków. Nie były to wystarczające dane pozwalające na stwierdzenie czy szczepienia przeciwko pneumokokom w czasie ciąży zmniejszają liczbę zakażeń u noworodków. Dwa badania o łącznej liczbie 146 kobiet ciężarnych oceniające obecność pneumokoków w jamie nosowej (kolonizacja pneumokokami) u niemowląt, nie dostarczyły wystarczających danych wskazujących na wpływ szczepienia na zmniejszenie kolonizacji bakteriami między drugim a trzecim miesiącem życia dziecka lub szóstym a siódmym miesiącem życia. Włączone badania były dobrej jakości.

  • Interwencje skierowane do społeczności lokalnych na rzecz popularyzowania aktywności fizycznej
    [  Data publikacji przeglądu: 5 stycznia 2015  ]
    W przeglądzie wykazano, że interwencje skierowane do społeczności lokalnych są bardzo trudne do przeprowadzenia, i jak się wydaje, zwykle nie dają wymiernych korzyści w odniesieniu do poziomu aktywności fizycznej w populacji. Oczywistym jest, że interwencjami nie udało się objąć odpowiedniej liczby członków społeczności lokalnej. Na tej podstawie można przypuszczać, że niektóre ze strategii ujętych w programie mogą nie wpływać skutecznie na działania podejmowane przez poszczególne osoby.

  • Interwencje skierowane do społeczności lokalnych na rzecz popularyzowania aktywności fizycznej
    [  Data publikacji przeglądu: 5 stycznia 2015  ]
    Kiedy w 2011 roku po raz pierwszy analizowano dostępne badania, stwierdzono, że nie ma badań dobrej jakości, w których można było wykazać, czy takie podejście jest korzystne, czy też nie. W niektórych badaniach stwierdzono, że programy kierowane do społeczności lokalnych wpływają pozytywnie na poziom aktywności fizycznej, podczas gdy w innych badaniach tego nie potwierdzono. W tej zaktualizowanej wersji przeglądu uwzględniono cztery nowe badania o dobrej jakości, jednakże w żadnym z nich nie stwierdzono zwiększenia poziomu aktywności fizycznej w populacji. W niektórych badaniach wśród efektów programu odnotowano wzrost liczby spacerujących osób, jednak ogólny poziom aktywności fizycznej w populacji nie zwiększył się. W przeglądzie wykazano, że interwencje skierowane do społeczności lokalnych są bardzo trudne do przeprowadzenia, i jak się wydaje, zwykle nie dają wymiernych korzyści w odniesieniu do poziomu aktywności fizycznej w populacji

do góry


2014

  • Miód w leczeniu ostrego kaszlu u dzieci
    [  Data publikacji przeglądu: 23 grudnia 2014  ]
    W tych małych badaniach wykazano, że miód może być lepszy niż brak leczenia lub placebo (płyn wyglądający i smakujący jak miód, ale nie będący miodem) w łagodzeniu kaszlu. Dane wskazują również, że miód może być lepszy niż placebo w zmniejszaniu niepokoju wynikającego z kaszlu. Jednakże, nie wykazano różnic w porównaniu do nieleczenia. Miód wpłynął również na umiarkowanie lepszy sen u dzieci i dorosłych w porównaniu do nieleczenia. Nie wykazano różnicy w objawach kaszlu, gdy stosowano miód i dekstrometorfan. Miód może okazać się lepszy niż difenhydramina w łagodzeniu i zmniejszeniu skutków kaszlu u dzieci. Również miód lepiej wpływał na sen dzieci i rodziców niż difenhydramina. Zarówno difenhydramina, jak i dekstrometorfan są powszechnie stosowanymi składnikami syropów przeciwkaszlowych. Rodzice siedmiorga dzieci, którym podawano miód a dwóm dekstometrofan informowali o działaniach niepożądanych, które wystąpiły u dzieci i nie były zbyt poważne, obejmowały: problemy z zasypianiem lub duży niepokój oraz nadmierne pobudzenie. Rodzice trójki dzieci w grupie otrzymującej difenhydraminę informowali, że dzieci były częściej senne.

  • Cordyceps sinensis (chińskie zioło lecznicze) w leczeniu przewlekłej choroby nerek
    [  Data publikacji przeglądu: 18 grudnia 2014  ]
    Znaleziono pewne dane, które wskazywały, że preparaty zawierające kordyceps, podawane jako dodatek do konwencjonalnego zachodniego leczenia, mogą wpływać korzystnie, poprawiając czynność nerek i łagodząc niektóre powikłania. Jednakże jakość danych była niska, przez co nie można sformułować ostatecznych wniosków dotyczących działania kordycepsu u osób z przewlekłą chorobą nerek.

  • Zmniejszenie spożycia soli w diecie w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych
    [  Data publikacji przeglądu: 18 grudnia 2014  ]
    Wyniki naszego przeglądu nie oznaczają, że należy zaniechać doradzania ludziom, aby zmniejszali ilość spożywanej soli. Jednak dodatkowe działania polegające na przykład na zmniejszaniu ilość soli ukrytej w przetworzonej żywności, ułatwiłyby ludziom osiągnięcie niższego spożycia soli. Generalnie, wiele badań nie zawierało wystarczającej ilości szczegółowych informacji aby móc ocienić potencjalne ryzyko błędu systematycznego. Potrzeba dalszych eksperymentalnych i klinicznych badań dotyczących wpływu różnych strategii zmniejszania spożycia soli na efekty zdrowotne w celu wspierania polityki zdrowia publicznego w tym zakresie.

  • Czy elektroniczne papierosy pomagają rzucić palenie lub ograniczyć liczbę wypalanych papierosów i czy można bezpiecznie z nich korzystać w tym celu?
    [  Data publikacji przeglądu: 17 grudnia 2014  ]
    Zsumowane wyniki dwóch badań, które objęły ponad 600 osób wskazały, że wykorzystanie e-papierosów zawierających nikotynę zwiększa szanse na długoterminowe zaprzestanie palenia w porównaniu ze stosowaniem e-papierosów bez nikotyny. Wykorzystanie e-papierosów z nikotyną pomogło również większej liczbie palaczy ograniczyć liczbę wypalanych papierosów co najmniej o połowę w porównaniu z e-papierosami bez nikotyny. Nie można było określić, czy e-papierosy okazały się lepsze niż plastry uwalniające nikotynę we wspomaganiu zaprzestania palenia, ponieważ liczba uczestników badania była niewielka. Potrzeba większej liczby badań, aby ocenić ten efekt. Wyniki tego badania wskazały, że u osób korzystających z e-papierosów większe było prawdopodobieństwo ograniczenia liczby wypalanych papierosów co najmniej o połowę w porównaniu z ludźmi korzystającymi z plastrów.

  • Kofeina jako przeciwbólowy środek wspomagający (adjuwant) w ostrym bólu u dorosłych
    [  Data publikacji przeglądu: 11 grudnia 2014  ]
    Dawka kofeiny równoważna kubkowi kawy dodana do standardowej dawki typowych środków przeciwbólowych, takich jak paracetamol lub ibuprofen, przynosiła większą ulgę w bólu. Środki przeciwbólowe z dodatkiem kofeiny zwiększały liczbę osób deklarujących dobry poziom uśmierzenia bólu o 5% do 10% w porównaniu z samym lekiem przeciwbólowym (wysoka jakość danych naukowych). W analizowanych badaniach nie notowano poważnych zdarzeń niepożądanych, które byłyby wynikiem stosowania środka przeciwbólowego lub kofeiny (niska jakość danych naukowych). Jest mało prawdopodobne, aby dodanie kofeiny do środka przeciwbólowego było szkodliwe, jeśli zalecana dawka nie zostanie przekroczona.

  • Przymusowe leczenie środowiskowe i ambulatoryjne osób z poważnymi zaburzeniami psychicznymi
    [  Data publikacji przeglądu: 4 grudnia 2014  ]
    Wyniki z badań wskazują, że CCT ogółem w porównaniu ze standardowym "dobrowolnym" leczeniem nie prowadziło do lepszego korzystania z usług systemu opieki zdrowotnej, funkcjonowania społecznego, stanu psychicznego czy jakości życia. Pacjenci poddani CCT rzadziej byli ofiarami przestępstw, z użyciem lub bez użycia przemocy. Niejasne jest, czy korzyść ta wynika z intensywności leczenia czy z jego przymusowej formy. Poza uczuciem przymusu lub bycia kontrolowanym nie obserwowano negatywnych skutków leczenia. Opuszczanie szpitala na krótkie okresy czasu (godziny, dni a nawet tygodnie, podlegający wezwaniu do powrotu - przyp. tłum.) może być równie skuteczne (lub nieskuteczne) jak przymusowe leczenie w warunkach środowiskowych. Dostępne informacje są jednak bardzo ograniczone, wszystkie wyniki są oparte na trzech badaniach o niskiej do umiarkowanej jakości, obejmujących niewielkie liczby pacjentów, co sprawia, że ciężko jest wyciągnąć wiążące wnioski. Niezbędne są dalsze badania nad skutkami różnych rodzajów leczenia przymusowego.

  • Akupunktura w leczeniu schizofrenii
    [  Data publikacji przeglądu: 20 października 2014  ]

  • Stosowanie shengmai u chorych z niewydolnością serca
    [  Data publikacji przeglądu: 14 kwietnia 2014  ]
    Niewydolność serca stanowi poważny problem zdrowia publicznego na całym świecie. Pomimo postępów w leczeniu, wiele osób jest dotkniętych tym schorzeniem, a setki tysięcy umiera z tego powodu każdego roku. Shengmai to tradycyjny chiński lek, który stanowi mieszankę ekstraktów z trzech ziół: żeń-szenia właściwego, konwalnika japońskiego oraz cytryńca chińskiego. W Chinach shengmai stosuje się w leczeniu niewydolności serca i choroby niedokrwiennej serca.

  • Witamina D i jej pochodne w zapobieganiu złamaniom spowodowanym osteoporozą u osób starszych
    [  Data publikacji przeglądu: 14 kwietnia 2014  ]
    Przegląd dostarczył wiarygodnych danych naukowych wskazujących, że jest mało prawdopodobne aby przyjmowanie samej witaminy D, w formach wit. D ocenianych we włączonych do przeglądu badaniach, zapobiegało złamaniom. Jednak wiarygodne dane naukowe wskazują, że stosowanie witaminy D łącznie z suplementami wapnia nieznacznie zmniejsza ryzyko złamań szyjki kości udowej, a także ryzyko innych rodzajów złamań. W przeglądzie nie stwierdzono większego ryzyka zgonu spowodowanego spożywaniem suplementów witaminy D i wapnia. Chociaż ryzyko wystąpienia szkodliwych efektów (takich jak objawy ze strony przewodu pokarmowego i choroby nerek) wywołanych spożywaniem witaminy D i wapnia jest małe, to niektóre osoby, zwłaszcza chorzy z kamicą nerkową, chorobami nerek, dużym stężeniem wapnia we krwi, chorobami układu pokarmowego lub osoby obciążone ryzykiem chorób serca, powinny zasięgnąć porady lekarza przed zastosowaniem takich suplementów diety.

  • Stosowanie interwencji ukierunkowanych na zmianę stylu życia w celu poprawy osiągnięć szkolnych u dzieci i młodzieży z nadwagą lub otyłością
    [  Data publikacji przeglądu: 13 marca 2014  ]
    Podsumowując, pomimo dużej liczby badań, w których oceniano stosowanie interwencji u dzieci otyłych, jedynie w kilku wybranych oceniano skutki stosowania interwencji w kontekście osiągnięć szkolnych i zdolności poznawczych. Dotychczasowe badania są ograniczonej jakości, jednak ich wyniki sugerują, że stosowanie interwencji, których celem jest zmiana stylu życia u dzieci z nadwagą lub otyłością może poprawić ogólne osiągnięcia szkolne, osiągnięcia z matematyki, pamięć i konkretne umiejętności myślenia. Decydenci mogliby rozważyć te potencjalne, dodatkowe korzyści podczas promowania aktywności fizycznej i zdrowego odżywiania w szkołach. W przyszłych badaniach dotyczących leczenia otyłości można by ocenić także wyniki akademickie i wyniki w zakresie zdolności poznawczych, na równi z wynikami w zakresie sprawności fizycznej.

  • Szczepienia w zapobieganiu grypy u zdrowych dorosłych
    [  Data publikacji przeglądu: 13 marca 2014  ]
    Profilaktyczny efekt inaktywowanej szczepionki przeciwko grypie w grupie zdrowych dorosłych jest niewielki: aby uniknąć 1 przypadku wystąpienia objawów grypopodobnych konieczne byłoby zaszczepienie 40 osób (95% przedział ufności wynosi od 26 do 128) oraz aby uniknąć 1 przypadku grypy należałoby zaszczepić 71 osób (95% CI od 64 do 80). Szczepienie nie wykazuje znaczącego wpływu na liczbę utraconych dni w pracy lub z powodu hospitalizacji. Profilaktyka objawów grypopodobnych poprzez podawanie szczepionki inaktywowanej przeciwko grypie w grupie kobiet ciężarnych nie jest jednoznaczna lub co najmniej ograniczona. Natomiast wpływ na noworodki nie jest statystycznie istotny. Skuteczność żywych szczepionek w postaci areozolu u zdrowych dorosłych jest podobna do skuteczności szczepionek inaktywowanych: w celu uniknięcia 1 przypadku wystąpienia objawów grypopodobnych należałoby zaszczepić 46 osób (95%CI: 26;115). Podawanie szczepionki z inaktywowanym wirusem grypy sezonowej nie jest związane z wywołaniem stwardnienia rozsianego, zapalenia nerwu wzrokowego lub pierwotnej małopłytkowości immunologicznej (choroba, w której dochodzi do niszczenia płytek krwi). Podawanie szczepionki inaktywowanej przeciw grypie pandemicznej H1N1 nie było związane z zespołem Guillain-Barré (choroba, która dotyka nerwów kończyn i ciała). Dowody wskazują, że podawanie zarówno sezonowych szczepionek jak i szczepionek przeciw grypie pandemicznej (z 2009 r.) w czasie ciąży nie ma istotnego wpływu na poronienia lub zgony noworodków.

  • Wpływ aromaterapii na wypoczynek, zasypianie, ból i objawy depresji
    [  Data publikacji przeglądu: 25 lutego 2014  ]
    Analiza tych 2 małych badań wykazała sprzeczne wyniki dotyczące skuteczności aromaterapii pod względem wpływu na pobudzenie, objawy behawioralne i jakość życia. Potrzebne jest przeprowadzenie dużych badań z randomizacją, aby móc sformułować jednoznaczne wnioski dotyczące skuteczności stosowania aromaterapii u osób z otępieniem.

  • Czy akupunktura pomaga rzucić palenie?
    [  Data publikacji przeglądu: 23 stycznia 2014  ]
    W tym przeglądzie nie zidentyfikowaliśmy spójnych danych wskazujących na to, że aktywna akupunktura lub metody pokrewne zwiększają liczbę ludzi, którzy mogliby skutecznie rzucić palenie. Jednak niektóre techniki mogą być lepsze niż niestosowanie leczenia, przynajmniej w krótkim okresie, a nie ma wystarczających danych, aby wykluczyć możliwość, że ich efekt może być większy niż placebo. Prawdopodobnie mogą być mniej skuteczne niż obecnie stosowane interwencje o udowodnionej skuteczności. Są bezpieczne, gdy prawidłowo stosowane.

do góry


2013

  • Suplementy z pikolinianem chromu dla osób dorosłych z nadwagą lub otyłością
    [  Data publikacji przeglądu: 29 listopada 2013  ]
    Połączenie wyników uzyskanych w badaniach nad stosowaniem pikolinianu chromu w różnych dawkach (200 µg, 400 µg, 500 µg, 1000 µg), pozwoliło stwierdzić, że uczestnicy badań, otrzymujący chrom stracili około 1 kg masy ciała więcej w porównaniu z osobami stosującymi placebo. Nie udało się jednak znaleźć wystarczających danych, by stwierdzić, że spadek masy ciała był związany ze zwiększeniem dawki pikolinianu chromu. Jedynie 3 z 9 analizowanych badań dostarczały informacji na temat działań niepożądanych, nie było więc możliwe ustalenie, czy suplementy pikolinianu chromu są bezpieczne, i czy ewentualne szkody mogą się nasilać wraz ze zwiększaniem dawki. Ponadto, włączone do przeglądu badania trwały stosunkowo krótko (maksymalnie 24 tygodnie), nie było więc możliwe określenie żadnych długofalowych skutków suplementacji. W żadnym z badań nie podano, czy suplementacja wiązała się ze zwiększeniem liczby zgonów z jakiejkolwiek przyczyny lub spowodowanych chorobami (takimi jak zawał serca czy udar mózgu), bądź poprawą jakości życia związanej ze zdrowiem albo skutkami społeczno-ekonomicznymi.

  • Porównanie dwóch metod badań przesiewowych dla wczesnego wykrywania raka jelita grubego
    [  Data publikacji przeglądu: 1 października 2013  ]
    Odnaleziono cztery badania, w których porównywano badanie na krew utajoną w stolcu z niewykonywaniem badania przesiewowego i pięć badań, w których porównywano giętką sigmoidoskopię do niewykonywania badania przesiewowego.W żadnym z badań nie porównywano obu metod bezpośrednio.Ryzyko zgonu z powodu raka jelita grubego uległo zmniejszeniu przy zastosowaniu badań przesiewowych wykorzystujących zarówno badanie na krew utajoną w stolcu jak i giętką sigmoidoskopię.Porównując obie metody, nie można było jednoznacznie stwierdzić, że jedna była lepsza od drugiej.

  • Efekty jedzenia słodkich ziemniaków u chorych na cukrzycę typu 2
    [  Data publikacji przeglądu: 3 września 2013  ]
    Słodki ziemniak ( Ipomoea batatas; bataty ) to roślina rosnąca na obszarach tropikalnych i subtropikalnych, jest jednym z najbardziej odżywczych warzyw na tej szerokości geograficznej. Słodki ziemniak jest nie tylko popularnym składnikiem w kuchni krajów Azji i Pacyfiku, Afryki i Ameryki Północnej, ale stosuje się go także w medycynie tradycyjnej w leczeniu cukrzycy. Postanowiliśmy ocenić czy istnieją wystarczające dane naukowe, pochodzące z badań klinicznych, które potwierdzają, że jedzenie słodkiego ziemniaka może przynieść korzyści u chorych na cukrzycę. Odnaleziono jedynie 3 badania z randomizacją (obejmujące łącznie 140 uczestników), w których oceniano efekty stosowania słodkich ziemniaków u chorych na cukrzycę typu 2, w porównaniu ze stosowaniem imitacji leku (placebo). Jakość wszystkich badań została oceniona jako bardzo niska. W 2 badaniach, obejmujących łącznie 122 uczestników, wykazano lepszą długoterminową kontrolę metaboliczną zapewniającą prawidłowe stężenie glukozy we krwi, wyrażoną odsetkiem hemoglobiny glikowanej (HbA1c). HbA1c zmniejszył się nieznacznie o 0,3% u osób, które otrzymywały tabletki zawierające 4 g słodkich ziemniaków dziennie, przez okres od 3 do 5 miesięcy. Okres leczenia wynosił od 6 tygodni do 5 miesięcy. W żadnym z badań nie oceniano powikłań cukrzycowych, zgonów z jakiejkolwiek przyczyny, jakości życia związanej ze zdrowiem, samopoczucia, zaburzeń czynnościowych czy kosztów. Objawy niepożądane w większości miały nasilenie łagodne i obejmowały wzdęcia oraz ból. Istnieje wiele różnych odmian słodkich ziemniaków i sposobów ich przygotowania. Konieczne jest przeprowadzenie kolejnych badań, których celem będzie ocena jakości różnych sposobów przygotowania słodkich ziemniaków, jak również dalsza ocena wykorzystania różnych odmian słodkich ziemniaków w diecie chorych na cukrzycę.

  • Stosowanie probiotyków w przewlekłej biegunce u dzieci
    [  Data publikacji przeglądu: 20 sierpnia 2013  ]
    Biegunka przewlekła, definiowana jako biegunka, która zaczyna się nagle a następnie trwa 14 dni lub więcej, jest istotną przyczyną zachorowalności i zgonów dzieci w wieku poniżej pięciu lat w krajach rozwijających się na całym świecie. Przyczyna występowania biegunki przewlekłej nie jest do końca znana, ale może być złożona, co sprawia, że jej leczenie jest trudne. Probiotyki to bakterie i drożdże podobne do tych prawidłowych bakterii występujących w jelitach u zdrowego człowieka. W wielu badaniach, te tak zwane bakterie pożyteczne wykorzystywano w leczeniu ostrych biegunek infekcyjnych, a ich wyniki były obiecujące. Niniejszy przegląd zawiera cztery badania obejmujące dzieci z biegunką przewlekłą. W dwóch badaniach, obejmujących łącznie 324 dzieci, wykazano, że stosowanie probiotyków skracało czas trwania biegunki oraz zmniejszało częstość oddawania stolca w piątym dniu. Wyniki jednego badania (235 dzieci) sugerowały, że stosowanie probiotyków skraca czas hospitalizacji. Trzy z czterech badań odnotowały niewystępowanie zdarzeń niepożądanych. Jednakże jakość niniejszego przeglądu jest ograniczona ze względu na niewielką liczbę badań obejmujących małą liczbę uczestników, tym samym nie jest możliwe wiarygodne oszacowanie wpływu probiotyków.

  • Dieta śródziemnomorska a choroby układu sercowo-naczyniowego
    [  Data publikacji przeglądu: 12 sierpnia 2013  ]
    Na podstawie dostępnych obecnie ograniczonych danych można sformułować wniosek, że dieta śródziemnomorska łagodzi niektóre czynniki ryzyka chorób układu krążenia. Jednak konieczne jest przeprowadzenie większej liczby badań w celu analizy efektów u różnych ich uczestników i oceny wpływu rozmaitych interwencji żywieniowych, aby stwierdzić które interwencje mogą działać najlepiej w różnych populacjach.

  • Wizyty domowe we wczesnym okresie po urodzeniu dziecka
    [  Data publikacji przeglądu: 23 lipca 2013  ]
    Nie wykazano, aby domowe wizyty wiązały się ze zmniejszeniem ilości zgonów noworodków lub poważnych problemów zdrowotnych matek. Zdrowie fizyczne i psychiczne kobiet nie uległo poprawie w wyniku bardziej intensywnych wizyt domowych. Ogólnie, dzieci rzadziej potrzebowały nagłej pomocy medycznej, jeśli ich matki otrzymały więcej domowych wizyt poporodowych. Więcej wizyt domowych mogło zachęcać kobiety do karmienia swoich dzieci wyłącznie piersią. Ograniczeniami przeglądu były: różne punkty końcowe raportowane w poszczególnych badaniach, sposoby pomiaru wyników oraz znaczące zróżnicowanie interwencji i grup kontrolnych w poszczególnych badaniach. Badania były umiarkowanej jakości pod względem ryzyka wystąpienia błędu systematycznego.

  • Dieta, ćwiczenia, lub oba te działania łącznie w redukcji masy ciała u kobiet po urodzeniu dziecka
    [  Data publikacji przeglądu: 23 lipca 2013  ]
    Przegląd obejmuje 14 badań, dane z 12 badań obejmujących łącznie 910 kobiet z nadwagą po porodzie zostały uwzględnione w analizie. Dane sugerują, że dieta w połączeniu z ćwiczeniami lub sama dieta w porównaniu ze standardową opieką pomaga zmniejszyć masę ciała po porodzie. Istnieje szansa, że interwencje te mogą odegrać kluczową rolę w zapobieganiu otyłości przyszłych matek. Nie było wystarczających danych, aby stwierdzić, że ćwiczenia lub dieta nie kolidują z karmieniem piersią, jednakże włączone badania na to nie wskazują. Wydaje się, że lepszą opcją jest utrata masy ciała poprzez połączenie diety i ćwiczeń w porównaniu do samej diety, gdyż ćwiczenia poprawiają krążenie i wydolność organizmu oraz pozwalają zachować beztłuszczową masę ciała. Konieczne są dalsze badania.

  • Zielona i czarna herbata w prewencji chorób sercowo-naczyniowych
    [  Data publikacji przeglądu: 18 czerwca 2013  ]
    Wyniki wykazały, że zarówno czarna, jak i zielona herbata miały korzystny wpływ na stężenia lipidów oraz ciśnienie tętnicze, jednak wnioski te oparto na małej liczbie badań, które były obarczone ryzykiem wystąpienia błędu systematycznego. Analiza przeprowadzona na obu typach herbaty wykazała korzystny wpływ herbat na cholesterol LDL i ciśnienie tętnicze, jednak, także te wnioski zostały oparte na zaledwie kilku badaniach, które były obarczone ryzykiem wystąpienia błędu. Do tej pory, wyniki oparte na niewielkiej liczbie włączonych badań, sugerują pewne korzyści ze stosowania zielonej i czarnej herbaty dotyczące jej wpływu na ciśnienie krwi i stężenie lipidów, jednak, aby potwierdzić te wnioski potrzebnych jest więcej, dłużej trwających badań, obarczonych niskim ryzykiem błędu.

  • Stosowanie ogrzewanego i nawilżanego powietrza podczas przeziębienia
    [  Data publikacji przeglądu: 4 czerwca 2013  ]
    Przez dziesięciolecia przeziębienie leczono poprzez stosowanie inhalacji z pary wodnej w nadziei na ułatwienie usunięcia śluzu. Ponadto, według danych laboratoryjnych, wirus odpowiedzialny za wywoływanie przeziębienia może być wrażliwy na ciepło. Nie przeprowadzono żadnych dużych badań klinicznych, które oceniałyby skuteczność kliniczną omawianego leczenia. Jednakże, inhalacje z pary wodnej są nadal stosowane, ponieważ dają subiektywne odczucie ustąpienia objawów przeziębienia. Niniejszy przegląd przedstawia wyniki sześciu badań klinicznych obejmujących 387 uczestników: 215 uczestników cierpiało na przeziębienie i 172 zdrowych uczestników, których zarażono wirusem przeziębienia. Połączyliśmy dane z badań opisujących te same wyniki. Badania przeprowadzone w Europie wykazały pozytywny wpływ terapii, podczas gdy te, które przeprowadzono w Ameryce Północnej nie wykazały żadnych korzyści. Zgłaszane działania niepożądane obejmowały: miejscowy dyskomfort, rozmazanie się makijażu, oraz w jednym badaniu, zwiększony opór podczas oddychania. W niektórych z badań włączonych do tego przeglądu stwierdzono, że stosowanie inhalacji z pary wodnej łagodzi objawy przeziębienia, jednak w innych badaniach tego efektu nie wykazano. Podsumowując, nie ma wystarczających danych naukowych potwierdzających skuteczność stosowania inhalacji z pary wodnej w celu leczenia przeziębienia. Żadne z analizowanych badań nie obejmowało dzieci.

  • Chińskie zioła lecznicze w leczeniu grypy
    [  Data publikacji przeglądu: 28 marca 2013  ]
    W niniejszej aktualizacji przeglądu oceniano efekty terapeutyczne i bezpieczeństwo stosowania chińskich ziół leczniczych jako leczenia alternatywnego i wspomagającego do innych stosowanych powszechnie leków na grypę. W tym przeglądzie uwzględniono osiemnaście badań, z udziałem 2521 uczestników. W jednym badaniu kapsułki 'Ganmao' okazały się bardziej skuteczne niż amantadyna w łagodzeniu objawów grypy i pomocne w odzyskiwaniu zdrowia (w badaniu tym wspomniano o działaniach niepożądanych, które wystąpiły w grupie otrzymującej amantadynę, jednakże nie podano żadnych danych). Nie stwierdzono istotnych różnic pomiędzy "E Shu You" i rybawiryną w leczeniu grypy, ani w występowaniu działań niepożądanych. W pozostałych 17 badaniach dotyczących ziół chińskich wykazano podobny efekt jak leków przeciwwirusowych w zapobieganiu lub leczeniu grypy. Jednakże, ponieważ włączone badania były niskiej jakości, dane naukowe nie pozwalają potwierdzić lub zaprzeczyć skuteczności stosowania jakichkolwiek chińskich preparatów ziołowych w leczeniu grypy. Aby otrzymać przekonujące wyniki potrzebne są wysokiej jakości badania kliniczne.

do góry


2012

  • Stosowanie zielonej herbaty w celu utraty i utrzymania masy ciała u dorosłych z nadwagą lub otyłością
    [  Data publikacji przeglądu: 12 grudnia 2012  ]
    Podsumowując, utrata masy ciała u osób dorosłych, którym podawano preparaty na bazie zielonej herbaty, była nieistotna statystycznie, a niewielkie zmiany najprawdopodobniej nie były istotne klinicznie.

  • Interwencje, których celem jest zwiększenie spożycia owoców i warzyw u dzieci w wieku do 5 lat
    [  Data publikacji przeglądu: 14 listopada 2012  ]
    Podsumowując, spośród 10 740 publikacji, które odnaleziono, włączono do przeglądu pięć badań spełniających kryteria włączenia do przeglądu, o łącznej liczbie 3967 uczestników. Spośród pięciu badań, w dwóch analizowano interwencje żywieniowe wśród dzieci, w dwóch badaniach analizowano interwencje w ramach wizyt domowych i w jednym badaniu oceniano wpływ przedszkolnej interwencji. Wyniki z włączonych badań sugerują, że wielokrotna powtarzana ekspozycja dzieci na wybrane warzywo nie zwiększało istotnie jego spożycia w krótkim czasie (<trzy miesiące). W jednym badaniu analizowano połączenie powtarzanej ekspozycji na produkt żywieniowy z otrzymaniem przez dziecko nagrody nie będącej produktem spożywczym lub nagrody społecznej. Strategia ta okazała się efektywna i skutkowała zwiększoną konsumpcją wybranego warzywa, w krótkim czasie (<trzy miesiące). Interwencje stosowane w domach okazały się nieskuteczne w ogólnym zwiększaniu spożycia owoców i/lub warzyw u dzieci.

  • Współpraca pomiędzy lokalnymi instytucjami ochrony zdrowia a władzą publiczną w celu poprawy zdrowia społeczności
    [  Data publikacji przeglądu: 17 października 2012  ]
    Wyniki tych badań wskazują na brak różnic w uzyskiwanych wynikach zdrowotnych przy porównaniu stosowania standardowej praktyki a podejmowaniem lokalnej współpracy instytucji ochrony zdrowia i władz publicznych.

  • Czosnek w nadciśnieniu tętniczym
    [  Data publikacji przeglądu: 15 sierpnia 2012  ]
    Czosnek jest powszechnie stosowany przez pacjentów ze względu na jego działanie obniżające ciśnienie tętnicze krwi. W niniejszym przeglądzie, analizowaliśmy aktualnie dostępne dane naukowe w celu określenia wpływu stosowania czosnku na występowanie zdarzeń sercowo-naczyniowych i zgonów u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Na podstawie danych z dwóch badań z randomizacją porównujących czosnek z placebo u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, wydaje się, że czosnek może mieć pewne działanie obniżające ciśnienie krwi w porównaniu do placebo. Jednak obecnie dostępne dane naukowe są niewystarczające, aby ustalić, czy czosnek jest skuteczny w porównaniu do placebo w zmniejszaniu ryzyka zachorowań i zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych. Brakuje danych dotyczące bezpieczeństwa stosowania czosnku, jako środka leczniczego, w analizowanej grupie. Konieczne są dalsze (i wystarczająco duże) badania porównujące kilka dawek czosnku z placebo, w celu oceny ewentualnych różnic w ryzyku zgonu, wystąpienia poważnych działań niepożądanych i chorobowości z przyczyn sercowo-naczyniowych.

  • Oleje z ryb w zapobieganiu otępieniu u osób starszych
    [  Data publikacji przeglądu: 13 czerwca 2012  ]
    Wyniki dostępnych badań nie wskazują na żadne korzyści z suplementacji omega-3 PUFA dla czynności poznawczych wśród zdrowych pod względem poznawczym osób starszych. Suplementy omega-3 PUFA mogą mieć inne korzyści zdrowotne, a autorzy komentują, że spożywanie ryb jest zalecane jako element zdrowej diety. Niezbędne są dłużej trwające badania, podczas których można zaobserwować większe zmiany w czynnościach poznawczych, aby umożliwić naukowcom zidentyfikowanie ewentualnych korzyści z suplementacji omega-3 PUFA.

  • Pomoc w rzuceniu palenia, w trakcie hospitalizacji
    [  Data publikacji przeglądu: 16 maja 2012  ]
    Osoby przebywające w szpitalu z powodu choroby związanej z paleniem tytoniu mogą być bardziej otwarte na przyjęcie pomocy w zerwaniu z nałogiem. W niniejszym przeglądzie obejmującym 50 badań stwierdzono, że programy antynikotynowe, które rozpoczynają się w trakcie pobytu chorego w szpitalu i obejmują poradnictwo antynikotynowe i dalsze wspomaganie przez co najmniej 1 miesiąc od wypisania ze szpitala są skuteczne.

do góry


2011

  • Stosowanie nici dentystycznej w celu zmniejszenia chorób dziąseł i próchnicy
    [  Data publikacji przeglądu: 7 grudnia 2011  ]
    Do przeglądu włączono 12 badań, które podały dane w odniesieniu do dwóch punktów końcowych (płytki nazębnej i choroby dziąseł). Badania były niskiej jakości tym samym wnioski powinny być traktowane jako niewiarygodne. W przeglądzie wykazano, że u osób szczotkujących zęby i stosujących nici dentystyczne regularnie rzadziej występuje krwawienie dziąseł w porównaniu do osób, które tylko szczotkują zęby. Dane dotyczące niewielkiej redukcji płytki nazębnej były bardzo słabe i niepewne. Nie odnaleziono innych danych dotyczących pomiaru nasilenia próchnicy zębów, ponieważ badania nie trwały wystarczająco długo oraz wykrycie próchnicy pomiędzy zębami we wczesnym stadium jest bardzo trudne.

  • Aromaterapia w ograniczaniu bólu podczas porodu
    [  Data publikacji przeglądu: 6 lipca 2011  ]
    Aromaterapia opiera się na leczniczych właściwościach roślin, wykorzystując ich olejki eteryczne, w celu poprawy samopoczucia fizycznego i psychicznego. Olejki te mogą być wmasowywane w skórę, rozpuszczane w kąpieli, lub aplikowane wziewnie w postaci pary lub przez spalanie. Ból podczas porodu może być intensywny, a napięcie, lęk i niepokój zwiększają jego natężenie. Wiele kobiet chciałoby podczas porodu uniknąć stosowania leków lub metod inwazyjnych, takich jak znieczulenie zewnątrzoponowe, a w zamian zastosować terapie komplementarne, które pomogą zmniejszyć odczuwanie bólu. Wiele terapii komplementarnych wypróbowuje się, między innymi: akupunkturę, techniki kontrolujące ciało przez umysł, masaż, refleksologię, leki ziołowe lub homeopatyczne, hipnozę, muzykę i aromaterapię. W niniejszym przeglądzie zidentyfikowano dwa badania z randomizacją dotyczące aromaterapii. W jednym badaniu, z udziałem 513 kobiet, porównywało olejki eteryczne z jednej z wymienionych roślin: rumian rzymski, szałwia muszkatołowa, olibanum (żywica pozyskiwana z drzew należących do rodzaju kadzidłowiec - przyp. tłum.), lawenda lub mandarynka ze standardową opieką. Aromaterapię stosowano przy pomocy akupresury, świeczek, kompresów, moczenia nóg, masażu lub w basenie porodowym. W drugim badaniu wzięły udział 22 kobiety, losowo przydzielone do kąpieli przez co najmniej godzinę w wodzie zawierającej olejek z imbiru lub z trawy cytrynowej. Wszystkie kobiety otrzymywały standardową opiekę i miały dostęp innych środków ograniczania bólu. W badaniach nie wykazano różnic między grupami pod względem intensywności bólu, konieczności przeprowadzenia porodu zabiegowego drogą pochwową, cesarskiego cięcia lub wykorzystania farmakologicznych środków uśmierzania bólu (znieczulenie zewnątrzoponowe). Ogólnie rzecz biorąc, nie ma wystarczających danych naukowych, pochodzących z badań z randomizacją, wskazujących na korzyści stosowania aromaterapii w ograniczaniu bólu podczas porodu. Niezbędne są dalsze badania.

do góry


2010

  • Czy hipnoterapia pomaga osobom próbującym rzucić palenie?
    [  Data publikacji przeglądu: 6 października 2010  ]
    We wspomaganiu rzucania palenia stosuje się różne rodzaje hipnoterapii. Na różne sposoby próbuje się osłabić chęć palenia, wzmocnić wolę rzucenia nałogu lub wspomóc przykładanie się do "programu rzucania". Badano różne rodzaje i intensywności hipnoterapii, porównując je z różnymi interwencjami kontrolnymi, takimi jak niestosowanie leczenia, krótka porada lub poradnictwo antytytoniowe. Chociaż jest możliwe, że hipnoterapia może być równie skuteczne, jak poradnictwo, nie ma wystarczająco mocnych danych, aby być tego pewnym.

  • Stosowanie kofeiny w zapobieganiu urazom i błędom u pracowników zmianowych
    [  Data publikacji przeglądu: 12 maja 2010  ]
    Wyniki badań sugerują, że w porównaniu z niestosowaniem interwencji, kofeina może zmniejszyć liczbę popełnianych błędów i poprawić sprawność poznawczą u pracowników zmianowych. W badaniach porównujących kofeinę z innymi działaniami (takimi jak: drzemki, jasne światło i modafinil), nie stwierdzono różnic. Jednakże, ze względu na pewne słabości metodologiczne włączonych badań, wyniki należy interpretować z ostrożnością. Autorzy niniejszego przeglądu systematycznego wnioskują, że stosowanie kofeiny może być skuteczną interwencją w celu poprawy wydajności pracowników zmianowych, jednak nie istnieją żadne badania na podstawie, których możliwa byłaby ocena wpływ kofeiny na ryzyko urazu. Na podstawie aktualnych danych naukowych, autorzy przeglądu uważają, że nie ma powodu by zdrowi pracownicy zmianowi, którzy już stosują kofeinę w celu poprawy swojej koncentracji, nie przekraczając zalecanych ilości, mieli zaprzestawać takiego działania. Autorzy sugerują, iż powinny zostać podjęte dalsze badania w celu oceny skutków kofeiny względem innych potencjalnych środków zaradczych.

  • Porównanie skuteczności past do zębów o różnym stężeniu fluoru w profilaktyce próchnicy
    u dzieci i młodzieży
    [  Data publikacji przeglądu: 20 stycznia 2010  ]

  • Nie istnieją dane naukowe wskazujące, że herbata z hibiskusa obniża ciśnienie krwi
    [  Data publikacji przeglądu: 20 stycznia 2010  ]
    Nadciśnienie tętnicze jest poważnym problemem zdrowotnym na całym świecie. Kontrolowanie i obniżanie ciśnienia tętniczego krwi przynosi istotne korzyści dla pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, ponieważ nadciśnienie tętnicze jest czynnikiem ryzyka udaru mózgu, choroby serca i chorób układu krążenia. Tropikalna roślina, zwana hibiskusem (Roselle - przyp. tłum.) lub czerwoną herbatą, była i jest wykorzystywana jako napój gaszący pragnienie, a ponadto była wykorzystywana do celów medycznych. Poszukiwaliśmy danych naukowych, pochodzących z badań klinicznych, aby ocenić skuteczność czerwonej herbaty, w porównaniu z placebo lub niestosowaniem interwencji, u pacjentów z nadciśnieniem. Nie znaleziono żadnych danych naukowych z badań z randomizacją (badania z losowym przydziałem do grupy badanej i kontrolnej), wskazujących na korzyści z picia herbaty z hibiskusa w celu obniżenia ciśnienia krwi. Aby odpowiedzieć na pytanie zawarte w przeglądzie niezbędne są dalsze prawidłowo przeprowadzone badania.

  • Porównanie skuteczności past do zębów o różnym stężeniu fluoru w profilaktyce próchnicy u dzieci i młodzieży
    [  Data publikacji przeglądu: 20 stycznia 2010  ]
    W niniejszym przeglądzie uwzględniono 79 badań obejmujących 73 000 dzieci. Jak oczekiwano, stosowanie past do zębów o większym stężeniu fluoru na ogół związane jest z mniejszym ryzykiem próchnicy. Pasty do zębów zawierające co najmniej 1000 części milionowych (ppm) fluoru są skuteczne w zapobieganiu próchnicy u dzieci, co uzasadnia obecnie międzynarodowo zalecaną wartość stężenia fluoru w pastach do zębów. Pomimo tego, że w żadnym z badań włączonych do przeglądu nie oceniano fluorozy lub przebarwień zębów dziecięcych, to fluoroza może być skutkiem ubocznym używania past do zębów zawierających fluor u małych dzieci, opublikowano także przegląd Cochrane na ten temat. Możliwe ryzyko fluorozy należy omówić ze swoim stomatologiem, który może zalecić używanie pasty do zębów o stężeniu fluoru mniejszym niż 1000 ppm.

do góry


2009

  • Zielona herbata w profilaktyce nowotworów
    [  Data publikacji przeglądu: 8 lipca 2009  ]

    do góry

  • Stosowanie modlitwy wstawienniczej w celu poprawy złego stanu zdrowia
    [  Data publikacji przeglądu: 15 kwietnia 2009  ]
    Modlitwa wstawiennicza jest jedną z najstarszych i najbardziej powszechnych interwencji stosowanych w celu złagodzenia choroby i wspierania dobrego stanu zdrowia. Zidentyfikowano dziesięć badań z randomizacją, które obejmowały w sumie 7646 osób. W większości badań porównywano modlitwę połączoną z typowym leczeniem względem normalnego leczenia bez modlitwy.

do góry


2008

  • Chitozan u osób z nadwagą lub otyłościąChitozan u osób z nadwagą lub otyłością
    [  Data publikacji przeglądu: 16 lipca 2008  ]
    Nadwaga oraz otyłość stanowią powszechny problem zdrowotny społeczeństw na całym świecie a niestety istnieje zaledwie kilka skutecznych metod ich leczenia. Chitozan jest powszechnie dostępnym suplementem diety, któremu przypisuje się działanie wspomagające obniżanie masy ciała i poziomu cholesterolu we krwi. Do przeglądu włączono 15 badań trwających od 4 do 24 tygodni, obejmujących w sumie 1219 uczestników. Dotychczasowe badania dotyczące stosowania chitozanu znacznie różniły się między sobą pod względem jakości. Wyniki niniejszego przeglądu sugerują, że chitozan może w małym stopniu mieć wpływ na masę ciała, choć wnioski z wysokiej jakości badań wskazują, że efekt ten prawdopodobnie jest minimalny.

  • Rola spożycia produktów pełnoziarnistych w zapobieganiu cukrzycy typu 2
    [  Data publikacji przeglądu: 23 stycznia 2008  ]
    Odnaleziono tylko jedno badanie z randomizacją, o niskiej jakości metodologicznej. W badaniu tym u 12 osób z nadwagą oceniano wpływ spożywania produktów pochodzących z oczyszczonego ziarna, w porównaniu ze spożywaniem produktów pełnoziarnistych, na insulinowrażliwość (czynnik ryzyka rozwoju DM2), w okresie 6 tygodni. Spożywanie produktów pełnoziarnistych spowodowało niewielką poprawę insulinowrażliwości, poprawę perystaltyki jelit i nie wiązało się z występowaniem objawów niepożądanych. Nie podano żadnych informacji dotyczących: zadowolenia pacjentów, jakości życia związanej ze zdrowiem, całkowitej umieralności i zachorowalności. Ponadto, odnaleziono 11 prospektywnych badań kohortowych. Jedno badanie przeprowadzono w Finlandii, a pozostałe badania w Stanach Zjednoczonych - siedem z tych badań przeprowadzono wśród pracowników służby zdrowia. Niektóre z tych badań były ograniczonej jakości. W badaniach tych zgodnie wykazano, że duże spożycie produktów pełnoziarnistych lub błonnika pochodzącego z ziaren zbóż wiązało się z mniejszym ryzykiem rozwoju DM2. Jednak, dane naukowe dotyczące działania ochronnego, pochodzące z prospektywnych badań kohortowych, należy uznać za dane niskiej jakości, ponieważ sposób przeprowadzenia takich badań nie pozwala na ustalenie związku przyczynowo-skutkowego. Aby jednoznacznie potwierdzić czy spożywanie produktów pełnoziarnistych ma korzystny efekt w prewencji DM2 konieczne jest przeprowadzenie dobrze zaprojektowanych badań z randomizacją.

  • Omega-3 wielonienasycone kwasy tłuszczowe (PUFA) w cukrzycy typu 2
    [  Data publikacji przeglądu: 23 stycznia 2008  ]
    Znaleziono 23 badania z randomizacją (maksymalny czas trwania badania: osiem miesięcy), w których łącznie wzięło udział 1075 uczestników. Badanym podawano omega-3 PUFA, porównując z grupą otrzymującą olej roślinny lub placebo. W żadnym z badań nie monitorowano zdarzeń sercowo-naczyniowych u osób z choroba sercowo-naczyniową lub zgonu jako punktów końcowych (metod pomiaru efektu - przyp. tłum) Niniejszy przegląd pokazuje, że choć dzięki suplementacji omega-3 stężenie niektórych rodzajów lipidów we krwi uległo zmniejszeniu, stężenie innych, w tym cholesterolu LDL zwiększyło się (może to sprzyjać chorobom serca). Poziomu cukru we krwi nie uległ zmianie w wyniku interwencji. Nie zanotowano żadnych innych negatywnych skutków. Aby móc jednoznacznie określić rolę omega-3 PUFA w cukrzycy typu 2 niezbędne są trwające dostatecznie długo badania kliniczne. Prezentowane w niniejszym przeglądzie wyniki nie pokazują szkodliwego wpływu suplementacji na równowagę tłuszczów oraz cukru we krwi.

do góry